ပီအာပီ ေခၞ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ (Peoples Revolutionary Party) (၁၉၃၉)
၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ တတိယ အ႒ကိမ္ထုတ္ တကၠသိုလ္မဵား သမိုင္း သုေတသန ဌာန၊ ဂဵီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝၝယမ အသင္းက ထုတ္ေဝတဲ့ ဴမဟန္ရဲႚ 'ကိုလုိနီေခတ္ ဴမန္မာ့ သမိုင္း အဘိဓာန္' စာအုပ္ႎႀင့္ နံသာတိုက္ ကေန ႎိုင္ငံေရး ဆုိင္ရာ စာေပ ခၾင့္ဴပႂခဵက္ အမႀတ္ (၃၂၆/က) ဴဖင့္ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္မႀာ ပထမ အ႒ကိမ္ အဴဖစ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵိ ခဲ့တဲ့ ရဲေဘာ္ လႀမဵႂိးရဲႚ 'ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ သမိုင္းဝင္ စာခဵႂပ္ စာတမ္းမဵား' စာအုပ္ ကေန "ပီအာပီ ေခၞ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ (Peoples Revolutionary Party) (၁၉၃၉)" အေဳကာင္းကုိ ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ပီအာပီ ေခၞ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ (Peoples Revolutionary Party) (၁၉၃၉)
ပီအာပီ ဆုိသည္မႀာ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ (Peoples Revolutionary Party) ၏ အတုိေကာက္ အေခၞ ဴဖစ္သည္။ ပီအာပီကုိ ဦးစီး တည္ေထာင္ သူမဵားမႀာ သခင္ ဴမ၊ သခင္ ေအာင္ဆန္း၊ သခင္ စုိး၊ သခင္ လႀေဖ၊ ဦးဗေဆၾႎႀင့္ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းတုိႚ ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ့ လၾတ္လပ္ေရးတၾက္ လက္နက္ကုိင္ တုိက္ပၾဲဆင္ရန္ ပီအာပီကုိ ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္တၾင္ လ႖ႂိႚဝႀက္ ဖၾဲႚစည္း ခဲ့သည္။ အဖၾဲႚ၏ ဴပည္တၾင္း ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္ သခင္ ဴမႎႀင့္ ဴပည္ပ ဆက္သၾယ္ေရး ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္ သခင္ ေအာင္ဆန္း တုိႚကုိ တာဝန္ ေပးခဲ့သည္။ အဖၾဲႚဝင္ မဵားမႀာ သခင္ လူငယ္ မဵားႎႀင့္ မဵႂိးခဵစ္ ေကဵာင္းသား လူငယ္မဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ တုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံး မႀ ဴဖာထၾက္ လာေသာ အဖၾဲႚ ဴဖစ္႓ပီး လက္ဝဲ အယူအဆကုိ လက္ခံသည္။ ထုိအဖၾဲႚကုိ လ႖ႂိႚဝႀက္ ဖၾဲႚစည္းကာ Underground ဟု ေခၞရာမႀ Underground ၏ အတုိေကာက္ ယူဂဵီ (UG) ဆုိသည့္ အသုံးအႎႁန္း စတင္ ခဲ့သည္။ ပီအာပီသည္ ဂဵပန္ ႎုိင္ငံသုိႚ ရဲေဘာ္ သုံးကဵိပ္ ေစလၿတ္ေရး အတၾက္ အဓိက တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ေသာ အဖၾဲႚ ဴဖစ္သည္။ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး အတၾက္ ဖတပလကုိ ဖၾဲႚေသာ အခၝ တၾင္လည္း ပၝဝင္ ခဲ့သည္။ ဒုတိယ ကမာၲစစ္ ႓ပီးေသာ အခၝ ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး ပၝတီ ေခၞ ဗမာဴပည္ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ဴဖစ္လာသည္။
ဴပည္သူႚလၾတ္လပ္ေရး (ဆုိရႀယ္လစ္) ပၝတီ ထုတ္ဴပန္ခဵက္ စာတမ္း
ဗမာ့ ေတာ္လႀန္ေရး ပၝတီ ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ ဟူ၍ လည္းေကာင္း နယ္ခဵဲႚ စနစ္ႎႀင့္ ဖက္ဆစ္ ဝၝဒကုိ လ႖ႂိႚဝႀက္ေရး ပၝတီ အဴဖစ္ဴဖင့္ ေတာ္လႀန္ခဲ့ေသာ ငၝတုိႚ၏ ပၝတီကုိ ယခု အခၝ တိတ္တိတ္ပုန္း လုပ္ငန္းမဵားက တစခန္း ရပ္၍ အတိအလင္း လုပ္ငန္းမဵားဴဖင့္ ဴပည္သူတုိႚ အကဵႂိးကုိ မားမားမတ္မတ္ ေရႀႚေဆာင္ရန္ အခဵိန္ ေရာက္႓ပီဟု ယုံဳကည္သည့္ အတုိင္း ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ဟူ၍ အမည္ ေဴပာင္း႓ပီး ေဴဗာင္ထူေထာင္ေသာ ပၝတီ အသၾင္သုိႚ ေဴပာင္းလုိက္ ေလ႓ပီ။
ငၝတုိႚသည္ ဗမာ တုိင္းရင္းသား တုိႚ၏ ဘုိးဘပုိင္ ပစၤည္း ဴဖစ္ေသာ ဗမာဴပည္႒ကီးကုိ ဴပန္ပုိင္ေရးႎႀင့္ ဗမာ တုိင္းရင္းသားတုိင္း မိမိတုိႚ ေကာင္းကဵႂိး ဆုိးကဵႂိးကုိ မိမိဖာသာ ဖန္တီး ႎုိင္ခၾင့္ ရေရးတုိႚ အတၾက္ ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္မဵား၊ သခင္မဵား၊ ေကဵာင္းဆရာမဵား၊ မဵႂိးခဵစ္ ပုဂၢိႂလ္မဵား ထဲမႀ လက္ေ႟ၾးစင္ မဵားကုိ ေ႟ၾးခဵယ္၍ ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္ကပင္ စတင္၍ လ႖ႂိႚဝႀက္ေရး ပၝတီ တခု အဴဖစ္ဴဖင့္ တည္ေထာင္ ခဲ့သည္။ အဂႆလိပ္ နယ္ခဵဲႚ စနစ္ကုိလည္း ငၝတုိႚ ေတာ္လႀန္ ခဲ့သည္။ ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္မဵား ဗမာဴပည္တၾင္ အေဴခစုိက္ အဴမစ္တၾယ္ ႎုိင္ေအာင္ လ႖ႂိႚဝႀက္ေရး လုပ္ငန္းမဵားဴဖင့္ ငၝတုိႚပင္ တုိက္ခဲ့ ဳကသည္။ ေနာက္ဆုံး ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီ၊ ဗမာ့ တပ္မေတာ္ႎႀင့္ ငၝတိုႚ ပၝတီ သုံးဖၾဲႚ ေပၝင္း႓ပီး ဖက္ဆစ္ တုိက္ဖဵက္ေရး၊ ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး အဖၾဲႚခဵႂပ္ကုိ ဖၾဲႚစည္း၍ ဂဵပန္ကုိ အတိအလင္း ပုန္ကန္ေသာ အခၝ ငၝတုိႚ ပၝတီဝင္ မဵားသည္ စစ္တပ္ အတၾင္းမႀ တုိက္သူတုိက္၊ စစ္တပ္ အဴပင္မႀ ေဴပာက္ကဵား ရဲေခၝင္မဵားဴဖင့္ တုိက္သူ တုိက္ခဲ့ ဳကသည္။ ငၝတိုႚ ရဲေဘာ္ မဵားသည္ စစ္ေဴမဴပင္၌ လည္းေကာင္း၊ ဂဵပန္ ကင္ေပတုိင္ လက္ခဵက္ဴဖင့္ လည္းေကာင္း အေဴမာက္အဴမား ေသေဳက ခဲ့ဳကရ ေပသည္။
သုိႚေသာ္ ယခုအခၝ ကမာၲႚ အေဴခအေန ေဴပာင္းလဲ ခဲ့ေလသည္။ ကမာၲ တခုလုံး လူထု အာဏာ လၾမ္းမုိးစ ဴပႂလာ ေလ႓ပီး။ ထာဝစဥ္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အတၾက္ ရႀာဳကံလဵက္ ရႀိေလ႓ပီ။ ၁၉၃၉ ခု အဂႆလိပ္ တုိႚသည္ ၁၉၄၅ ခု အဂႆလိပ္ မဟုတ္ေတာ့။ ေလာေလာဆယ္ ဗမာဴပည္ ႎုိင္ငံေရး ထူေထာင္ေရးတုိႚ အတၾက္ အေရးတ႒ကီး အလုိ ရႀိအပ္ေသာ ပၝတီ ေပၝင္းစုံ၊ အဖဲၾႚ ေပၝင္းစုံ၊ ေခၝင္းေဆာင္ ေပၝင္းစုံတုိႚ ပၝဝင္ေသာ ညီႌၾတ္ေရး တပ္ဦး ကုိလည္း ငၝတုိႚ လုိလားသည့္ အတုိင္း လုံးပန္း၍ ေအာင္ဴမင္ ခဲ့ေလ႓ပီ။ ထုိေဳကာင့္ အေဴခအေန ေဴပာင္းလဲသည့္ အေလဵာက္ ငၝတုိႚ၏ နည္းႎႀင့္ ပရိယာယ္ကုိ အဴပန္အလႀန္ အကဵႂိးႎႀင့္ အေဳကာင္း ေဝဖန္ေသာ နည္းအရ ထုိးထၾင္း ဖန္တီး ရမည္။ လ႖ႂိႚဝႀက္ လုပ္ဳကံေရး၊ လက္နက္ကုိင္ အန္တုေရး၊ အဳကမ္းဖက္ ပုန္ကန္ေရး တုိႚကုိ လုံးဝ စၾန္ႚပယ္ ရမည္။
႓ငိမ္းခဵမ္းေရးကုိ ရႀာေနေသာ ကမာၲ႒ကီးတၾင္ အဳကမ္း မဖက္ေသာ ႎုိင္ငံေရး နည္းမဵားဴဖင့္ ငၝတုိႚ၏ လၾတ္လပ္ေရးကုိ ရႀာဳကံ ရမည္။ လူထု အာဏာ လၿမ္းမုိးေသာ ကမာၲ႒ကီးတၾင္ လူထု တုိက္ပၾဲဴဖင့္ ေအာင္ပၾဲ ယူဳက ရမည္။ လ႖ႂိႚဝႀက္ေသာ လုပ္ငန္း မဵားမႀ အတိအလင္း လုပ္ငန္း မဵားသုိႚ ေဴပာင္း၍ ေဴဗာင္ လုပ္ရမည္။
ထုိႚေဳကာင့္ ငၝတုိႚ ပၝတီကုိ လ႖ႂိႚဝႀက္ေရး ပၝတီ အဴဖစ္မႀ အတိအလင္း လုပ္ငန္း မဵားကုိ လုပ္ေဆာင္ရန္ ေဴဗာင္ထူ ေထာင္ေသာ ပၝတီ အဴဖစ္သုိႚ ေဴပာင္းလုိက္ဴခင္း ဴဖစ္သည္။
ငၝတုိႚ၏ ရည္႟ၾယ္ခဵက္
ငၝတုိႚ၏ ရည္႟ၾယ္ခဵက္မႀာ
၁။ ထာဝစဥ္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ။ ။ ဗမာဴပည္ႎႀင့္ တကၾ ကမာၲ႒ကီးမႀ အဓမၳ စနစ္၊ ႎုိင္ရာစား ဝၝဒ႒ကီး ကၾယ္ေပဵာက္၍ သာတူ ညီမ႖ ကမာၲႚ ဒီမုိကေရစီ ႌၿန္ႚေပၝင္း အိမ္ေထာင္႒ကီး တည္ေထာင္ေရး။
၂။ တုိင္းဴပည္ လၾတ္လပ္ေရး ။ ။ ဗမာဴပည္သည္ ဗမာ တုိင္းရင္းသား တိုႚ၏ ဘုိးဘပုိင္ ပစၤည္း ဴဖစ္သည့္ အတိုင္း ဗမာ တုိင္းရင္းသားမဵား ဴပန္ပုိင္ေရး။
၃။ လူမဵႂိး လၾတ္လပ္ေရး ။ ။ ဗမာ တုိင္းရင္းသား တုိႚသည္ မိမိတုိႚ၏ ေကာင္းကဵႂိး ဆုိးကဵႂိးကုိ မိမိတုိႚ ကုိယ္တိုင္ ဖန္တီးႎုိင္ခၾင့္ ရရႀိေရး။
၄။ ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး ။ ။ ဴပည္သူတိုင္း မိမိတုိႚ ရသင့္ ရထုိက္ေသာ ဴပည္သူႚ အာဏာ ရရႀိ၍ အခၾင့္အေရး ကဵပ္ဴပည့္ ခံစားခၾင့္ ရရႀိေရး။
ငၝတုိႚ၏ ဝၝဒ
ငၝတုိႚ၏ ဝၝဒမႀာ ေလာကဓာတ္ ပညာဴဖင့္ ခုိင္လုံ၍ သဘာဝ ကဵေသာ (ဆုိရႀယ္လစ္ ဝၝဒ) (Socialism) ဴဖစ္သည္။ ထုိဝၝဒကုိ ငၝတုိႚသည္ ကမာၲႚ အေဴခအေန၊ ဗမာ့ အေဴခအေနႎႀင့္ ေလဵာ္ညီေအာင္ ကဵင့္သုံး သၾားမည္။
ငၝတုိႚသည္ အဴပန္အလႀန္ အကဵႂိးႎႀင့္ အေဳကာင့္ ေဝဖန္ေသာ နည္းအရ အခဵိန္ အခၝႎႀင့္ ေဒသ အေလဵာက္ နည္းႎႀင့္ ပရိယာယ္ကုိ ထုိးထၾင္း ဖန္တီး သၾားမည့္ ထုိးထၾင္း ဖန္တီးေရး သမားမဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ ငၝတိုႚသည္ တုိးတက္ေရး အစဥ္ႎႀင့္ ဴပႂဴပင္ ေဴပာင္းလဲမႁကုိ ယုံဳကည္သူမဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ ငၝတုိႚ ပၝတီဝင္ မဵား၏ လက္သုံး စကားမဵားမႀာ ငၝမႀန္လ႖င္ လုိက္ေလာ့၊ ငၝမႀားလ႖င္ ဴပင္ေလာ့ ဆုိေသာ စကားပင္ ဴဖစ္သည္။ ဤ စကားမဵားမႀာ ငၝတိုႚ ကဵင့္သုံးမည္ ဴဖစ္၍ ငၝတုိႚအား ေစတနာဴဖင့္ ေဝဖန္ဴခင္း၊ ဴပင္ဆင္ဴခင္းကုိ ငၝတုိႚသည္ အ႓မဲ လက္ခံသည္။
ငၝတုိႚကား အသက္ႎႀင့္ စည္းစိမ္ကုိ စၾန္ႚလႀႃ၍ တုိႚတုိင္းဴပည္အား ပူေဇာ္ ခဲ့သူမဵား ဴဖစ္သည္။ နယ္ခဵဲႚ စနစ္ ညၟဥ္းပန္းမႁ ဖက္ဆစ္ ဒဴမ တုိႚ၏ ရက္စက္ ဳကမ္းဳကႂတ္မႁ တိုႚဴဖင့္ နပမ္း လုံးခဲ့သူမဵား ဴဖစ္သည္။ တုိင္းဴပည္ လၾတ္လပ္ေရး၊ လူမဵႂိး လၾတ္လပ္ေရးတုိႚ အတၾက္ ငၝတုိႚ၏ အသက္ေပၝင္း မဵားစၾာ ကဵဆုံး ခဲ့၏။ သုိႚေသာ္ ငၝတုိႚကား မတုန္လႁပ္၊ လ႖ႂိႚဝႀက္ လုပ္ကုိင္ ရမည့္ အခဵိန္တၾင္ လ႖ႂိႚဝႀက္ ပၝတီ အဴဖစ္ဴဖင့္ ဘယ္ေလာက္ ႒ကီးေလးေသာ ေဘးအႎၩရာယ္ပင္ ဴဖစ္ေစ၊ ငၝတိုႚ မတၾန္ႚ မဆုတ္ခဲ့ ေလ႓ပီ၊ ငၝတိုႚသည္ မိမိတုိႚ အလုပ္ႎႀင့္ ပတ္သက္၍ တစိတ္ကုိ တအိတ္ လုပ္သူမဵား မဟုတ္။ ငၝတုိႚ၏ ေစတနာ ငၝတုိႚ၏ သေဘာထားကုိ အလုပ္ဴဖင့္ ဴပသူ တုိႚသာ ဴဖစ္သည္။
ထုိႚေဳကာင့္ ဗမာဴပည္ အႎႀံႚအဴပား ဖဲၾႚစည္း႓ပီး ရႀိေန ဳကေသာ ငၝတိုႚ ပၝတီဝင္ မဵားကုိ အတိအလင္း လုပ္ငန္း မဵားဴဖင့္ ဴပည္သူတုိႚ အကဵႂိးကုိ မားမားမတ္မတ္ ေရႀႚေဆာင္၍ တုိးတက္ေရး အစဥ္ အတုိင္း ခဵီတက္ဳကရန္ ငၝတိုႚ ဆင့္ဆုိသည္။ အယူ သည္းမႁကုိ စၾန္ႚပယ္၍ ဆုိရႀယ္လစ္ ဝၝဒကုိ ကာလ ေဒသႎႀင့္ ေလဵာ္ညီေအာင္ ထုိးထၾင္း ဖန္တီး လုိေသာ လက္ဝဲ ဂုိဏ္းသား မဵားအား ငၝတုိႚ ဖိတ္ေခၞသည္။ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးကို လုိလားသူ၊ ကုိယ့္တုိင္းဴပည္ ကုိယ္ ဴပန္ပုိင္လုိသူ၊ မိမိတုိႚ ေကာင္းကဵႂိး ဆုိးကဵႂိးကုိ မိမိတိုႚ ကုိယ္တုိင္ ဖန္တီးလုိသူ တုိင္းရင္းသား မဵႂိးခဵစ္ မႀန္သမ႖ကို ငၝတိုႚ ဖိတ္ေခၞသည္။ ငၝတုိႚႎႀင့္ စု႟ုံး ဳကေလာ့။ ငၝတုိႚသည္ တုိးတက္ေရး အစဥ္ အတိုင္း ထုိးထၾင္း ဖန္တီး၍ ခဵီတက္ ကုန္အ့ံ၊ ေလာေလာဆယ္ ဗမာဴပည္ ႎုိင္ငံေရး ထူေထာင္ေရးတၾင္ ဖက္ဆစ္ တုိက္ဖဵက္ေရး ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး အဖၾဲႚခဵႂပ္၏ အစိတ္အပုိင္း တခု အဴဖစ္ဴဖင့္ အဖၾဲႚခဵႂပ္၏ ေရႀႚေဆာင္ခဵက္ အတိုင္း တသေဝ မတိမ္း ႒ကိႂးပမ္းဳက ကုန္အံ့။
မႀတ္ခဵက္ ။ ။ ဖဵာပုံ ႓မိႂႚနယ္လုံး ဆုိင္ရာ ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး ဆုိရႀည္လစ္ ပၝတီကုိ ဖဵာပုံ႓မိႂႚ၌ ၁၃၀၇ ခု၊ ေတာ္သလင္း လဆုတ္ ၁ ရက္၊ (၁၉၄၅ ခု၊ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္) စေနေနႚတၾင္၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ အဖၾဲႚခဵႂပ္႒ကီး၏ ႌၿန္ဳကားခဵက္ အတိုင္း တည္ေထာင္ ဖဲၾႚစည္းေဳကာင္း ေကဵညာရာ အထက္ ေဖာ္ဴပပၝ ပၝတီ ဌာနခဵႂပ္၏ ထုတ္ဴပန္ခဵက္ကုိ ပူးတၾဲ ေဖာ္ဴပ ထားေလသည္။