ႎု-အက္တလီ စာခဵႂပ္
၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ တတိယ အ႒ကိမ္ထုတ္ တကၠသိုလ္မဵား သမိုင္း သုေတသန ဌာန၊ ဂဵီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝၝယမ အသင္းက ထုတ္ေဝတဲ့ ဴမဟန္ရဲႚ 'ကိုလုိနီေခတ္ ဴမန္မာ့ သမိုင္း အဘိဓာန္' စာအုပ္ႎႀင့္ နံသာတိုက္ ကေန ႎိုင္ငံေရး ဆုိင္ရာ စာေပ ခၾင့္ဴပႂခဵက္ အမႀတ္ (၃၂၆/က) ဴဖင့္ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္မႀာ ပထမ အ႒ကိမ္ အဴဖစ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵိ ခဲ့တဲ့ ရဲေဘာ္ လႀမဵႂိးရဲႚ 'ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ သမိုင္းဝင္ စာခဵႂပ္ စာတမ္းမဵား' စာအုပ္ ကေန "ႎု-အက္တလီ စာခဵႂပ္" အေဳကာင္းကုိ စုေဆာင္း တင္ဴပ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ႎု - အက္တလီ စာခဵႂပ္ (၁၉၄၇)
႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက ဴမန္မာႎုိင္ငံ ဳကားဴဖတ္ အစုိးရသုိႚ ႎုိင္ငံ၏ အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာ လၿဲေဴပာင္း ေပးရန္ သေဘာတူေဳကာင္း ခဵႂပ္ဆုိသည့္ စာခဵႂပ္ ဴဖစ္သည္။ စာခဵႂပ္ကုိ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ဳကားဴဖတ္ အစုိးရ ကုိယ္စား ထုိစဥ္က ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ဦးႎုႎႀင့္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရ ကုိယ္စား ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ကလီမင့္ အက္တလီ (Clement Attlee) တုိႚက လက္မႀတ္ ေရးထုိး ဳကေသာေဳကာင့္ ႎု - အက္တလီ စာခဵႂပ္ဟု ေခၞသည္။ စာခဵႂပ္ကုိ ၁၉၄၇ ခု ေအာက္တုိဘာလ ၁၇ ရက္ေနႚတၾင္ လန္ဒန္ ႓မိႂႚ၌ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကသည္။
စာခဵႂပ္တၾင္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက ဴပည္ေထာင္စု သမၳတ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံအား လုံးဝ လၾတ္လပ္ေသာ အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာပုိင္ ႎုိင္ငံဟု အသိအမႀတ္ ဴပႂေဳကာင္း ေဖာ္ဴပ ထား႓ပီး ထုိသုိႚ အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာပုိင္ လၾတ္လပ္ေသာ ႎုိင္ငံ အဴဖစ္ လၾဲေဴပာင္း ေပးရာ၌ ေပၞေပၝက္ လာမည့္ အေဴပာင္းအလဲမဵား အတၾက္ လုိအပ္ေသာ အစီအစဥ္ မဵားကုိ အေသးစိတ္ ေဖာ္ဴပ ထားသည့္ အခဵက္ ၁၅ ခဵက္ ပၝဝင္သည္။ စာခဵႂပ္ပၝ အေဳကာင္းအရာ မဵားမႀာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံႎႀင့္ အဂႆလန္ ႎုိင္ငံတုိႚ သံတမန္ လႀယ္ေရး ကိစၤ၊ အစုိးရ စာတမ္းမဵား ကိစၤ၊ ႎုိင္ငံသား ဴဖစ္မႁ ကိစၤ၊ ကာကၾယ္ေရးကိစၤ၊ ေငၾေဳကး ကိစၤ၊ အစုိးရ အမႁထမ္း မဵား၏ ပင္စင္ႎႀင့္ ဆုေငၾ ကိစၤ၊ အဂႆလန္ ႎုိင္ငံႎႀင့္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံတုိႚ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရးႎႀင့္ ေရေဳကာင္း ခရီး သၾားလာေရး ကိစၤ၊ ေလေဳကာင္း သၾားလာေရး ကိစၤႎႀင့္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ဴပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ကိစၤမဵား ဴဖစ္သည္။ ဤစာခဵႂပ္ အရ ၁၉၄၈ ခု ဇန္နဝၝရီလ ၄ ရက္ေနႚတၾင္ လၾတ္လပ္၍ အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာပုိင္ေသာ ဴပည္ေထာင္စု သမၳတ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္ ေပၞထၾန္း လာသည္။ ထုိႚေဳကာင့္ ဴမန္မာ့ လၾတ္လပ္ေရး စာခဵႂပ္ ဟုလည္း ေခၞဳကသည္။
ႎု-အက္တလီ စာခဵႂပ္
႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ (ဂရိတ္ ႓ဗိတိန္ႎႀင့္ အုိင္ယာလန္ ေဴမာက္ပုိင္း တုိႚ၏ ယူႎုိက္တက္ ကင္ဒမ္) အစုိးရႎႀင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရ တုိႚသည္ -
ဴမန္မာ ႎုိင္ငံအား လၾတ္လပ္ေသာ ႎုိင္ငံ ဴဖစ္ေစရ မည္ဟု ဴပႉာန္း လုိက္ေသာ ဥပေဒ တရပ္ကုိ ေဆာလဵင္စၾာ အတည္ဴပႂေရး အတၾက္ ပၝလီမန္ကုိ ဴပန္ဳကားရန္ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရ၏ ရည္႟ၾယ္ရင္း ဴဖစ္သည္ ဟူေသာ အခဵက္ကုိ စဥ္းစားဳက၍၊
လုံးဝ လၾတ္ေဴမာက္ေရး၊ အတန္းအစား ညီမ႖မႁ၊ လၾတ္လပ္ေရးတုိႚ ရႀိရမည္ ဟူေသာ အခဵက္ တုိႚကုိ အေဴခဴပႂကာ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ လၾတ္လပ္ေသာ ႎုိင္ငံမဵား၏ အစုိးရမဵား အဴဖစ္ဴဖင့္ အနာဂတ္ ဆက္ဆံေရး တုိႚကုိ ပုိင္းဴခား သတ္မႀတ္ရန္၎၊ ႓ဗိတိသ႖ႎႀင့္ ဴမန္မာ ႎႀစ္တုိင္း ႎႀစ္ႎုိင္ငံ တုိႚ၏ ခဵစ္ခင္ ရင္းႎႀီးမႁႎႀင့္ သိနားလည္မႁ တုိႚကုိ ခုိင္ခံ့ တည္႓မဲ ေစ၍ ထုိအမႁ တုိႚကုိ အဓၾန္ႚရႀည္စၾာ ဆက္လက္ တည္႓မဲ ေစရန္၎ အလုိ ရႀိဳကသည္ ဴဖစ္သဴဖင့္၊ ထုိဴပင္ -
ႎႀစ္တုိင္း ႎႀစ္ႎုိင္ငံ၏ ဆက္ဆံေရးတၾင္ ေပၞထၾက္ လာမည္ ဴဖစ္ေသာ ေဴပာင္းလဲမႁ ေပၞေပၝက္ အပ္မည့္ ကိစၤမဵား အတၾက္ ဴပႉာန္းခဵက္မဵား ဴပႂရန္လည္း အလုိ ရႀိဳကသည္ ဴဖစ္ရာ -
ဤ ရည္႟ၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ စာခဵႂပ္ တခုကုိ ခဵႂပ္ဆိုရန္ ဆုံးဴဖတ္ဳက၍ အခၾင့္အေရး အာဏာပုိင္မဵား အဴဖစ္ဴဖင့္ ခန္ႚအပ္ဴခင္းကုိ ခံရေသာ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရ အတၾက္ နန္းရင္းဝန္ႎႀင့္ ပထမ ေ႟ၿတုိက္စုိး ဴဖစ္သည့္ စလီမင့္ ရစ္ခဵက္အက္တလီ၊ စီ-အိပ္(ခဵ)၊ အမ္-ပီႎႀင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရ အတၾက္ နန္းရင္းဝန္ သခင္ႎုက ေအာက္ပၝ အတုိင္း သေဘာ တူညီဳက ေလသည္။
အခဵက္ ၁ ။ ။ ႓ဗိတိသ႖ႎုိင္ငံ အစုိးရသည္ ဴပည္ေထာင္စု သမတ ဴမန္မာႎုိင္ငံအား လုံးဝ လၾတ္လပ္ေသာ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ ႎုိင္ငံ ဟူ၍ အသိအမႀတ္ ဴပႂသည္။ ဤစာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိဳကေသာ အစုိးရတုိႚသည္ နည္းလမ္း ကဵနစၾာ ယုံမႀတ္ ခန္ႚအပ္ေသာ သံတမန္ ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလႀယ္ မဵားကုိ လဲလႀယ္ ထားရႀိရန္ သေဘာ တူဳကသည္။
အခဵက္ ၂ ။ ။ ဴပည္ေထာင္ အခဵင္းခဵင္း ခဵႂပ္ဆုိဳကသည့္ တည္႓မဲလဵက္ ရႀိေသာ စာခဵႂပ္ တစုံ တခုမႀ ႓ဗိတိသ႖ ႎိုင္ငံသုိႚ ကဵေရာက္သည့္ တာဝန္ ဝတၨရား အားလုံးသည္ ဴမန္မာႎုိင္ငံႎႀင့္ သက္ဆုိင္သည္ဟု ယူဆ ေလသမ႖ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသုိႚ ယခုမႀ စ၍ သက္ဆင္း ကဵေရာက္ ရမည္။ ယခင္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရ ခံစားအပ္ေသာ အခၾင့္အေရးႎႀင့္ အကဵႂိးေကဵးဇူး တုိႚကုိလည္း ဴပည္ေထာင္စု အခဵင္ခဵင္း ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ စာခဵႂပ္ တစုံ တခု အရ ဴမန္မာဴပည္ႎႀင့္ သက္ဆုိင္ သမ႖ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရက ယခုမႀ စ၍ ခံစား ႎုိင္ရမည္။
အခဵက္ ၃ ။ ။ ဤစာခဵႂပ္ အတည္ ဴဖစ္လာေသာ ေနႚရက္တၾင္ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎုိင္ငံ၏ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ အေဳကာင္းဴပႂ၍ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎုိင္ငံ၏ ႎုိင္ငံသားလည္း ဴဖစ္၍ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရ လက္ေအာက္ခံလည္း ဴဖစ္ေသာ၊ သုိႚတည္းမဟုတ္ ေနာက္ေနာင္မႀ မိမိကုိယ္ကုိ မိမိ ေ႟ၾးခဵယ္ဴခင္းဴဖင့္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရ လက္ေအာက္ခံ ဴဖစ္သည္ ဟုလည္း မႀတ္ယူဴခင္း ခံရေသာ သူသည္ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎုိင္ငံ၏ တရား ဥပေဒ အရ သတ္မႀတ္ ထားေသာ နည္းလမ္းႎႀင့္ ေလဵာ္ညီစၾာ ႎုိင္ငံဴခားသား အဴဖစ္ကုိ ခံယူေဳကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေကဵညာ ႎုိင္သည္။ ထုိႚဴပင္ ထုိသူသည္ ထုိသုိႚ ေကဵညာသည္မႀ စ၍ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎုိင္ငံ၏ ႎုိင္ငံသား အဴဖစ္မႀ ရပ္စဲ ရမည္။
ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသည္ ဤအခဵက္ရႀိ ဴပႉာန္းခဵက္မဵား အထေဴမာက္ေရး အတၾက္ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ၏ ပၝလီမန္တၾင္ ေစာႎုိင္သမ႖ ေစာစၾာ၎၊ မည္သည့္ နည္းႎႀင့္ မဆုိ ဤစာခဵႂပ္ အတည္ ဴဖစ္လာသည္မႀ စ၍ တႎႀစ္ အတၾင္း၌၎ ဥပေဒ ဴပႂရန္ စီမံ ေဆာင္႟ၾက္ ရမည္။
အခဵက္ ၄ ။ ။ ကာကၾယ္ေရး ဆုိင္ရာ ကိစၤမဵားတၾင္ ဤစာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ အစုိးရ မဵား၏ ဆက္ဆံေရးကုိ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေနႚက အစုိးရ ႎႀစ္ဖက္တုိႚ လက္မႀတ္ ေရးထုိး ဳကေသာ သေဘာ တူညီခဵက္ဴဖင့္ စည္းမဵဥ္း သတ္မႀတ္ ရမည္။ အဆုိပၝ သေဘာ တူညီခဵက္ရႀိ ဴပႉာန္းခဵက္ မဵားကုိ ဤစာခဵႂပ္၏ ေနာက္ဆက္တၾဲတၾင္ ေဖာ္ဴပ ထားသည္။ ထုိ ဴပႉာန္းခဵက္ မဵားသည္ ဤစာခဵႂပ္၏ အစိတ္အပုိင္းမဵား အဴဖစ္ဴဖင့္ အကဵႂိး သက္ေရာက္ ရမည္။
အခဵက္ ၅ ။ ။ ဤစာခဵႂပ္ အတည္ ဴဖစ္လာေသာ ေနႚရက္တၾင္ အိႎၬိယႎႀင့္ ပၝကစၤတန္မႀ တပၝး အဴခား ႎုိင္ငံမဵားတၾင္ အုိးအိမ္ အေဴခ အဴမတ္ တည္ရႀိေသာ ႓ဗိတိသ႖ လက္ေအာက္ခံ ဴဖစ္သူမဵားအား ပင္ရႀင္မဵား၊ အခဵႂိးကဵ ပင္ရႀင္မဵား၊ ဆုေငၾမဵား၊ မိသားစု ဆုိင္ရာ ပင္စင္ ရံပုံေငၾမဵား မႀ၎၊ အုိမင္းစာ ရံပုံေငၾမဵား၎၊ ေပးစရာ ရႀိသည္ မဵားႎႀင့္ ေထာက္ပံ့ေငၾမဵား၊ ခၾင့္လစာ မဵားႎႀင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ အစုိးရ ဘၸာေတာ္မႀ ဴဖစ္ေစ၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံ အုပ္ခဵႂပ္မႁ အခၾင့္အာဏာ ေအာက္တၾင္ ထားရႀိေသာ အဴခား ရံပုံေငၾမဵားမႀ ဴဖစ္ေစ၊ ေပးသင့္ ေပးထုိက္ေသာ ေငၾမဵားကုိ ဤစာခဵႂပ္ အာဏာ မတည္မီက ထမ္း႟ၾက္ ခဲ့ေသာ အလုပ္သက္ အားလုံး အတၾက္ ဤစာခဵႂပ္ အာဏာ တည္အံ့ဆဲဆဲ ကာလက အသုံး ဴပႂခဲ့ေသာ နည္းဥပေဒမဵား အရ ေပးရန္၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသည္ မိမိ၌ တာဝန္ ရႀိသည္ဟု ထပ္မံ၍ ဝန္ခံ ဴပႂသည္။
အခဵက္ ၆ ။ ။ ေအာက္ပၝ ဴပႉာန္းခဵက္ မဵားသည္ ဤအခဵက္တၾင္ ပၝဝင္ေသာ ေငၾေရး ေဳကးေရး ဴပႍနာမဵား အတၾက္ အ႓ပီးသတ္ ေဴဖရႀင္းမႁ ဴဖစ္ေဳကာင္းကုိ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ အစုိးရတုိႚက သေဘာ တူဳကသည္။
၁။ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသည္ သုိေလႀာင္ ထားေသာ စစ္တပ္မဵား ဆုိင္ရာ ပစၤည္း ေရာင္းရေငၾ မဵားကုိ အဴပည့္ ေပးရန္ သေဘာတူေဳကာင္း ထပ္မံ၍ ခံဝန္ ဴပႂသည္။ ထုိပစၤည္း မဵားတၾင္ စစ္ဘက္ လက္ေအာက္ခံ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ႓မိႂႚဴပ ဆုိင္ရာ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ဆုိင္ရာ ပစၤည္းမဵား ပၝဝင္သည္။ ႓မိႂႚဴပ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အတၾက္ ကုန္ကဵေသာ စရိတ္ မဵားကုိ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရသည္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရ ထံမႀ မေတာင္း မဆုိေတာ့ ပၝဟု သေဘာတူသည္။
၂။ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရသည္ သာမန္ ဘတ္ဂဵက္ႎႀင့္ နယ္စပ္ ေဒသ ဘတ္ဂဵက္ မဵား၌ ေငၾလုိ ေနသည္ကုိ ဴဖည့္ေပးရန္ ထုတ္ေခဵး ခဲ့ေသာ ေငၾမဵား အနက္ ေပၝင္ေပၝင္း ၁၅ သန္းကုိ ေလဵာ္ပစ္ရန္ သေဘာတူသည္။ ကဵန္ေငၾမဵားကုိ ၁၉၅၂ ခုႎႀစ္ ဧ႓ပီလ ၁ ရက္ေနႚထက္ ေနာက္မကဵေသာ ေနႚရက္မႀ အစဴပႂ၍ အႎႀစ္ ႎႀစ္ဆယ္မ႖ ႎႀစ္စဥ္ ႎႀစ္တုိင္း အခဵႂိးတူ အရစ္ကဵ ဴမန္မာႎုိင္ငံက ေပးဆပ္ ရမည္။ အတုိးကား ေပးရန္ မလုိေခဵ။ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံက ေပးရန္ ရႀိေသာ အထက္ပၝ ေ႔ကး႓မီ ေလ႖ာ္ပစ္ဴခင္းကုိ ဴမန္မာႎုိင္ငံကုိ ေငၾေရးေဳကးေရး အေဴခအေန ဴပန္လည္ ထူေထာင္လာမႁ အတၾက္ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရက အေထာက္အပံ့ ဴပႂသည္ ဟူေသာ သေဘာ အဴဖစ္ဴဖင့္၎၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံတၾင္ ႓ဗိတိသ႖ စစ္ဘက္ အုပ္ခဵႂပ္ေရးတၾက္ ကုန္ကဵခဲ့ေသာ ပစၤည္း အေထာက္အပံ့ႎႀင့္ အရာထမ္း အမႁထမ္း မဵား၏ စရိတ္မဵားႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရက ေတာင္းဆုိရန္ ရႀိသည္ တုိႚကုိ အ႓ပီးသတ္ ရႀင္းလင္း ေလ႖ာ္ပစ္ လုိက္သည္ ဟူေသာ သေဘာ အဴဖစ္ဴဖင့္၎၊ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရက လက္ခံသည္။
၃။ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသည္ ပ႟ုိဂဵက္ စီမံကိန္း မဵား၏ စရိတ္ အတၾက္ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရက ထုတ္ေခဵးခဲ့ေသာ ေငၾမဵားကုိ အကုန္အစင္ ဴပန္လည္ ေပးဆပ္ရန္ သေဘာတူသည္။ (ပရုိဂဵက္ စီမံကိန္း မဵားတၾင္ ဴပည္သူသုံး ပစၤည္းမဵား ဆုိင္ရာ စီမံကိန္း အစ ရႀိသည္တုိႚ ပၝဝင္သည္။) လုိအပ္ေသာ အသုံးစရိတ္ ေငၾမဵားႎႀင့္ ရင္းႎႀီး လုပ္ကုိင္ေသာ အရင္း ေငၾမဵားမႀ ပုိလ႖ံေသာ လက္ရႀိ ရေငၾမဵား မႀ၎၊ ပ႟ုိဂဵက္ မဵားကုိ ဖဵက္သိမ္း ရႀင္းလင္း သဴဖင့္ မသုံးဴဖစ္ေသာ ေငၾမဵားမႀ၎၊ လက္ရႀိ သေဘာတူညီခဵက္ မဵားႎႀင့္ ေလဵာ္ညီစၾာ ဆက္လက္၍ ဴပန္လည္ ေပးဆပ္ ရမည္။ ထုိေနာက္ ေပးဆပ္ရန္ ကဵန္ရႀိ ေသးေသာ ေ႔ကး႓မီးမဵားကုိ ၁၉၅၂ ခုႎႀစ္ ေအ႓ပီလ ၁ ရက္ေနႚထက္ ေနာက္မကဵေသာ ေနႚမႀ အစ ဴပႂ၍ အႎႀစ္ ႎႀစ္ဆယ္မ႖ ႎႀစ္စဥ္ ႎႀစ္တုိင္း အခဵႂိးကဵ အရစ္ကဵ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရက ေပးဆပ္ ရမည္။ အတုိးကား ေပးရန္ မလုိေခဵ။
၄။ (က) ၁၉၄၂ ခုႎႀစ္ ပထမ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စစ္ပၾဲတၾင္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စစ္တပ္မဵားအား ေပးရေသာ အေထာက္အပံ့ႎႀင့္ ထုိစစ္တပ္ မဵားတၾင္ ထမ္း႟ၾက္ ဳကေသာ ရာထမ္း မႁထမ္းမဵား အတၾက္ ေတာင္းဆုိရန္ ရႀိေသာ စရိတ္မဵားႎႀင့္ (ခ) စစ္တပ္ အစည္းအ႟ုံး မဵားကုိ ဖဵက္သိမ္း သဴဖင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စစ္တပ္ မဵားရႀိ ရာထမ္း မႁထမ္း မဵားအား အမႁထမ္း ခဲ့သည့္ အတၾက္ ေပးရန္ ရႀိေသာ ေငၾမဵားႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ ကုန္ကဵ စရိတ္ကုိ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရက ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရအား ဆက္လက္ ထုတ္ေပးရန္ သေဘာ တူသည္။
၅။ ဤ သေဘာ တူညီခဵက္ႎႀင့္ တကၾ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေနႚစၾဲပၝ ကာကၾယ္ေရး သေဘာတူညီခဵက္ မဵားက သီးဴခား၍ ေဴပာင္းလဲ သုိႚမဟုတ္ လၿမ္းမုိး လုိက္သည္မႀ တပၝး ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံ အစုိးရႎႀင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ အစုိးရတုိႚ ခဵႂပ္ဆုိ ခဲ့ဳကေသာ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္ ေအ႓ပီလ ၃၀ ရက္ေနႚစၾဲပၝ ေငၾေရး ေဳကးေရး သေဘာ တူညီခဵက္တၾင္ ပၝဝင္ေသာ ဴပႉာန္းခဵက္ မဵားသည္ အတည္ ဴဖစ္႓မဲ ဴဖစ္သည္။
အခဵက္ ၇ ။ ။ (က) ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ၏ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ အာဏာ မတည္မီက ႎုိင္ငံ၏ အုပ္ခဵႂပ္မႁ အခၾင့္အာဏာကုိ သုံးစၾဲရာတၾင္ ဴပႂခဲ့ေသာ ပဋိညာဥ္မဵား အနက္ အစုိးရ အမႁထမ္း ဆုိင္ရာ ပဋိညာဥ္ မဵားမႀ တပၝး ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံတၾင္ အုိးအိမ္ အေဴခအဴမစ္ ရႀိသည့္ ႓ဗိတိသ႖ လက္ေအာက္ခံ ဴဖစ္သူေသာ္၎၊ မည္သည့္ အရပ္ ေဒသတၾင္ မႀတ္ပုံ တင္ထားသည္ ဴဖစ္ေစ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံတၾင္ အုိးအိမ္ အေဴခအဴမစ္ ရႀိသည့္ ႓ဗိတိသ႖ လက္ေအာက္ခံ ဴဖစ္သူ အဓိက အားဴဖင့္ ပုိင္ဆုိင္ေသာ၊ သုိႚတည္းမဟုတ္ စီမံခန္ႚခၾဲ ႒ကီးဳကပ္ အုပ္ခဵႂပ္ေသာ ကုမၯဏီေသာ္၎၊ ပဋိညာဥ္အရ ပုဂၢႂိလ္တဦးဦးဴဖစ္ေစ၊ ကုမၯဏီ တခုခုဴဖစ္ေစ၊ အခၾင့္အေရးကုိ ေသာ္၎၊ အကဵႃိးေကဵးဇူးကုိေသာ္၎၊ ခံစားႎုိင္ခၾင့္ရခဲ့ေသာ ပဋိညာဥ္မဵားသည္ ဖၾဲႚစည္းအုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ အာဏာ တည္ေသာ ေနႚမႀစ၍ ထုိေနႚတၾင္ ဖၾဲႚစည္းေသာ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရ ဴပႂဘိ သကဲ့သုိႚ အကဵႂိး သက္ေရာက္ ရမည္။ ထုိႚဴပင္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥေပဒ အာဏာ တည္အံ့ ဆဲဆဲတၾင္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရက လုိက္နာ ေဆာင္႟ၾက္ရန္ ရႀိေသာ ဝတၨရား အားလုံး ႎႀင့္တကၾ ပဋိညာဥ္ သေဘာအရ ဴဖစ္ေစ၊ အဴခား နည္းအရ ဴဖစ္ေစ၊ ထုိအစုိးရက ခံယူေသာ တာဝန္ အားလုံး တုိႚသည္ အထက္ အဆုိပၝ ပုဂၢႂိလ္ တဦးဦးႎႀင့္ ေသာ္၎၊ ကုမၯဏီ တခုခုႎႀင့္ ေသာ္၎၊ အကဵႂိး သက္ဆုိင္သည္ အထိ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရ အေပၞသုိႚ သက္ဆင္း ကဵေရာက္ ရမည္။
(ခ) ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ၏ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ အာဏာ မတည္မီက ဴမန္မာ ႎုိင္ငံရႀိ ပုဂၢႂိလ္ တဦးဦး၌ ေသာ္၎၊ အာဏာပုိင္ တဦးဦး၌ ေသာ္၎၊ အပ္ႎႀင္း ထားဴခင္း ခံရေသာ၊ ပစၤည္းကုိ ဴဖစ္ေစ၊ ထုိပစၤည္း ဆုိင္ရာ အကဵႂိး သက္ဆုိင္ခၾင့္ကုိ ဴဖစ္ေစ၊ ထုိရက္ မတုိင္မီက ပုဂၢႂိလ္ တဦးဦး ေသာ္၎၊ အာဏာပုိင္ တဦးဦး ေသာ္၎၊ ပၝဝင္ ခဵႂပ္ဆုိေသာ ပဋိညာဥ္ တခုခုရႀိ အကဵႂိး ခံစားခၾင့္ကုိ ဴဖစ္ေစ၊ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒသစ္ အာဏာ တည္႓ပီး သည့္ေနာက္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသုိႚ ေသာ္၎၊ ေနာက္ဆက္ဆံေသာ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အစိုးရ သိုႚေသာ္၎၊ လၿဲေဴပာင္းေသာ အခၝ သိုႚမဟုတ္ အပ္ႎႀင္းေသာ အခၝတၾင္ ေဖာ္ဴပ ထားေသာ ဂုဏ္အဴခင္းအရာ အဆင့္အတန္း ရႀိသည့္ ပုဂၢိႂလ္ တဦးဦး သုိႚမဟုတ္ ကုမၯဏီ တခုခု အတၾက္ ယခင္က ေပၞေပၝက္ ခဲ့၍ တည္ဆဲလည္း ဴဖစ္ေသာ အခၾင့္အေရး မဵားကုိ ေထာက္ထား ငဲ့ညၟာ လဵက္သာ ထုိသုိႚ လၿဲေဴပာင္းဴခင္း၊ သုိႚမဟုတ္ အပ္ႎႀင္းဴခင္းကုိ ဴပႂရမည္။
အခဵက္ ၈ ။ ။ အစုိးရ ႎႀစ္ဦး ႎႀစ္ဖက္ ေဳကနပ္ ႎႀစ္သက္ ေလာက္ေသာ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရးႎႀင့္ ေရေဳကာင္း ခရီး သၾားလာေရး စာခဵႂပ္ကုိ ေစာႎုိင္သမ႖ ေစာစၾာ ခဵႂပ္ဆုိရန္ ဆုံးဴဖတ္႓ပီး ဴဖစ္သဴဖင့္ ဤစာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ အစုိးရ တုိႚသည္ ဤစာခဵႂပ္ အတည္ ဴဖစ္ေသာ ေနႚရက္မႀ စ၍ ႎႀစ္ႎႀစ္မ႖ေသာ ကာလ အပုိင္းအဴခား အတၾက္ ဴဖစ္ေစ၊ အထက္ပၝ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရးႎႀင့္ ေရေဳကာင္း ခရီး သၾားလာေရး စာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ လက္မႀတ္ထုိး ႓ပီးသည္ တုိင္ေအာင္ ဴဖစ္ေစ၊ ဤစာခဵႂပ္၌ ပူးတၾဲ ပၝရႀိေသာ အလဲအလႀယ္ မႀတ္ခဵက္မဵားရႀိ အမႀတ္ ၁ - ၂ - ၃ တုိႚတၾင္ သေဘာ ေစတနာ ထားရႀိသည့္ အတုိင္း ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္မႁႎႀင့္ ပတ္သက္သည့္ ဆက္ဆံမႁကုိ ေဆာင္႟ၾက္ရန္ သေဘာ တူညီဳက႓ပီး ဴဖစ္သည္။ သုိႚရာတၾင္ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆုိသူ တဦးဦးက ဤစာခဵႂပ္ အတည္ ဴဖစ္ေသာ ေနႚမႀ စ၍ ေဴခာက္လ ကုန္ဆုံး႓ပီး ေနာက္တေနႚေနႚတၾင္ အဆုိပၝ မႀတ္ခဵက္မဵား၌ ေဖာ္ဴပ ထားေသာ ေဆာင္႟ၾက္ အပ္သည့္ အမႁ ကိစၤမဵားကုိ ႓ပီးဆုံး ရပ္စဲေစရန္ သုံးလ ႒ကိႂတင္ အေဳကာင္းဳကား ႎုိင္ဳကသည္။
အခဵက္ ၉ ။ ။ ဤစာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ အစုိးရ တုိႚသည္ လက္ရႀိ နည္းစနစ္ အတုိင္း ေလေဳကာင္း စာပုိႚေဆာင္ေရးႎႀင့္ ေငၾလၿဲဆုိင္ရာ ကိစၤမဵား ပၝဝင္သည့္ စာပုိႚေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းကုိ ဆက္လက္ ေဆာင္႟ၾက္ ထားရႀိ ေစရန္ သေဘာ တူဳကသည္။ သုိႚရာတၾင္ အေသးစိတ္ ေဆာင္႟ၾက္ အပ္ေသာ အခဵက္အလက္ မဵားတၾင္ အေဴပာင္းအလဲ ဴပႂရန္ လုိအပ္ပၝက စာပုိႚဆုိင္ရာ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အရာရႀိ အခဵင္းခဵင္း တုိႚက စီမံ ေဆာင္႟ၾက္ ႎုိင္သည္။
အခဵက္ ၁၀ ။ ။ ဴမန္မာႎုိင္ငံတၾင္ ႓ဗိတိသ႖ အကဵႂိးတူ ႎုိင္ငံစုႎႀင့္ အင္ပၝယာ တုိႚ၏ စစ္သင္းခဵႂိင္း ေဴမမဵားႎႀင့္ သုိႚမဟုတ္ စစ္သင္းခဵႂိင္း မဵားကုိ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရႀာက္ရန္ အေရးႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ယာယီ အစုိးရသည္ အင္ပၝယာ စစ္သင္းခဵႂိင္း ေကာ္မရႀင္ အဖၾဲႚ၌ ပၝဝင္ေသာ အစုိးရမဵားႎႀင့္ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆုိ ေစ့စပ္ရန္ သေဘာတူသည္။ ထုိသုိႚ မေစ့စပ္မီ ကာလတၾင္ ထုိစစ္သခႆဵႂိင္း ေဴမမဵားႎႀင့္ သုိႚမဟုတ္ စစ္သင္းခဵႂိင္း မဵားႎႀင့္စပ္လဵဥ္း၍ အင္ပၝယာ စစ္သင္းခဵႂိင္း ေကာ္မရႀင္ အဖၾဲႚကုိသာ အာဏာပုိင္ဟု အသိအမႀတ္ ဴပႂရန္ သေဘာ တူသည္။ ထုိႚဴပင္ ထုိေကာ္မရႀင္အား ဤစာခဵႂပ္၌ ပူးတၾဲ ပၝရႀိေသာ အလဲအလႀယ္ မႀတ္ခဵက္မဵားရႀိ အမႀတ္ ၄ ႎႀင့္ ၅ ၌ ေဖာ္ဴပထားသည့္ အခၾင့္အေရး မဵားကုိ ေပးအပ္ရန္လည္း သေဘာတူသည္။
အခဵက္ ၁၁ ။ ။ ေလေဳကာင္း သယ္ယူ သၾားလာေရးႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ သေဘာ တူညီခဵက္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ၍ မ႓ပီးေသးမီ ကာလတၾင္ ဤစာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ အစုိးရ တုိႚသည္ ေလေဳကာင္း သယ္ယူ သၾားလာေရး ကိစၤမဵား၌ ယခင္က ကဲ့သုိႚပင္ အခဵင္းခဵင္း ဴပႂမူ ကဵင့္ေဆာင္ ဳကမည္ဟု သေဘာ တူဳကသည္။ သုိႚရာတၾင္ ဤစီမံခဵက္ကုိ တဦးဦးက ေဴခာက္လ ႒ကိႂတင္ အေဳကာင္း ဳကားဴခင္းဴဖင့္ ႓ပီးဆုံး ေစႎုိင္သည္။
အခဵက္ ၁၂ ။ ။ ဤစာခဵႂပ္ကုိ ခဵႂပ္ဆုိ ဳကေသာ အစုိးရ တုိႚသည္ အခၾန္ ႎႀစ္ထပ္ ႎႀစ္လီ ထမ္းေဆာင္ရဴခင္းကုိ ေရႀာင္ရႀား ႎုိင္ေစရန္ သေဘာ တူညီခဵက္ တခုကုိ ေစာႎုိင္ သမ႖ ေစာစၾာ ခဵႂပ္ဆုိရန္ သေဘာ တူဳကသည္။
အခဵက္ ၁၃ ။ ။ ကမာၲႚ ကုလသမဂၢ၏ ခဵာတာ စာခဵႂပ္အရ ေသာ္၎၊ ထုိခဵာတာ စာခဵႂပ္ရႀိ အခဵက္ ၄၃ အရ ခဵႂပ္ဆုိေသာ အထူး သေဘာ တူညီခဵက္မဵား အရ ေသာ္၎၊ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆုိဳကသူ အမဵား အနက္ တဦးဦးသုိႚ သက္ဆင္း ကဵေရာက္ေသာ၊ သုိႚတည္းမဟုတ္ သက္ဆင္း ကဵေရာက္ ႎုိင္ေသာ အခၾင့္အေရး မဵားႎႀင့္ ဝတၨရား မဵားကုိ ဤစာခဵႂပ္သည္ အကဵႂိး ယုတ္ေစရန္ မရည္႟ၾယ္။ အကဵႂိး ယုတ္ေစမည္လည္း မဟုတ္။
အခဵက္ ၁၄ ။ ။ ဤစာခဵႂပ္ အရ ေဆာင္႟ၾက္ဴခင္းႎႀင့္ ေသာ္၎၊ ဤစာခဵႂပ္ကုိ အဓိပၯာယ္ ေကာက္ယူဴခင္းႎႀင့္ ေသာ္၎ စပ္လဵဥ္း၍ သေဘာ ကၾဲလၾဲခဵက္ ေပၞေပၝက္ လာခဲ့ေသာ္၊ ထုိႚဴပင္ ထုိသေဘာ ကၾဲလၾဲခဵက္ကုိ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆုိ သူမဵားသည္ တုိက္႟ုိက္ ေစ့စပ္မႁဴဖင့္ ေဴဖရႀင္းရန္ ပဵက္ကၾက္ ခဲ့ေသာ္ ထုိသေဘာ ကၾဲလၾဲခဵက္ မဵားကုိ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆုိ သူမဵားက အဴခားနည္းဴဖင့္ ေဴဖရႀင္းရန္ သေဘာ မတူလ႖င္ ဴပည္ေထာင္ အခဵင္းခဵင္း တရား ခုံေတာ္သုိႚ ေထာက္လႀမ္း ေမးဴမန္း ရမည္။
အခဵက္ ၁၅ ။ ။ လက္ခံ အတည္ဴပႂေရး စာခ႗န္ေတာ္ မဵားကုိ လဲလႀယ္သည္ႎႀင့္ တ႓ပိႂင္နက္ ဤစာခဵႂပ္ကုိ လက္ခံ အတည္ ဴပႂရမည္။ ထုိႚဴပင္ ဤစာခဵႂပ္လည္း အတည္ ဴဖစ္လာ ရမည္။ အဆုိပၝ လက္ခံ အတည္ဴပႂေရး စာခ႗န္ေတာ္မဵား လဲလႀယ္ဴခင္းကုိ ႓ဗိတိသ႖ ႎုိင္ငံတၾင္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး အတၾက္ တင္သၾင္းရန္ ရႀိသည့္ သင့္ေလဵာ္ေသာ ဥပေဒႎႀင့္ ေလဵာ္ညီစၾာ ဴမန္မာႎုိင္ငံ လၾတ္လပ္ေသာ ေနႚတၾင္ ဴပႂရမည္။
သက္ေသ အဴဖစ္ဴဖင့္ အထက္ အမည္ ေဖာ္ဴပပၝ အခၾင့္အေရး အာဏာပုိင္ ပုဂၢႂိလ္ တုိႚသည္ ဤစာခဵႂပ္တၾင္ လက္မႀတ္ ေရးထုိး၍ မိမိတုိႚ၏ တံဆိပ္မဵားကုိ ခပ္ႎႀိပ္ ဳက႓ပီး ဴဖစ္သည္။
၁၉၄၇ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တုိဘာလ ၁၇ ရက္ေနႚတၾင္ ဤစာခဵႂပ္မူ ႎႀစ္ေစာင္ကုိ လန္ဒန္ ႓မိႂႚေတာ္၌ ဴပႂလုပ္ ႓ပီးစီးသည္။
(ပုံ) ကလီမင့္ရစ္ခဵက္-အက္တလီ
(ပုံ) သခင္ႎု