ဂဵီစီဘီေအ (၁၉၂၀)

ဂဵီစီဘီေအ ဆုိသည္မႀာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံလုံး ဆုိင္ရာ ဴမန္မာ အသင္းခဵႂပ္႒ကီးကုိ ေခၞဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ယင္း အသင္းခဵႂပ္႒ကီးကုိ အဂႆလိပ္လုိ General Council of Burmese Associations ဟု ေခၞေသာေဳကာင့္ အဂႆလိပ္ စကားလုံး ေလးလုံးမႀ ထိပ္ဆုံး အကၡရာ မဵားကုိ ယူ၍ ဂဵီစီဘီေအဟု အတုိေကာက္ ေခၞေနဳကဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ေအာက္တုိဘာလတၾင္ ဴပည္႓မိႂႚ၌ ကဵင္းပေသာ ဝုိင္အမ္ဘီေအ ႎႀစ္ပတ္လည္ ညီလာခံ၌ ဝုိင္အမ္ဘီေအကုိ ဂဵီစီဘီေအဟု ေဴပာင္းလဲ လုိက္သဴဖင့္ ဂဵီစီဘီေအ အသင္း႒ကီး ေပၞလာ ခဲ့သည္။ ဂဵီစီဘီေအ၏ ပထမဆုံး ဥကၠႉမႀာ ဦးခဵစ္လႁိင္ ဴဖစ္သည္။ ပထမတၾင္ ဂဵီစီဘီေအ ဥကၠႉကုိ သမၳတဟု အသုံး မဵားသည္။ ေနာက္မႀ ဥကၠႉဟု ေခၞဳကသည္။ ဂဵီစီဘီေအကုိ ေခၝင္းေဆာင္ သူမဵားမႀာ ေခတ္ပညာတတ္ လူငယ္မဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ ဂဵီစီဘီေအကုိ ဝံသာႎု အဖၾဲႚခဵႂပ္႒ကီး ဟုလည္း ေခၞေသးသည္။ ထုိႚေဳကာင့္ ဂဵီစီဘီေအႎႀင့္ ဆက္သၾယ္ေသာ အသင္းသား မဵားကုိ ဝံသာႎု မဵားဟု ေခၞဳကသည္။ ဂဵီစီဘီေအသည္ ဴမန္မာ တႎုိင္ငံ လုံးမႀ အမည္ အမဵႂိးမဵႂိးရႀိ အသင္းအဖၾဲႚ မဵားႎႀင့္ ဆက္သၾယ္၍ ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး အတၾက္ ဆက္လက္ ဦးေဆာင္ ခဲ့သည္။

ဝုိင္အမ္ဘီေအမႀ ဂဵီစီဘီေအဟု ေဴပာင္းလဲ ဖၾဲႚစည္း လုိက္႓ပီးေသာ အခၝ ဂဵီစီဘီေအ၏ ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး လုပ္ငန္း မဵားမႀာ ပုိ၍ တက္႔က လာ႓ပီး ဴပင္းထန္ လာသည္။ လုပ္သား ဴပည္သူ တုိႚ၏ ပၝဝင္ အားေပးမႁ စည္းလုံးမႁလည္း ပုိ၍ ႒ကီးထၾား လာခဲ့သည္။ ထုိႚေဳကာင့္ ဂဵီစီဘီေအသည္ အမဵႂိးသား ညီႌၾတ္ေရး တပ္ေပၝင္းစု႒ကီး သဖၾယ္ ဴဖစ္လာသည္။ ဂဵီစီဘီေအ၏ ဳသဇာ အာဏာ သည္လည္း ဴမန္မာ တႎုိင္ငံလုံး အႎႀႚံ ပဵံႚခဲ့သည္။

ဂဵီစီဘီေအ၏ ရည္႟ၾယ္ခဵက္ မဵားမႀာ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ေခၞ တာဝန္ခံ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ရရႀိေရး၊ အစုိးရ ရာထူး႒ကီး မဵားတၾင္ ဴမန္မာ တုိင္းရင္းသားမဵား ခန္ႚထားေရးႎႀင့္ စီးပၾားေရး လုပ္ငန္း မဵားကုိ ဴမန္မာ တုိင္းရင္းသားမဵား လုပ္ခၾင့္ ရေရးတုိႚ ဴဖစ္သည္။

ဂဵီစီဘီေအ၏ ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး နည္းဗဵႃဟာမႀာ အဳကမ္း မဖက္ အႎုနည္းဴဖင့္ အာဏာ ဖီဆန္ေရး နည္းဗဵႃဟာပင္ ဴဖစ္သည္။ ဂဵီစီဘီေအသည္ ၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္ တကၠသုိလ္ သပိတ္ကုိ အားေပး႓ပီး အမဵႂိးသား ေကဵာင္းမဵား ေပၞထၾန္း လာေရး အတၾက္လည္း ကူညီသည့္ နည္းဴဖင့္ ႓ဗိတိသ႖ နည္ခဵဲႚကုိ ဆန္ႚကဵင္ ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံကုိ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး တုိးေပးေရး အတၾက္ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႁမဵား ဴပႂလုပ္ရန္ ၁၉၂၁ ခုႎႀစ္ ႎုိဝင္ဘာ အတၾင္းက လာေသာ ဝႁိက္ေကာ္မတီ ကုိလည္း ဂဵီစီဘီေအက သပိတ္ ေမႀာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၂ ခုႎႀစ္ ဇန္နဝၝရီလ အတၾင္းက ဴမန္မာ ႎုိင္ငံသုိႚ ေဝလ မင္းသား လာေသာ အခၝ တၾင္လည္း ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚကုိ ဆန္ႚကဵင္ ဴပသည့္ အေနဴဖင့္ ေဝလ မင္းသားကုိ ႒ကိႂဆုိ ဧည့္ခံဴခင္း မလုပ္ဘဲ သပိတ္ ေမႀာက္ခဲ့သည္။ အဂႆလိပ္က ေပးသာ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ကုိလည္း ဂဵီစီဘီေအ အမဵားစုက လက္မခံဘဲ သပိတ္ ေမႀာက္ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံအား အိႎၬိယမႀ ခၾဲထုတ္႓ပီး ၉၁ ဌာန အုပ္ခဵႂပ္ေရး ေပးရန္ အတၾက္ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႁမဵား ဴပႂလုပ္ရန္ ၁၉၂၉ ခုႎႀစ္ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ အတၾင္းက လာေသာ ဆုိင္မၾန္ ေကာ္မရႀင္ ကုိလည္း ဂဵီစီဘီေအက သပိတ္ ေမႀာက္ခဲ့သည္။ ဂဵီစီဘီေအ ႒ကီးမႀႃး၍ လူခၾန္ႎႀင့္ ေဴမခၾန္ မေပးေရး တုိက္ပၾဲ ကုိလည္း ဆင္ႎၿဲ ခဲ့သည္။ ႓ဗိတိသ႖ အာဏာပုိင္ မဵားႎႀင့္ မဆက္ဆံေရး လမ္းစဥ္ ကုိလည္း ကဵင့္သုံး ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ တုိင္းရင္းသား တုိႚကုိ ဖိႎႀိပ္ ခဵႂပ္ခဵယ္ ထားေသာ ဥပေဒမဵား ဖဵက္သိမ္းေရး ကုိလည္း အခၝအခၾင့္ သင့္တုိင္း အစုိးရသုိႚ တင္ဴပ ေတာင္းဆုိ ခဲ့သည္။ ဴပည္သူ တုိႚ၏ အကဵႂိးကုိ ဆန္ႚကဵင္သည့္ ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ အစုိးရ၏ လုပ္ငန္း မႀန္သမ႖ကုိ ေဝဖန္ ဴပစ္တင္ဴခင္းႎႀင့္ သပိတ္ေမႀာက္ဴခင္း တုိႚဴဖင့္ နယ္ခဵဲႚကုိ ဆန္ႚကဵင္ ခဲ့သည္။ ဂဵီစီဘီေအ၏ ဦးေဆာင္မႁ ဴဖင့္ပင္ ႓မိႂႚနယ္ႎႀင့္ ေကဵး႟ၾာ ဝံသာႎု ခုံသမာဓိ အဖၾဲႚမဵား ဖၾဲႚ၍ တရားမ မႁမဵား၊ ပုလိပ္ အေရး မပုိင္ေသာ အမႁအခင္းမဵား၊ အေမၾမႁမဵား၊ အေ႔ကးမႁမဵား၊ ဴငင္းခုံ ဆဲဆုိမႁ မဵားကုိ ဆုံးဴဖတ္ ေဴဖရႀင္း ေပးခဲ့သည္။ ဝံသာႎု ခုံသမာဓိ ႟ုံးမဵားသည္ အဂႆလိပ္ အစုိးရႎႀင့္ စင္႓ပိႂင္ အစုိးရ သေဘာ ဴဖစ္လာသည္။ ေကဵး႟ၾာ ဝံသာႎု အသင္းမဵား ကလည္း ေကဵး႟ၾာ သူ႒ကီးမဵား၏ အာဏာကုိ ဖီဆန္ ခဲ့ဳကသည္။ ထုိႚေဳကာင့္လည္း ၁၉၂၄ - ၂၅ အတၾင္း ေရာက္ေသာ အခၝ လုံ႓ခံႂေရး အတၾက္ဟု အေဳကာင္း ဴပကာ အဂႆလိပ္ အစုိးရက ဂဵီစီဘီေအ အသင္းခဵႂပ္ ေခၝင္းေဆာင္မဵားကုိ ဖမ္းဆီး ခဲ့သည့္ အဴပင္ ဝံသာႎု အသင္း မဵားစၾာကုိ မတရား အသင္းဟု ေဳကညာ ခဲ့သည္။ စီးပၾားေရး အေနဴဖင့္ ႓ဗိတိသ႖ ကုမၯဏီ မဵားက ေရနံ တူးေဖာ္ဴခင္း၊ သတၨႂ တူးေဖာ္ဴခင္း အပၝအဝင္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံမႀ သံယဇာတ ပစၤည္း မဵားကုိ မိမိတုိႚ စိတ္႒ကိႂက္ ထုတ္ယူ သုံးစၾဲ ေနဴခင္းကုိ ကန္ႚကၾက္ ခဲ့သည္။ ဂဵီစီဘီေအမႀ ႒ကီးမႀႃး၍ ေရနံစက္၊ အထည္စက္ႎႀင့္ အမဵႂိးသား ဝံသာႎု ဘဏ္ တည္ေထာင္ရန္လည္း ႒ကိႂးစား ခဲ့သည္။ ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ အရင္းရႀင္ မဵား၏ အဴမတ္ ထုတ္မႁကုိ ဆန္ႚကဵင္ ဴပသည့္ အေနဴဖင့္ ႎုိင္ငံဴခား ကုန္ပစၤည္း မဵားကုိ အသုံး မဴပႂဘဲ ဴပည္တၾင္းဴဖစ္ အားေပးေရးကုိ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး လႁပ္ရႀားမႁ တခု အေနဴဖင့္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။

အမဵႂိးသား ညီႌၾတ္ေရး တပ္ေပၝင္းစု႒ကီး သဖၾယ္ ဴဖစ္ခဲ့ေသာ ဂဵီစီဘီေအသည္ အဂႆလိပ္ ကေပးေသာ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ကို လက္ခံ သင့္ မသင့္ သေဘာထား ကၾဲရာမႀ ၁၉၂၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ပထမဆုံး အ႒ကိမ္ ႎႀစ္ဖၾဲႚ ကၾဲသၾား ရသည္။ ဦးခဵစ္လႁိင္ ဂဵီစီဘီေအ ေခၞ သပိတ္ေမႀာက္ ဂဵီစီဘီေအႎႀင့္ ဦးဘေဘ ဦးစီးေသာ ၂၁ ဦး ဂဵီစီဘီေအဟု ပထမဆုံး ႎႀစ္ဖၾဲႚ ကၾဲသၾားသည္။ ထုိႚေနာက္ ၁၉၂၅ ေရာက္ေသာ အခၝ ဦးခဵစ္လႁိင္ ဂဵီစီဘီေအမႀ ဦးစုိးသိမ္း ဂဵီစီဘီေအ ထပ္၍ ကၾဲသၾား ဴပန္သည္။ ၁၉၂၉ ေရာက္ေသာ အခၝ ဦးစုိးသိမ္း ဂဵီစီဘီေအ မႀပင္ ဦးစု ဂဵီစီဘီေအဟု ကၾဲထၾက္ ဴပန္ေသာေဳကာင့္ အစုစု ဂဵီစီဘီေအ ေလးစု ကၾဲသၾားသည္။ ေနာက္ဆုံး ဂဵီစီဘီေအ အသင္း ကၾဲေပၝင္း ေဴခာက္သင္း အထိ အစိတ္စိတ္ အမၿာအမၿာ ကၾဲသၾားသည္။ ထုိသုိႚ ဂဵီစီဘီေအ႒ကီး အစိတ္စိတ္ အမၿာအမၿာ ကၾဲရသည့္ အေဳကာင္းရင္း မဵားမႀာ ဒုိင္အာခီ ကို လက္ခံေရး မခံေရး တည္းဟူေသာ ႎုိင္ငံေရး အယူအဆ ကၾဲရာမႀ စ၍ ေခၝင္းေဆာင္ အခဵင္းခဵင္း အဆင္ မေဴပမႁႎႀင့္ အသင္း၏ ရန္ပုံ ေငၾမဵား သုံးစဲၾသည့္ ကိစၤႎႀင့္ ပတ္သက္၍ မေကဵနပ္မႁမဵား ေရာ႕ပမ္း ေနေဳကာင္း ေတၾႚရသည္။ စည္းလုံးမႁ ႓ပိႂကၾဲ သၾားသည္ႎႀင့္ အမ႖ ဂဵီစီဘီေအသည္ ၁၉၃၀ ေလာက္မႀ စ၍ ႎုိင္ငံ့ အကဵႂိး အတၾက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ မေဆာင္႟ၾက္ ႎုိင္ေတာ့ေပ။ ၁၉၃၆ ေရာက္ေသာ အခၝ ဂဵီစီဘီေအ၏ အမည္ လုံးဝ ေပဵာက္ကၾယ္ သၾားခဲ့ ရသည္။ ဂဵီစီဘီေအသည္ ၎၏ အဴမင့္ဆုံး ရည္မႀန္းခဵက္ ဴဖစ္ေသာ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရးကုိ အရယူ မေပး ႎုိင္ဘဲ ေပဵာက္ကၾယ္ ခဲ့ရ ေသာ္လည္း အမဵႂိးသား စိတ္ဓာတ္ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး စိတ္ဓာတ္ႎႀင့္ လၾတ္လပ္ေရး တုိက္ပၾဲဝင္ စိတ္ဓာတ္မဵား တုိးပၾား လာေစရန္ အမဵားဆုံး လႁႚံေဆာ္ ေပးခဲ့သည့္ အဖၾဲႚ႒ကီး တခု အဴဖစ္ ဴမန္မာ့ သမုိင္းတၾင္ အေရး ပၝေန ေပသည္။