ေဘပုရႀိန္

ဝုိင္အမ္ဘီေအမႀ အဂႆလန္ ႎုိင္ငံကုိ ပထမဆုံး ေစလၿတ္ ခဲ့ေသာ ဦးဘေဘ၊ ဦးပုႎႀင့္ ဦးထၾန္းရႀိန္တုိႚ ပၝသည့္ ဴမန္မာ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚကုိ ေခၞဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ တုိႚအား အုပ္ခဵႂပ္ေရး တုိးဴမၟင့္ ေပးရန္ အဂႆလန္ ႎုိင္ငံရႀိ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရထံ တင္ဴပ ေတာင္းဆုိရန္ ပထမဆုံး သၾားခဲ့သည့္ ဴမန္မာ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚ အဴဖစ္ ကုိလုိနီေခတ္ ဴမန္မာ့ သမုိင္းတၾင္ ထင္ရႀားသည္။

႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက မၾန္ေတဂူ - ခဵမ္းစဖုိႚ စီမံကိန္း အရ အိႎၬိယကုိ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ေပးေသာ အခၝ ဴမန္မာကုိ ခဵန္ထား႓ပီး ကရက္ေဒၝက္ စီမံကိန္းဴဖင့္ ႎႀစ္သိမ့္ရန္ လႀည့္စား ခဲ့သည္။ ထုိႚေဳကာင့္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ကုိလည္း အိႎၬိယ ဴပည္နယ္ ႒ကီးမဵား ကဲ့သုိႚ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး တုိးဴမၟင့္ ေပးရန္ႎႀင့္ ကရက္ေဒၝက္ စီမံကိန္း ဖဵက္သိမ္း ေပးေရး တုိႚကုိ ေတာင္းဆုိရန္ အတၾက္ ေဘပုရႀိန္ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚကုိ ေစလၿတ္ ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံမႀ စတင္ ထၾက္ခၾာသည့္ ေနႚမႀာ ၁၉၁၉ ခုႎႀစ္ ဇူလုိင္လ ၇ ရက္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၁၉ ခု ဳသဂုတ္လ ၈ ရက္တၾင္ လန္ဒန္ ႓မိႂႚသုိႚ ေရာက္သည္။

ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚသည္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက ဖိတ္၍ သၾားေသာ အဖၾဲႚ မဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္ အစီအစဥ္ ဴဖင့္ကုိယ္ အေရး ဆုိရန္ သၾားေသာ အဖၾဲႚ ဴဖစ္၍ ပထမတၾင္ လက္ခံ ေတၾႚဆုံမည့္ သူပင္ မရႀိေခဵ။ ထုိသုိႚ အခက္အခဲမဵား ဳကားမႀ အဂႆလန္ ႎုိင္ငံမႀ ဳသဇာ ရႀိေသာ ႎုိင္ငံေရး သမားမဵား၊ အစုိးရ အရာရႀိမဵား၊ လၿတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလႀယ္မဵား၊ နာမည္႒ကီး သတင္းစာ မဵားႎႀင့္ ဆက္သၾယ္၍ မနားမေန ႒ကိႂးပမ္းမႁေဳကာင့္ ၁၉၁၉ ခု ဳသဂုတ္လ ၁၉ ရက္ ေနႚတၾင္ အိႎၬိယ ဴပည္ဆုိင္ရာ အုပ္ခဵႂပ္ေရး မူဳကမ္း ေရးဆၾဲေရး တာဝန္ခံ ေကာ္မတီထံ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ၏ လုိလားခဵက္ မဵားကုိ တင္ဴပခၾင့္ ရခဲ့သည္။ ထုိႚေနာက္ ၁၉၁၉ ခု ႎုိဝင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေနႚတၾင္ တ႒ကိမ္၊ ၁၉၁၉ ခုႎႀစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္တၾင္ တ႒ကိမ္ အိႎၬိယ ႎုိင္ငံ ဆုိင္ရာ ႓ဗိတိသ႖ အတၾင္းဝန္ မၾန္ေတဂူႎႀင့္ ေတၾႚခၾင့္ ရသည္။ ထုိႚဴပင္ ေဘပုရႀိန္ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚက ေရးဆၾဲ ထားေသာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ဆုိင္ရာ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ဴပႂဴပင္ေရး စီမံကိန္း တခု ကုိလည္း ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရသုိႚ တင္ဴပ ႎုိင္ခဲ့သည္။ သုိႚေသာ္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရ၏ ေနာက္ဆုံး အေဴဖမႀာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ အတၾက္ သီးဴခား စဥ္းစား ေပးမည္ ဟုသာ ဴဖစ္သည္။ အိႎၬိယ ဴပည္နယ္ ႒ကီးမဵားႎႀင့္ တန္းတူ ထား၍ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ ကုိလည္း ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး တုိးေပး မည္ဟု ဆုိသည့္ ကတိ ကုိမူ မရ ခဲ့ေပ။ သုိႚေသာ္ ၁၉၂၃ တၾင္မူ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံကုိ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး တုိးေပး ခဲ့သည္။ ထုိသုိႚ ေနာက္ဆုံး၌ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး တုိးေပး ခဲ့ရသည့္ အေဳကာင္းရင္း မဵားတၾင္ ေဘပုရႀႀိန္ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚ၏ ႒ကိႂးပမ္းမႁမႀာ တခု အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည္ဟု ဆုိရ ေပမည္။

ေဘပုရႀိန္ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚသည္ မူလ ရည္႟ၾယ္ခဵက္ ဴဖစ္ေသာ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ခဵက္ခဵင္း တုိးေပးေရး ကိစၤတၾင္ ေလာေလာဆယ္ မေအာင္ဴမင္ ခဲ့ေသာ္လည္း ေအာက္ပၝ အကဵႂိး ေကဵးဇူး မဵားကုိ လက္ငင္း ရရႀိ ခဲ့သည္။ ၎တုိႚမႀာ ေ႟ၿတိဂုံ ဘုရား ကုန္းေတာ္ အေနာက္ဘက္ဴခမ္းတၾင္ တပ္စၾဲ ထားေသာ အဂႆလိပ္ တပ္သားမဵား ႟ုပ္သိမ္း ေပးရန္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက သေဘာ တူလုိက္သည္။ ပထမ ကမာၲ စစ္အတၾင္းက ဴမန္မာ ႎုိင္ငံထၾက္ ဆန္မဵား ေရာင္းရသည့္ အတၾက္ အိႎၬိယ အစုိးရတၾင္ အဴမတ္ေငၾ ကဵပ္ ကုိးကုေဋ ရခဲ့သည္။ စစ္႓ပီး၍ ထုိ အဴမတ္ေငၾမဵား ဴပန္လၿဲ ေပးရန္ ေတာင္းေသာ အခၝ အိႎၬိယ အစုိးရက လၿဲေပးရန္ ဴငင္းဆန္သည္။ ထုိကိစၤ တၾင္လည္း အဴမတ္ ေငၾမဵားကုိ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံသုိႚ ဴပန္လၿဲ ေပးရန္ ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက သေဘာ တူလုိက္သည္။ ထုိႚဴပင္ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚ၏ ႒ကိႂးပမ္းမႁေဳကာင့္ အဂႆလန္ ႎုိင္ငံ၌ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ အေဳကာင္း လူသိ မဵားသၾားသည့္ အဴမတ္ ကုိလည္း ရရႀိ ခဲ့သည္။ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚသည္ ၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၆ ရက္ေနႚတၾင္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံသုိႚ ဴပန္ေရာက္သည္။ ထုိႚေဳကာင့္ စထၾက္သည့္ ေနႚမႀ ဴပန္ေရာက္သည့္ ေနႚအထိ ခုႎႀစ္လ တိတိ ဳကာခဲ့သည္။ ထုိစဥ္က အဂႆလိပ္ အစုိးရ အရာရႀိမဵား ဴဖစ္သည့္ ႓မိႂႚအုပ္ ႓မိႂႚပုိင္ တုိႚကုိပင္ ေဳကာက္ေန ဳကရသည့္ ေခတ္တၾင္ ေဘပုရႀိန္ တုိႚက အဂႆလန္ ႎုိင္ငံထိ သၾား၍ အစုိးရ အဖၾဲႚဝင္ ဝန္႒ကီးမဵားႎႀင့္ မဵက္ႎႀာခဵင္းဆိုင္ အေရး ဆုိရဲသည့္ အတၾက္ သတၨိရႀင္မဵား သူရဲေကာင္းမဵား အဴဖစ္ ထင္ရႀား ခဲ့သည္။ ဤ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚ၏ ခရီးသည္ ကုိလုိနီ ေခတ္က အဖိႎႀိပ္ခံ အခဵႂပ္အဴခယ္ ဘဝ ကဵေရာက္ ေနေသာ ဴမန္မာ ဴပည္သူ လူထုအား ႎုိင္ငံေရး အသိတရား ႎုိးဳကား ေစရန္ တပ္လႀန္ႚ ႎုိးေဆာ္ ေပးသကဲ့ သုိႚလည္း ဴဖစ္ခဲ့သည္။ ဴပည္သူႚ ဳကားတၾင္ ရဲစိတ္ ရဲမာန္ႎႀင့္ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး စိတ္ဓာတ္မဵား ထၾန္းကား လာေစရန္ အတၾက္ သၾယ္ဝုိက္ေသာ နည္းဴဖင့္ အေထာက္အကူ ဴပႂခဲ့သည္။ ထုိႚေဳကာင့္လည္း ေဘပုရႀိန္ တုိႚမႀာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေရး လႁပ္ရႀားမႁကုိ စတင္ လႁႚံေဆာ္ ႎုိးဆၾ ေပးသူမဵား၊ ဖန္တီး သူမဵား စာရင္းဝင္ ဴဖစ္ေန ဳကေပသည္။