နာမည္ေကဵာ္ စာေရးဆရာ၊ ေဗဒင္ ပညာရႀင္ မင္းသိခႆ ကၾယ္လၾန္

ေဗဒင္ လကၡဏာ ပညာရပ္မဵားကုိ တပည့္တပန္းမဵားစၾာဴဖင့္ ဂမီႝရဆန္ဆန္ သင္ဳကားေပးခဲ့႓ပီး နာမည္ေကဵာ္ စာေရးဆရာ တဦးလည္း ဴဖစ္သူ မင္းသိခႆသည္ ၎မကၾယ္လၾန္ခင္ ကုန္ခဲ့သည့္ ၂ ႎႀစ္ခန္ႚကပင္ ၎၏ အသက္ ၇ဝ ႎႀစ္ႎႀင့္ ၇၆ ႎႀစ္ အေရာက္တၾင္ ကၾယ္လၾန္ကိန္း ရႀိ႓ပီး အသက္ ၇၀ ႎႀစ္အတၾင္းအေရာက္ မကၾယ္လၾန္ပၝက အသက္ ၇၆ ႎႀစ္တၾင္ ကၾယ္လၾန္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ၎၏ တပည့္မဵားအား ထုတ္ေဖာ္ ေဴပာဳကားခဲ့ရာ ယခု ၆၉ ႎႀစ္ အေကဵာ္ ၇၀ ႎႀစ္အတၾင္းအေရာက္တၾင္ ကၾယ္လၾန္ သၾားခဲ့သဴဖင့္ ၎ကုိယ္တုိင္ ေဟာကိန္း ထုတ္ထားခဲ့ဴခင္းကုိ မႀန္ကန္ေဳကာင္း သက္ေသ ထူသၾားခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္ဟု မင္းသိခႆ၏ တပည့္ တဦးက ေဴပာဳကားသည္။

ႎႀလုံး ေသၾးေဳကာကဵဥ္း ေရာဂၝ အဴပင္ ဆီးခဵႂိ၊ ေသၾးတုိး ေရာဂၝတုိႚပၝ ရႀိေနေသာ မင္းသိခႆသည္ ေသၾးေဳကာပိတ္သည္ဟု ယူဆရေသာေဳကာင့္ ႓ပီးခဲ့သည့္ ဇူလုိင္လ ဒုတိယပတ္ အတၾင္း သုခကမာၲ အထူးကု ေဆးခန္းသုိႚ တက္ေရာက္ခဲ့ရ႓ပီး ေဴခေထာက္ ဴဖတ္ခံရမည့္ အေဴခအေနမႀ လၾတ္ေဴမာက္ခဲ့သည္။

သိုႚေသာ္လည္း မင္းသိခႆသည္ ဇူလုိင္လ ၃၁ ရက္ေနႚတၾင္ ႎႀလုံး ေသၾးေဳကာကဵဥ္း ေရာဂၝႎႀင့္ ဆီးခဵႂိ ေရာဂၝတုိႚေဳကာင့္ ကမာ႟ၾတ္ ႓မိႂႚနယ္ သုခကမာၲ ႎႀလုံး အထူးကု ေဆးခန္းသိုႚ ဒုတိယအ႒ကိမ္ တက္ေရာက္ ေဆးကုသမႁ ခံယူေနစဥ္ ေနာက္တေနႛ ဳသဂုတ္လ ၁ ရက္ေနႛတၾင္ ကၾယ္လၾန္ သၾားခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။

မင္းသိခႆကုိ ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ ၂၅ ရက္ေနႚတၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၊ ေကဵာက္ေဴမာင္းရပ္ကၾက္ ဘုိးလိန္းလမ္း၌ အဖ ပန္းခဵီ ဆရာ႒ကီး ဦးစံရႀိန္၊ အမိေဒၞတင္ တုိႚမႀ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ ေမၾးခဵင္း ၆ ေယာက္အနက္ အ႒ကီးဆုံး ဴဖစ္သည္။ အမည္ရင္းမႀာ ဦးေအာင္ထၾန္း ဴဖစ္သည္။

ရန္ကုန္႓မိႂႚ၊ စိန္ေပၝေကဵာင္းတၾင္ စတင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့႓ပီး ေအဗီ ေကာလိပ္ေကဵာင္း၌ ဆယ္တန္း အထိ ပညာ သင္ဳကားခဲ့သည္။ ေကဵာင္းသား ဘဝကပင္ စာေပမဵားကုိ စတင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ၁၉၅၈ ခုႎႀစ္၌ တပ္မေတာ္သုိႚ ဝင္ေရာက္၍ အမႁထမ္းခဲ့သည္။ ငၝးႎႀစ္အဳကာ အမႁထမ္းခဲ့႓ပီးေနာက္ တပ္မေတာ္မႀ ထၾက္႓ပီး ေခဵာက္႓မိႂႚ၌ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ထုိႚေနာက္ ဆီစက္ ညေစာင့္ဘဝ၊ စပၝး အင္စပက္ေတာ္ ဘဝ၊ ဆန္စက္ မန္ေနဂဵာ ဘဝတုိႚတၾင္ ကဵင္လည္ခဲ့သည္။

အလံနီ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီဝင္ တဦး ဴဖစ္သည့္ ဆရာ မင္းသိခႆသည္ ႎိုင္ငံေရး လႁပ္ရႀားမႁေဳကာင့္ ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၇၀ ခုႎႀစ္ထိ ပထမအ႒ကိမ္ ေထာင္ကဵသည္။ ထုိေထာင္ကဵမႁႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး ဆရာမင္းသိခႆက အုိင္ဒီယာ မဂၢဇင္း (၂၀၀၄ ဇန္နဝၝရီလထုတ္) ႎႀင့္ ေမးဴမန္းခန္းမႀာ၊ "႓ငိမ္္းခဵမ္းေရး ေဆၾးေႎၾးပဲၾေတၾ လုပ္တယ္ေလ၊ အစုိးရနဲႚ ေသာင္းကဵန္းသူနဲႚ လုပ္တ့ဲအခၝမႀာ ကုိယ္က ဳကားထဲက တရားေဟာတယ္။ အဲဒီတုန္းက 'ဴပည္သူႚေကာ္မတီ' ဆုိတာ ေပၞ႓ပီေလ။ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးကုိ ဴဖစ္ေအာင္လုပ္ပၝ။ လူ႒ကီးေတၾ အႌၿန္းေတၾ အတုိင္း တရား လုိက္ေဟာတယ္။ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးလည္း ႓ပီးေရာ ေသာင္းကဵန္းသူက ေတာထဲ ဴပန္တယ္၊ ကုိယ္တုိႚက ဴပန္စရာ မရိႀဘူး။ ဆဲၾကုတ္လုိက္တာေပၝ့။" ဟု ေဴပာဴပခဲ့သည္။

၁၉၇၆ ခုႎႀစ္တၾင္ ရႀမ္းဴပည္နယ္၊ ေတာင္႒ကီး႓မိႂႚ၌ ေဗဒင္ဆရာ ဘဝကုိ စတင္ခဲ့သည္။ ထုိအခဵိန္မႀ စတင္၍ မင္းသိခႆ ဟူေသာ အမည္ကုိ ခံယူခဲ့သည္။ "ဆားပုလင္း ႎႀင္းေမာင္" ဟူေသာ ဇာတ္ေကာင္ကုိ ဇာတ္လုိက္ထား၍ စုံေထာက္ ဝတၪႂမဵား ေရးသားခဲ့ရာ "မင္းသိခႆ" ဟူေသာ အမည္ကုိ ပရိသတ္ တဴဖည္းဴဖည္း သိလာခဲ့သည္။ ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္တၾင္ "မႎုစာရီ" လုံးခဵင္း ဝတၪႂ႒ကီးကုိ စတင္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ေကာင္းမၾန္စၾာ ေအာင္ဴမင္မႁ မရရႀိခဲ့ေပ။ သုိႚေသာ္ ဒုတိယ အ႒ကိမ္ ႟ုိက္ႎႀိပ္ေသာ အခဵိန္၌ ေအာင္ဴမင္မႁ အ႒ကီးအကဵယ္ ရရႀိခဲ့သည္။ "ဆားပုလင္း ႎႀင္းေမာင္" လုံးခဵင္း ဝတၪႂမဵား တအုပ္႓ပီး တအုပ္ ထၾက္လာခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စာဖတ္ပရိသတ္မဵား အတၾက္ "ဆားပုလင္း ႎႀင္းေမာင္" သည္ ဴမန္မာ ရႀားေလာ့ဟုမ္း ဴဖစ္လာခဲ့သည္။ မင္းသိခႆ၏ အဴခား လူ႒ကႂိက္မဵားေသာ ဇာတ္လုိက္မဵားမႀာ "ပုဏၧားဘကၾန္း" ႎႀင့္ "စေနေမာင္ေမာင္" တုိႚ ဴဖစ္သည္။

၁၉၇၈ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ စတင္ ေဗဒင္ ေဟာခဲ့သည္။ ထုိအခဵိန္မႀ စ၍ နာမည္ေကဵာ္ ေဗဒင္ဆရာ၊ စာေရးဆရာ အဴဖစ္ နာမည္ ေကဵာ္ဳကားခဲ့သည္။

မင္းသိခႆသည္ ၁၉၈၈ ရႀစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုတၾင္ တက္႔ကစၾာ ပၝဝင္ခဲ့႓ပီး လူထုအား မဆလ တပၝတီ စနစ္ဆိုး ဆန္ႚကဵင္ေရး တရားမဵား ေဟာေဴပာခဲ့သည္။ စစ္တပ္မႀ အာဏာ သိမ္း႓ပီးေနာက္ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္ ႎိုဝင္ဘာလ အတၾင္း နဝတ (ယခု နအဖ) ဆန္ႚကဵင္ေရး တရား ေဟာေဴပာမႁဴဖင့္ ရန္ကုန္႓မိႂႚလယ္တၾင္ အဖမ္းခံခဲ့ရ႓ပီး ႎႀစ္ရႀည္ေထာင္ဒဏ္ ကဵခဲ့သည္။ ၁၉၉၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ေထာင္မႀ ဴပန္လၾတ္သည္။

၁၉၉၇ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ ၂၅ ရက္ ညသန္းေခၝင္ အခဵိန္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ သုဝဏၧရႀိ ေနအိမ္ႎႀင့္ လုပ္ငန္းမဵားကုိ စၾန္ႛလၿတ္ကာ မဟာဂႎၭာရီ အဓိႉာန္ သုံးႎႀစ္ခရီး ထၾက္ခၾာခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ ၁၉၉၉ တၾင္ မင္းသိခႆသည္ ယခုအခၝ ေမႀာ္ဘီ ႓မိႂႚစၾန္ရႀိ အယူေတာ္ မဂႆလာ ဴခံဝင္းကဵယ္႒ကီးကို တည္ေထာင္႓ပီး တပည့္ အခဵႂိႚႎႀင့္ အတူ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ မင္းသိခႆသည္ ေဗဒင္ ေဟာေဴပာဴခင္း မဴပႂေတာ့ဘဲ ယဳတာ ေခဵေပးေသာ အလုပ္ကုိ အခေဳကးေငၾ မယူဘဲ ေမတၨာဴဖင့္ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။ ထုိႛအဴပင္ ေဗဒင္ လကၡဏာ ပညာရပ္၊ ဂမီႝရ ပညာရပ္မဵားကုိ သင္တန္းမဵား ဖၾင့္လႀစ္၍ အခေဳကးေငၾ မယူဘဲ ပညာအေမၾ ေပးခဲ့သည္။ ကေလးငယ္မဵား အတၾက္ စနစ္တကဵ တၾက္ခဵက္၍ အခမဲ့ အမည္မဵား မႀည့္ေခၞ ေပးခဲ့သည္။

မင္းသိခႆသည္ ဂဵာနယ္၊ မဂၢဇင္းေပၝင္း မဵားစၾာ၌ စာမူမဵား စဥ္ဆက္မဴပတ္ ေရးသားခဲ့႓ပီး မေနာမယ ဂမီႝရ ဂဵာနယ္၊ မေနာဳကာဴဖႃ မဂၢဇင္း၊ မဟာ႓မႂိင္ မဂၢဇင္း၊ မႎုစာရီ မဂၢဇင္း၊ ဴမရည္သီတာ မဂၢဇင္း၊ ေရာင္ဴပန္ မဂၢဇင္းတုိႚကုိ ႒ကီးဳကပ္၍ ဦးစီး ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ မင္းသိခႆ၏ ဝတၪႂမဵားသည္ ကက္ဆက္ ဇာတ္လမ္းေခၾ၊ ႟ုပ္ရႀင္ဇာတ္ကား၊ ဗီဒီယုိဇာတ္ကားမဵား အဴဖစ္လည္း ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။

၁၉၇၆ ခုႎႀစ္မႀ ၂၀၀၈ ခုႎႀစ္အတၾင္း လုံးခဵင္းစာအုပ္ စုစုေပၝင္း အုပ္ေရ ၇၀ ေကဵာ္ ေရးသား ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။

မင္းသိခႆသည္ အိႎၬိယႎိုင္ငံ ကာလကတၨား တကၠသိုလ္က ေပးအပ္သည့္ ဴမန္မာမင္း (၁၂၂) ပၝး၏ ကံဳကမၳာ ကဵမ္းစာအုပ္ဴဖင့္ ၂၀၀၉ ခုႎႀစ္ အတၾက္ နကၡတၨ ေဗဒ ပၝရဂူဘၾဲႚႎႀင့္ ေဗဒင္ပညာရပ္ ဆိုင္ရာ ပၝရဂူဘၾဲႚ ၂ ခုကိုလည္း သၾားေရာက္ ယူရမည္ဟု သိရသည္။

ဆရာ႒ကီး မေသဆံုးမီ ေနာက္ဆံုး ထၾက္ခဲ့သည့္ စာအုပ္မဵားမႀာ လၾန္ခဲ့သည့္ တလခန္ႚက လာဘ္မိုးေဆၾ စာအုပ္တိုက္မႀ ဴမရာေ႟ၿဴပည္ မင္းသမီး လံုးခဵင္းဝထၨႂ၊ ႓ပီးခဲ့သည့္ ေလးရက္ခန္ႚက မရမ္းတလင္း စာအုပ္တိုက္မႀ ယဳတာေခဵနည္း စာအုပ္၊ ဴပံႂးပန္းတရာ စာအုပ္တိုက္မႀ ထီးထိုးနည္း စာအုပ္မဵား ဴဖန္ႚေဝခဲ့႓ပီး ဆက္လက္ ထုတ္ေဝရန္ စာေပ စီစစ္ေရးမႀ ခၾင့္ဴပႂသည့္ စာအုပ္မဵား ကဵန္ေသးေဳကာင္း ေရာင္ဴပန္ မဂၢဇင္း ထုတ္လုပ္သူ တဦးက ေဴပာသည္။

ဆရာ႒ကီး ကၾယ္လၾန္ခဵိန္တၾင္ ဇနီးေဟာင္း ေဒၞေအးေအး၊ သားဴဖစ္သူ ေမာင္ေမာင္သစ္၊ ညီဴဖစ္သူ ဝင္းေဇာ္ (သစ္ေတာ) ႎႀင့္ ညီမ တဦးတိုႚ ကဵန္ရစ္ခဲ့သည္။

ဆရာ မင္းသိခႆ ေရးသား ထုတ္ေဝ႓ပီးခဲ့ေသာ ဝတၪႂ စာအုပ္မဵားမႀာ -

- ပုဂံသား ေမာင္ဘေမာ္

- ေပတလူ

- ပုဏၧား ဘကၾန္း

- ပဵားသားေခဵာင္းက ေရေမဵာကမ္းတင္ ေအာင္ဗဒင္

- ေပဵာ္ပၝတယ္ ေမာင္ဴပည္သိမ္း

- ေဴပာထံုးဴဖစ္ေအာင္ ငနက္ေခၝင္

- ဴပည္ေတာ္ဝင္ စေနေမာင္ေမာင္

- ဴပည္ပန္းမိုး

- ဖီလိုဆိုဖာ ဦးဴမသာ

- ဴဖစ္ခဵင္တာဴဖစ္ ေမာင္ဘခဵစ္

- မ တတ္ပၝ့

- မေနာမယ ကိုပီတာ

- မေနာမယ ထမင္းဝိုင္း

- မေနာမယ ဴမသက္လယ္

- မေနာမယ လက္ေဆာင္

- မႎုစာရီ

- မဟာ႓မိႂင္ ခရီးသည္

- မေအာင္ရင္

- မာလိန္မႀႃး ထူးစိန္

- မီးအိမ္လက္ဆဲၾ ခရီးသည္

- မိုးနဲ ့ေဴမ

- မိုးနဲ ့အတူ

- ဴမနန္းႎၾယ္

- ႓မိႂင္ေဟဝန္

- သူေတာ္စင္မေလး ပုဏၧရိက

ဆားပုလင္း ႎႀင္းေမာင္ စာစဥ္မဵားမႀာ

- ေခၝင္း႓မီး႓ခံႂ လံုပၝေပ့

- တပဲၾစား ဦးေႎႀာ

- ပေရာ္ဖက္ဆာ ေဒၝက္တာဆိတ္ဖၾား

- ပိတုန္းသံုးေကာင္

- ပဵားစဲၾေသာ မုတ္ဆိတ္

- ဗိုက္ပူသူေတာ္

- ဘမဵႂိးဘိုးတူ ဘယ္သန္ဘမႀန္

- မမင္းဴဖႃ မႀန္မႀန္ေဴပာ

- မသၾားမီက ေရာက္ႎႀင့္သည္

- မိုးေပၞက ဳကယ္တလံုး

- ဴမက႗န္းသာက ေမဵာက္သံုးေကာင္

- ႓မိႂင္မဟာ မဴမေလး

- ႓မိႂင္ရာဇာ တာေတ