ကေလးအခၾင့္အေရး ဆိုင္ရာစာခဵႂပ္ - ၃
ကေလး အခၾင့္အေရးေတၾနဲႚ သက္ဆုိင္တဲ့ ကေလးမဵား အသက္ရႀင္ ရပ္တည္ခၾင့္ အခၾင့္အေရးမဵား၊ အပိုဒ္ (၃၁-၄ဝ)
အပိုဒ္ (၃၁)
(၁) စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ႎုိင္ငံမဵားသည္ ကေလးမဵား၏ အသက္ႎႀင့္ လုိက္ေလဵာညီေထၾေသာ အနားယူခၾင့္၊ အပမ္းေဴဖခၾင့္၊ ကစားခၾင့္၊ မိမိဝၝသနာပၝရာအလုပ္ဴဖင့္ စိတ္အနားယူခၾင့္ႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁဘဝႎႀင့္ အႎုပညာတိုႛတၾင္ ပၝဝင္ခၾင့္တိုႛကို အသိအမႀတ္ဴပႂရမည္။
(၂) စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ ႎိုင္ငံမဵားသည္ ကေလးမဵား၏ ယဥ္ေကဵးမႁဘဝႎႀင္ အႎုပညာတၾင္ အဴပည့္အဝ ပၝဝင္ခၾင့္တိုႛကို ေလးစားရမည္ဴဖစ္႓ပီး တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။ ထိုႛဴပင္ ယဥ္ေကဵးမႁ၊ အႎုပညာ၊ စိတ္အနားယူမႁႎႀင့္ အပမ္းေဴဖမႁတိုႛတၾင္ သင့္တင့္႓ပီး တန္းတူညီမ႖ေသာ အခၾင့္အလမ္းမဵား ရရႀိေစရန္ အားေပးအားေဴမာက္ေပးရမည္။
ကစားခၾင့္
ယခုအပိုဒ္တၾင္ပၝဝင္ေသာ အခၾင့္အေရးမဵားကို အုပ္စုသံုးစု ခဲၾဴခားႎိုင္သည္။ ပထမအုပ္စုမႀာ အနားယူခၾင့္ႎႀင့္ အပန္းေဴဖခၾင့္၊ ဒုတိယအုပ္စုမႀာ ကစားခၾင့္ႎႀင့္ မိမိဝၝသနာပၝရာ အလုပ္ဴဖင့္ စိတ္အနားယူခၾင့္ႎႀင့္ ေနာက္ဆံုးတတိယအုပ္စုမႀာ ယဥ္ေကဵးမႁဘဝႎႀင့္ အႎုပညာတိုႛတၾင္ ပၝဝင္ခၾင့္တိုႛ ဴဖစ္၏။
ပထမအုပ္စုတၾင္ ပၝဝင္ေသာ အနားယူခၾင့္ႎႀင့္ အပန္းေဴဖခၾင့္တိုႛတၾင္ အနားယူခၾင့္ဆိုသည္မႀာ ကုိယ္ကာယ တေဴဖးေဴဖး ႒ကီးထၾားတိုးတက္လာေနေသာ ကေလးမဵားအတၾက္ လိုအပ္ေသာအခဵက္ တခဵက္ဴဖစ္သည္။ ကေလး၏ အသက္အရၾယ္ႎႀင့္ လႁပ္ရႀားလုပ္ကိုင္ေသာ လႁပ္ရႀားမဵႂိးအလိုက္ ကေလးတဦးႎႀင့္တဦး အနားယူမႁ မတူညီႎိုင္ေပ။ အပန္းေဴဖမႁဆိုသည္မႀာ အားလပ္သည့္အခဵိန္တၾင္ စိတ္ကို အနားေပး အပန္းေဴဖဴခင္းကို ဆိုလိုသည္။ ကိုယ္ခႎၭာ ဖံၾႛဴဖႂိးထၾားဳကိႂင္းေစရန္အတၾက္ အနားယူေပးရန္၊ အိပ္စက္ရန္လိုအပ္သလို စိတ္ခဵမ္းေဴမႛ ေပဵာ္ရၿင္ေစေရးအတၾက္ စိတ္အပန္းေဴဖရန္လည္း မရႀိမဴဖစ္ လိုအပ္သည္။ ထိုသိုႛ အပန္းေဴဖအနားယူဴခင္းကို အရၾယ္ေရာက္႓ပီးဴဖစ္ေသာ လူ႒ကီးမဵားအပၝအဝင္ လူတိုင္း လိုအပ္ေသာ္လည္း ကေလးမဵားအဖိုႛ ပိုမိုလိုအပ္သည္။ ကေလးသူငယ္မဵားအား အပန္းေဴဖအနားယူခၾင့္ မေပးဘဲ ဴပင္းထန္စၾာ အလုပ္လုပ္ခိုင္းဴခင္း၊ စာကဵက္မႀတ္ေစဴခင္းသည္ အရၾယ္ေရာက္႓ပီးဴဖစ္ေသာ လူ႒ကီးမဵားအား အဆင့္သင့္မဴဖစ္ခင္ တာဝန္႒ကီး႒ကီးမားမား ေစခိုင္းဴခင္းမဵႂိးဴဖင့္ အလားတူပင္ဴဖစ္သည္။ ထိုသိုႛ ေစခိုင္းဴခင္းေဳကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႁမဵား ခံစားလာရ႓ပီး ထိုမႀတဆင့္ ကေလး၏ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသၾးမဵား ဖံၾႛ႓ဖႂိးတိုးတက္မႁအေပၞ မေကာင္းေသာ အကဵႂိးသက္ေရာက္မႁမဵား ဴဖစ္လာႎိုင္သည္။ အဆိုးဝၝးဆံုးအေနဴဖင့္ ထိုသိုႛ အပန္းေဴဖအနားယူခၾင့္ လံုးဝမရေသာ ကေလးမဵားသည္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဴပႍနာမဵားအထိပင္ ခံစားသၾားတတ္သည္။
ဒုတိယအုပ္စုဴဖစ္ေသာ ကစားခၾင့္ႎႀင့္ မိမိဝၝသနာပၝရာ အလုပ္ဴဖင့္ စိတ္အနားယူခၾင့္တိုႛတၾင္ ကစားဴခင္းသည္ မိတ္ေဆၾအေပၝင္းအသင္း တိုးေစေသာ လႁပ္ရႀားမႁဴဖစ္သည္။ ကေလးတိုႛသည္ ကေလးအခဵင္းခဵင္း သိုႛမဟုတ္ အရၾယ္ေရာက္႓ပီးသူမဵားႎႀင့္ အတူကစားရင္းဴဖင့္ မိတ္ေဆၾမဵား တိုးပၾားလာသည္။ ထိုသိုႛကစားရင္းဴဖင့္ အဴခားသူမဵားႎႀင့္ အဆင္ေဴပေအာင္ မည္သိုႛ ေနထိုင္သင့္ေဳကာင္းကို အလိုအေလဵာက္ ေလ့လာမိေစႎိုင္သည္။ ထိုႛဴပင္ သဘာဝတရားအေဳကာင္း၊ မိမိပတ္ဝန္းကဵင္ရႀိ ရုပ္ဝတၨႂ ပစၤည္းမဵားအေဳကာင္း၊ ဘာသာစကားမဵားအေဳကာင္းကို ကစားရင္း ေလ့လာမိသၾားသလို မတူညီေသာ အေဴခအေနမဵႂိးကို လူမဵားက တုန္ႛဴပန္တတ္ပံုမဵား၊ လူအမဵႂိးမဵႂိး၏ စိတ္ကူးစိတ္ေတၾးမဵားကိုလည္း အတုယူ ေလ့လာသၾားမိေစသည္။ မိမိဝၝသနာပၝရာ အလုပ္ဴဖင့္ စိတ္အနားယူဴခင္းတၾင္ အားကစားမဵားကို အုပ္စုလိုက္ကစားဴခင္းအဴပင္ စိတ္ဳကည္ႎူးေပဵာ္ရၿင္ေစရန္ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ လုပ္ေလ့လုပ္ထရႀိေသာ စာဖတ္ဴခင္း၊ ေတးဂီတနားေထာင္ဴခင္း၊ ရုပ္ရႀင္ဳကည့္ဴခင္း၊ ပင္လယ္ ကမ္းေဴခတၾင္ အပန္းေဴဖအနားယူဴခင္း၊ လမ္းေလ႖ာက္ဴခင္း၊ ပန္း႓ခံမဵား၊ ဴပတိုက္မဵားသိုႛ သၾားေရာက္လည္ပတ္ဴခင္း စသည္တိုႛ ပၝဝင္သည္။
တတိယအုပ္စုတၾင္ ပၝဝင္ေသာ အခၾင့္အေရးမႀာ ယဥ္ေကဵးမႁဘဝႎႀင့္ အႎုပညာတိုႛတၾင္ ပၝဝင္ခၾင့္ဴဖစ္သည္။ အႎုပညာဆိုသည္မႀာ ပန္းခဵီ၊ ဓာတ္ပံု၊ ပန္းပု စေသာ အႎုပညာမဵားအဴပင္ ေတးဂီတ၊ အကႎႀင့္ စင္တင္ဴပဇာတ္ စသည္တိုႛ ပၝပၝဝင္သည္။ ယဥ္ေကဵးမႁဘဝဆိုသည္မႀာ စာေပ၊ ရိုးရာအႎုပညာႎႀင့္ ပဲၾေတာ္မဵား စသည္တိုႛဴဖစ္သည္။ ထိုယဥ္ေကဵးမႁဘဝႎႀင့္ အႎုပညာတိုႛတၾင္ ပၝဝင္ခၾင့္ဟုဆိုရာတၾင္ အႎုပညာကို ဖန္တီးသူတေယာက္အေနဴဖင့္ တက္႐ကၾစၾာ ပၝဝင္ဴခင္းသာမက ဳကည့္ရႁသူ ပရိႍတ္အဴဖစ္ ပၝဝင္ဴခင္းလည္း အဳကႂံးဝင္သည္။
ထိုသိုႛေသာ အခၾင့္အေရးမဵားကို ကေလးမဵား ေပဵာ္ရၿင္စၾာ ခံစားႎိုင္ရန္အတၾက္ ပထမဆံုးအေနဴဖင့္ ၄င္းတိုႛတၾင္ အားလပ္ခဵိန္မဵား လိုအပ္ပၝသည္။ ထိုသိုႛ အားလပ္ခဵိန္မဵား ရရႀိရန္အတၾက္ မိသားစုသည္ သင့္တင့္လံုေလာက္ေသာ ဝင္ေငၾ ရရႀိမႀဴဖစ္မည္။ သိုႛမႀသာ ကေလးငယ္ဴဖစ္သူမဵားသည္ သူတိုႛ၏ အားလပ္သည့္အခဵိန္မဵားတၾင္ မိသားစုဝမ္းေရးအတၾက္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္စရာ မလိုအပ္ဘဲ ဴဖစ္ေပမည္။ တဴခားတဖက္ကလည္း မိဘႎႀင့္ ဆရာဆရာမတိုႛသည္ ကေလးမဵားအေပၞ မတန္မဆ တာဝန္ေပးဴခင္း၊ ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးမဵား ပိေစဴခင္းမဵားမလုပ္ဘဲ ကေလးမဵား အပန္းေဴဖ အနားယူႎိုင္ေစရန္အတၾက္ သတိဴပႂ႓ပီး ေစခိုင္းရန္လိုအပ္ပၝသည္။
ကေလးမဵား ထိုအခၾင့္အေရးမဵား ခံစားႎိုင္ရန္အတၾက္ လိုအပ္ေသာ ဒုတိယအခဵက္မႀာ ကေလးမဵားသည္ သူတိုႛအားလပ္ခဵိန္အတၾင္း အဴခားကေလးငယ္မဵားႎႀင့္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ဆက္သၾယ္ခၾင့္ရႀိရန္ ဟူေသာအခဵက္ဴဖစ္သည္။ တတိယအေနဴဖင့္ ကေလးမဵားလိုအပ္ေသာအရာမႀာ ကစားရန္ေနရာပင္ဴဖစ္သည္။ ကေလး၏ ေနအိမ္တၾင္ဴဖစ္ေစ၊ ရပ္ကၾက္ပတ္ဝန္းကဵင္တၾင္ဴဖစ္ေစ ကေလးမဵား စိတ္ခဵလံု႓ခံႂစၾာ ကစားႎိုင္ရန္အတၾက္ ေနရာမဵားလိုအပ္သည္။ ထိုေနရာမဵားတၾင္ အဴခားသူမဵား ဝင္ေရာက္ေႎႀာက္ယႀက္ႎိုင္ဴခင္း မရႀိဘဲ ကေလးမဵားအရၾယ္ႎႀင့္ ကိုက္ညီသည့္ ကစားနည္းမဵားကို ကေလးမဵား အပူအပင္ကင္းကင္း ကစားႎိုင္သည့္ လံု႓ခံႂမႁမဵိႂး လိုအပ္သည္။ ထိုသိုႛ စိတ္ခဵလံု႓ခံႂမႁ ရႀိယံုတင္သာမကဘဲ ထိုကစားသည့္ ေနရာမဵားသည္ ကေလးမဵားကိုဆဲၾေဆာင္ ႎိုင္သည့္အရာမဵား၊ ကေလးမဵား စိတ္ခဵမ္းေဴမႛစၾာ ကစားလိုသည့္ ေနရာမဵားဴဖစ္ရန္လည္း လိုအပ္သည္။
ယဥ္ေကဵးမႁဘဝ၊ အႎုပညာႎႀင့္ အားကစားတိုႛတၾင္ ပၝဝင္ႎိုင္ရန္အတၾက္ ေတးဂီတတူရိယာမဵား၊ အႎုပညာ အေထာက္အကူပစၤည္းမဵား၊ စာအုပ္မဵား၊ အားကစားပစၤည္းမဵား၊ ကစားကၾင္းမဵားႎႀင့္ စနစ္တကဵသင္ဳကားေပးမည့္ အားကစားနည္းဴပမဵား လိုအပ္ပၝသည္။ ဳကည့္ရႁအားေပးလိုေသာ ကေလးမဵားအတၾက္ ဳကည့္ရႁအားေပးႎိုင္ရန္ လက္မႀတ္မဵားေရာင္းခဵေပးရန္လည္း လိုသည္။ လူေနမႁ အဆင့္ဴမင့္႓ပီး ဝင္ေငၾေကာင္းေသာ မိသားစုမဵားမႀ ကေလးမဵားသာ ထိုအခၾင့္ အေရးမဵႂိး ရရႀိဴခင္းမဴဖစ္ေစရန္ႎႀင့္ ဆင္းရဲသည့္ မိသားစုမဵားမႀ ကေလးငယ္မဵားလည္း ထိုသိုႛ ပၝဝင္ႎိုင္ရန္အတၾက္ အခမဲ့စာဳကည့္တိုက္မဵား ဖၾင့္ေပးဴခင္း၊ ဴပတိုက္မဵားတၾင္ အခမဲ့ဝင္ခၾင့္ေပးသည့္ေနႛမဵား သတ္မႀတ္ေပးဴခင္း၊ အခမဲ့ဴပပဲၾမဵား တင္ဆက္ေဖဵာ္ေဴဖ မႁမဵားကို ကဵင္းပေပးဴခင္း၊ ေကဵာင္းမဵားတၾင္ အႎုပညာႎႀင့္ အားကစားအစီအစဥ္မဵား ကဵင္းပေပးဴခင္းတုိႛကို စီစဥ္ေဆာင္ရၾက္ေပးႎိုင္သည္။
အပိုဒ္ (၃၂)
(၁) ကေလးအား အႎၨရာယ္ဴဖစ္ေစႎိုင္ေသာ၊ သိုႛမဟုတ္ ပညာေရးကို ထိခိုက္ ေစႎိုင္ေသာ သိုႛမဟုတ္ ကေလး၏ ကဵန္းမာေရး သိုႛမဟုတ္ �ရုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း၊ စာရိတၨပိုင္းႎႀင့္ သီလပိုင္းႎႀင့္ လူမႁဖံၾႛဴဖႂိးတိုးတက္မႁအား အေႎႀာက္အယႀက္ ဴဖစ္ေစေသာ အလုပ္မဵား ေစခိုင္းဴခင္းႎႀင့္ စီးပၾားေရး အဴမတ္ထုတ္မႁမႀ ကာကၾယ္ေပးခံယူပိုင္ခၾင့္မဵား ကေလးတၾင္ရႀိသည္ ဆိုသည့္အခဵက္ကို စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ႎုိင္ငံမဵားက အသိအမႀတ္ ဴပႂရမည္။
(၂) ဤအပိုဒ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရၾက္ႎိုင္ရန္အတၾက္ စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ ႎိုင္ငံသည္ ဥပေဒ�ပကၸ၊ အုပ္ခဵႂပ္ေရးကၸ၊ လူမႁေရးကၸႎႀင့္ ပညာေရး ကၸအသီးသီးတိုႛတၾင္ လုိအပ္သလိုလုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။ ထိုသိုႛဴဖစ္ေစရန္ အတၾက္ အဴခားသေဘာတူ စာခဵႂပ္မဵားတၾင္ ပၝဝင္သည့္ သက္ ဆုိင္ေသာ အခဵက္မဵားႎႀင့္ ပတ္သက္၍ စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ႎိုင္ငံမဵားသည္ အထူးသဴဖင့္ -
(က) အလုပ္ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ရန္အတၾက္ အနိမ့္ဆံုးအသက္ကို သတ္မႀတ္ ေပးရမည္။
(ခ) အလုပ္လုပ္ကိုင္မႁႎႀင့္ ပတ္သက္ေသာ အေဴခအေနအဆင့္အတန္းမဵားႎႀင့္ သင့္ေလဵာ္ေသာ စည္းမဵဥ္းဥပေဒမဵားကို ဴပဌာန္းေပးရမည္။
(ဂ) ဤအပိုဒ္ကို တိကဵစၾာဴဖင့္ အေလးထားလိုက္နာေစရန္အတၾက္ သင့္ေလဵာ္ ေသာ ဴပစ္ဒဏ္မဵားႎႀင့္ အေရးယူမႁမဵားကို ဴပဌာန္းရမည္။
ကေလးအလုပ္သမားမဵား
ဤအပိုဒ္တၾင္ ကေလးမဵားအား ေစခိုင္းဴခင္းမဴပႂရမည့္ အလုပ္အမဵႂိး အစားမဵားကို ေဖာ္ဴပထားသည္။ ထိုအလုပ္အမဵႂိးအစားမဵားမႀာ (၁) ကေလး၏ ပညာေရးကို ထိခိုက္ေစသည့္အလုပ္မဵႂိး၊ (၂) အႎၨရာယ္ရႀိေသာအလုပ္မဵႂိးႎႀင့္ (၃) ကေလး၏ ကဵန္းမာေရး၊ ရုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း၊ သီလပိုင္း၊ စာရိတၨပိုင္းႎႀင့္ လူမႁဖံၾႛဴဖႂိး တိုးတက္မႁကို အေႎႀာက္အယႀက္ဴဖစ္ေစေသာ အလုပ္မဵႂိးတိုႛဴဖစ္သည္။
လုပ္ငန္းခၾင္တၾင္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မႁဴဖစ္ ပၾားႎႁန္းမဵားေသာ အလုပ္မဵႂိးသည္ အႎၨရာယ္ရႀိေသာ အလုပ္မဵႂိးပင္ဴဖစ္သည္။ ထိုႛဴပင္ အလုပ္လုပ္ခဵိန္သည္ ေကဵာင္းခဵိန္အတၾင္းဴဖစ္ပၝက သိုႛမဟုတ္ အလုပ္လုပ္ရသဴဖင့္ ကေလးငယ္သည္ ေကဵာင္းစာေလ့လာရန္၊ ေကဵာင္းတက္ရန္ ပင္ပန္းေနပၝက ထိုအလုပ္သည္ ကေလး၏ ပညာေရးကို ထိခိုက္ေစေသာ အလုပ္မဵႂိးဴဖစ္သည္။ ေကဵာင္းသင္ခန္းစာမဵားႎႀင့္ အိမ္စာမဵား မလုပ္ႎိုင္ေလာက္ေအာင္ အေႎႀာက္အယႀက္ဴပႂေသာ အလုပ္မဵႂိးသည္လည္း ပညာေရးကို ထိခိုက္ေစေသာအလုပ္ဟု သတ္မႀတ္၍ရသည္။
ကေလး၏ ကဵန္းမာေရး၊ ရုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း၊ သီလပိုင္း၊ စာရိတၨပိုင္းႎႀင့္ လူမႁ ဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁတိုႛကို အေႎႀာက္အယႀက္ဴဖစ္ေစေသာ အလုပ္မဵႂိးဆိုသည့္ အဓိပၯာယ္ဖၾင့္ဆိုခဵက္မႀာ အထူးကဵယ္ဴပန္ႛလႀသည္။ ကေလးအတၾက္ အႎၨရယ္ဴဖစ္ ေစမည့္အလုပ္မဵားအားလံုးကို ပိတ္ပင္တားဆီးေပးရန္ ရည္ရၾယ္ထားသည္။
ကေလး၏ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁကို အေႎႀာက္အယႀက္ဴဖစ္ေစေသာ အလုပ္မဵႂိးမဵားဆို သည္မႀာ ကေလးအား ရာဇဝတ္ဂိုဏ္းမဵားႎႀင့္ ဆက္သၾယ္လုပ္ကိုင္ေစဴခင္း၊ သိုႛမဟုတ္ ကေလး၏စိတ္ဓာတ္ပိုင္းကို ပဵက္ဴပားေစမည့္ အလုပ္မဵားဴဖစ္ေသာ ေလာင္းကစား၊ ဴပည့္တန္ဆာ၊ ညစ္ညမ္းစာေပ၊ အရက္ႎႀင့္ မူးယစ္ေဆးဝၝးလုပ္ငန္းမဵားတၾင္ ကေလးကို အသံုးခဵဴခင္းတိုႛကို ဆိုလိုသည္။ သီလပိုင္းဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁကို အေႎႀာက္အယႀက္ဴဖစ္ေစေသာ အလုပ္မဵႂိးမႀာ ထိုကေလးကိုးကၾယ္ေသာ ဘာသာေရးအရ မေကာင္းမႁဟု တားဴမစ္ပိတ္ပင္ထားေသာ လုပ္ငန္းမဵႂိးကို ဆိုလိုသည္။ လူမႁဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁကို အေႎႀာက္အယႀက္ဴဖစ္ေစေသာ အလုပ္မဵႂိးဆိုသည္မႀာ သာမန္ ကေလးဘဝတၾင္ ရရႀိသင့္သည့္ မိဘႎႀင့္ လံုေလာက္ေသာ ဆက္သၾယ္မႁ၊ အပန္းေဴဖ ကစားခဵိန္ႎႀင့္ အဴခားကေလးမဵားႎႀင့္ ခဵစ္ခင္ရင္းႎႀီးေပဵာ္ရၿင္ခဵိန္မဵား မရႀိေလာက္ေအာင္ တားဆီးဟန္ႛတားေစေသာ အလုပ္မဵႂိးဴဖစ္သည္။
ဤအပိုဒ္တၾင္ ကေလးမဵားအား စီးပၾားေရးအရ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းမႀ ကာကၾယ္ေပးရန္လို အပ္သည့္အေဳကာင္း ေဖာ္ဴပထားသည္။ စီးပၾားေရးအရ အဴမတ္ ထုတ္ဴခင္းဆိုသည္မႀာ အဴခားသူ မဵားဒုကၡ ေရာက္ေအာင္လုပ္႓ပီးမႀ ကိုယ့္စီးပၾား တိုးတက္ေအာင္ ေငၾရႀာဴခင္းဴဖစ္သည္။ ကေလးမဵားအား ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္း၊ ဴပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းမဵားသိုႛ အတင္းအဳကပ္သၾပ္သၾင္း ဴခင္းတိုႛသည္ စီးပၾားေရးအရ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းမဵားပင္ဴဖစ္သည္။ ထိုႛဴပင္ ကေလးအား ေတာင္းရမ္းခိုင္းဴခင္း၊ အဴခားသူပစၤည္းမဵားကို ခိုးဝႀက္ခိုင္းဴခင္းတိုႛသည္လည္း စီးပၾားေရးအရ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္း ေဴမာက္သည္။ ကေလးလုပ္အားဴဖင့္ ရႀာေဖၾထားေသာ ဝင္ေငၾမဵားအား ကေလးအတၾက္ သီးသန္ႛဖယ္ထားဴခင္းမရႀိဘဲ အသံုးဴပႂဴခင္းသည္လည္း စီးပၾားေရး အဴမတ္ထုတ္ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ကေလးသရုပ္ေဆာင္မဵား၊ ကေလးဂီတပညာရႀင္မဵားႎႀင့္ ကေလးအားကစား သမားမဵားကို ကေလး၏ အေကာင္းဆံုးအကဵႂိးကို မငဲ့ကၾက္ဘဲ ေစခိုင္းဴခင္းကိုလည္း ကေလးအေပၞ စီးပၾားေရးအဴမတ္ထုတ္ဴခင္းဟု ေခၞႎိုင္သည္။
ကေလးမဵားအား လုပ္အားေစခိုင္းဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ႎိုင္ငံေတာ္အစိုးရက နည္းလမ္းသံုးမဵႂိး လုပ္ေဆာင္ႎိုင္ေဳကာင္း ယခုအပိုဒ္တၾင္ဆိုထားသည္။ ထိုနည္းလမ္း သံုးမဵႂိးမႀာ (၁) အလုပ္လုပ္ခၾင္ဴပႂသည့္ ကေလး၏အသက္ကို သတ္မႀတ္ေပးဴခင္း (၂) ကေလးတေယာက္ အလုပ္လုပ္ႎိုင္သည့္ အလုပ္ခဵိန္ႎႀင့္ လုပ္ငန္းခၾင္အေဴခအေနမဵားကို စည္းကမ္းမဵား ထုတ္ဴပန္သတ္မႀတ္ဴခင္း၊ (၃) ကေလးလုပ္သား ေစခိုင္းမႁဆိုင္ရာ စည္းမဵဥ္းဥပေဒမဵားကို ခဵႂိးေဖာက္ေသာ ကုမၯဏီမဵားအား ဴပင္းထန္စၾာ အေရးယူဴခင္းတိုႛဴဖစ္သည္။
ကေလးသူငယ္မဵား အခၾင့္အေရးစာခဵႂပ္ မေပၞေပၝက္မီကပင္ အလုပ္သမားမဵား၏ အခၾင့္အေရးမဵားကို ဴပဌာန္းထားသည့္ အဴပည္ဴပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအဖဲၾႛခဵႂပ္မႀေန၍ အလုပ္လုပ္ခၾင့္ဴပႂသည့္ အသက္သတ္မႀတ္ခဵက္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခဵႂပ္ကို ဴပဌာန္းခဲ့႓ပီးဴဖစ္သည္။ ယခု ကေလးစာခဵႂပ္တၾင္ ကေလးမဵားအား အလုပ္လုပ္ခၾင့္ဴပႂသည့္အသက္ကို တိတိကဵကဵ ေဖာ္ဴပထားဴခင္း မရႀိေသာ္လည္း ႎိုင္ငံအစိုးရမဵားအေနဴဖင့္ ထိုအဴပည္ဴပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအဖဲၾႛခဵႂပ္၏ သေဘာတူစာခဵႂပ္ကို ကိုးကားကဵင့္သံုးႎိုင္သည္။ ထိုစာခဵႂပ္အရ အခဵိန္ဴပည့္ အလုပ္လုပ္ခၾင့္ဴပႂထားေသာ ကေလး၏ အသက္သည္ (၁၅) ႎႀစ္ဴဖစ္႓ပီး ဆင္းရဲေသာ ႎိုင္ငံမဵားတၾင္ အသက္ (၁၄) ႎႀစ္ထက္မငယ္ရဟု သတ္မႀတ္ထားသည္။ သိုႛေသာ္ အသက္ (၁၃) ႎႀစ္ဴပည့္႓ပီးေသာ ကေလးမဵားကို သူတိုႛ၏ ကဵန္းမာေရးႎႀင့္ ဖံၾႛ႓ဖိးတိုးတက္မႁကို မထိခိုက္၊ ေကဵာင္းပညာ သင္ယူမႁကိုလည္း အေႎႀာက္အယႀက္ မဴဖစ္ေစေသာ သက္သာသည့္ လုပ္ငန္းမဵႂိးတၾင္ အခဵိန္ပိုင္းအေနႎႀင့္ လုပ္ကိုင္ခၾင့္ဴပႂထားသည္။
ကေလးမဵား အထူးသဴဖင့္ ဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္ဆဲႎုိင္ငံမဵားရႀိ ကေလးမဵားသည္ မိသားစု ရပ္တည္ေရးအတၾက္ အလုပ္လုပ္ရန္ လိုအပ္သည့္အတၾက္ ကေလးမဵားအား အလုပ္ေစခိုင္းဴခင္းအား ပိတ္ပင္တားဆီးမႁသည္ အမႀန္တကယ္ လက္ေတၾႛကဵပၝ့မလားဟု ေစာဒကတက္ခဲ့ဳကသည္။ လူအေတာ္မဵားမဵားက ဥပေဒတရပ္ ဴပဌာန္းယံုသက္သက္ဴဖင့္ ကေလးမဵားအား အလုပ္ေစခိုင္းဴခင္း မပေပဵာက္သၾားႎိုင္ဟု ေထာက္ဴပဳကသည္။ ထိုႛေဳကာင့္ မိသားစု စီးပၾားေရးဳကပ္တည္းမႁကို အေဴဖရႀာသည့္အေနဴဖင့္ မိသားစုတိုင္း စားဝတ္ေနေရး ဖူလံုသည့္အဆင့္အတန္း ေရာက္ေအာင္ ဖန္တီးေပးရန္လို အပ္ေဳကာင္းဆိုဳကသည္။
ကေလးလုပ္အား ေစခိုင္းဴခင္းဴပႍနာကို အထူးရင္ဆိုင္ဳကႂံေတၾႛေနရေသာ ႎိုင္ငံမဵားတၾင္ အမဵားဆံုး�ဳကိႂးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေလ့ရႀိသည္မႀာ ကေလးလုပ္အား ေစခိုင္းဴခင္းမဵားထဲမႀ အခဵႂိႛေသာ ေစခိုင္းမႁအမဵႂိးအစားမဵား တေဴဖးေဴဖးႎႀင့္ ပေပဵာက္သၾားေအာင္ �ဳကိႂးပမ္းအားထုတ္ဴခင္းဴဖစ္သည္။
အဆိုးဝၝးဆံုးေသာ ကေလးလုပ္အားေစခိုင္းမႁသည္ ကေလးမဵား၏ သာမန္ကေလးဘဝကို အေႎႀာက္အယႀက္ ဴဖစ္ေစယံုသာမက ကေလး၏ ပညာေရး၊ ကိုယ္ခႎၭာ ဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁတိုႛကိုပၝ ထိခိုက္ေစႎိုင္သည္။ ထိုႛဴပင္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႁႎႀင့္ ဓာတုေဗဒေဆးဝၝးမဵားေဳကာင့္ ေရာဂၝမဵားရရႀိကာ ဘဝ တသက္တာလံုး လူစဥ္မမီဴဖစ္ေစႎိုင္သည္။ ထိုသိုႛ အဆိုးဝၝးဆံုးေသာ ကေလး လုပ္အားေစခိုင္းမႁမဵႂိးမဵားမႀ ကေလးကိုကာကၾယ္ေပးရန္မႀာ ဤအပိုဒ္ (၃၂) တၾင္ ပၝဝင္သည့္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမည့္အရာအားလံုးကို လုပ္ေဆာင္ေပးဴခင္း မဟုတ္ သည့္တိုင္ေအာင္ အေရး႒ကီးလႀေသာေဴခလႀမ္းတလႀမ္း လႀမ္းလိုက္ဴခင္းပင္ဴဖစ္သည္။ ဤအပိုဒ္တၾင္ ဆိုထားသည့္အတိုင္း ကေလးမဵားအား လုပ္အားေစခိုင္းေနဴခင္း တခုလံုးကို လံုးဝပေပဵာက္သၾားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ ကာလအတၾင္း ေစခိုင္းခံေနရေသာ ကေလးမဵားအား တတ္ႎိုင္သေရၾႛ ကဵန္းမာေရး ေစာင့္ေရႀာက္မႁမဵား ေထာက္ပ့ံေပးဴခင္း၊ အဟာရ လံုလံုေလာက္ေလာက္ဴဖစ္ေအာင္ ကူညီေပးဴခင္း၊ လံုလံုဴခႂံဴခႂံ အနားယူခၾင့္ရေအာင္ ဖန္တီးေပးဴခင္းႎႀင့္ အခဵိန္ပိုင္းပညာ သင္ဳကားႎိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဴခင္းတိုႛကိုလည္း လုပ္ေဆာင္သင့္သည္ဟု အခဵႂိႛကဆိုသည္။
အပိုဒ္ (၃၃)
စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ႎိုင္ငံမဵားသည္ ကေလးမဵားအား ႎုိင္ငံတကာ သေဘာတူခဵက္မဵားအရ ဴပဌာန္းထားေသာ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားႎႀင့္ လူကိုထံုထိုင္းေစေသာ ေဆးဝၝးမဵားအား တရားမဝင္ အသံုးဴပႂဴခင္းအဴပင္ ကေလးမဵားအား တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵား ထုတ္လုပ္ဴခင္းႎႀင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္းတိုႛတၾင္ အသံုးခဵဴခင္းတိုႛအား ကာကၾယ္ေပးရန္ ဥပေဒဴပႂကၸ၊ အုပ္ခဵႂပ္ေရးကၸ၊ လူမႁေရးကၸႎႀင့္ ပညာေရးကၸ အသီးသီးတိုႛတၾင္ လုိအပ္သလို လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။
ကေလးႎႀင့္ မူးယစ္ေဆးဝၝးအလဲၾ သံုးစားလုပ္မႁ
ဤအပိုဒ္အတၾင္း ကေလးမဵားအေနဴဖင့္ ႎိုင္ငံတကာဥပေဒမဵားက ဴပဌာန္း ပိတ္ပင္ထားသည့္ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားႎႀင့္ လူကိုထံုထိုင္းေစေသာ ေဆးဝၝးမဵားအား တရားမဝင္အသံုးဴပႂဴခင္းမႀ ကာကၾယ္ေပးရန္ ဆိုထားသည္။
မူးယစ္ေဆးမဵားကို ေဆးဖက္ဆိုင္ရာအရ အသံုးဴပႂသံုးစဲၾဴခင္းသည္ တရားဝင္ ဴဖစ္ေသာ္လည္း ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ လိုအပ္ခဵက္အရမဟုတ္ဘဲ သံုးစဲၾပၝက တရားမဝင္ သံုးစဲၾဴခင္းေဴမာက္သည္။ ကေလးမဵားအား ဥပေဒအရ ပိတ္ပင္တားဴမစ္ထားေသာ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားမသံုးစဲၾေစရန္ ကာကၾယ္ေပးရမည္။ ထိုမူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားကို ကေလးမဵားက ကိုယ့္ဆႎၬဴဖင့္သံုးစဲၾဴခင္းဴဖစ္ေစ အေပဵာ္သေဘာမဵႂိးဴဖင့္ သံုးစဲၾဴခင္းဴဖစ္ေစ တားဴမစ္ပိတ္ပင္ရမည္။
မူးယစ္ေဆးဝၝး သံုးစဲၾသူမဵား အထူးမဵားဴပားသည့္ ႎိုင္ငံမဵႂိးတၾင္ ကေလးငယ္မဵားသည္ မေမၾးဖၾားမီကထည္းကပင္ မူးယစ္ေဆးဝၝးႎႀင့္ ဆက္စပ္ရင္းႎႀီး႓ပီးသား ဴဖစ္ေနတတ္သည္။ အဘယ္ေဳကာင့္ဆိုေသာ မူးယစ္ေဆးဝၝးသံုးစဲၾေသာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မႀတဆင့္ ထို ကေလးသေႎၭသားထံ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵား ေရာက္ေနေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ မိခင္သံုးစဲၾေသာ မူးယစ္ေဆးအမဵႂိးအစားႎႀင့္ ထိုအမဵႂိးအစား၏ ပမာဏ၊ အခဵိန္ႎႀင့္ အေရအတၾက္ကိုလိုက္၍ ထိုရင္ေသၾး ေမၾးဖၾားလာခဵိန္တၾင္ မူးယစ္ေဆးဝၝး စဲၾေနမႁမဵႂိး ဴဖစ္လာေစသည္။
ယခုအပိုဒ္တၾင္ မည္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားကို ပိတ္ပင္ထားသလဲ ဆိုသည္ကို ေလ့လာဳကည့္ပၝက မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားတၾင္ ဘိန္းႎႀင့္ ၄င္းမႀ ထပ္ဆင့္ထုတ္လုပ္လိုက္ေသာ ဟီးရိုးအင္း၊ ေမာ္ဖိန္း၊ ကဲ့သိုႛေသာ ေဆးဝၝးမဵားပၝဝင္႓ပီး ထံုထိုင္းေစတတ္ေသာ ေဆးဝၝးမဵားမႀာ လူ၏အေတၾးကို လဲၾမႀားေစေသာ၊ စိတ္ခံစားမႁ တမဵႂိးဴဖစ္ေစေသာ ဦးေႎႀာဏ္ကို ထိခိုက္ေစေသာ ေဆးဝၝးမဵားဴဖစ္သည္။ ဥပမာ - ဴမင္းေဆး၊ ကိုကင္း၊ ကိုဒိန္းႎႀင့္ ေဆးေဴခာက္တိုႛဴဖစ္သည္။
ထိုသိုႛေသာ မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားသည္ သံုးစဲၾသူကို စဲၾေစတတ္ေသာေဳကာင့္ ပိတ္ပင္တားဴမစ္ရဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ထိုသိုႛ မူးယစ္ေဆးစဲၾသူမဵားသည္ ေဆးသံုးစဲၾႎိုင္ရန္အတၾက္ ရာဇဝတ္မႁမဵားကို ကဵႃးလၾန္လာဳကသည္။ မူးယစ္ေဆးဝၝးကို အေဳကာထဲ ေဆးထိုးသူမဵားတၾင္လည္း ကိုယ္ခံအားကဵေသာ ေရာဂၝအပၝအဝင္ အဴခားေသာ ေရာဂၝမဵား ကူးစက္ခံစားေသဆံုးႎိုင္သည္။ ထံုထိုင္းေစတတ္ေသာ ေဆးမဵား၏ အာနိႍင္ေဳကာင့္ အခဵႂိႛသူမဵားသည္ သာမန္အေဴခအေနမဵႂိးတၾင္ မလုပ္ရဲသည့္ ရက္စက္ဳကမ္း�ကတ္မႁမဵားကို ကဵႃးလၾန္လာတတ္သည္။ လူ၏စိတ္ကို ေဖာက္ဴပန္ေစသည္။
ပိတ္ပင္တားဴမစ္ထားေသာ မူးယစ္ေဆးဝၝးစာရင္းတၾင္ ေဆးရၾက္႒ကီးႎႀင့္ အရက္တိုႛ မပၝဝင္သည္ကို ေတၾႛရသည္။ အဘယ္ေဳကာင့္ဆိုေသာ္ ထိုႎႀစ္မဵႂိးစလံုးကို ႎိုင္ငံတကာဥပေဒမဵားတၾင္ မူးယစ္ေဆးဝၝးအဴဖစ္ ထည့္သၾင္းသတ္မႀတ္ထားဴခင္း မရႀိေသာေဳကာင့္ဴဖစ္သည္။ အမႀန္တကယ္တၾင္ ထိုႎႀစ္မဵႂိးစလံုးသည္ လူကိုစဲၾေစ႓ပီး ကဵန္းမာေရးကိုလည္း ထိခိုက္ေစေသာ အရာမဵားပင္ဴဖစ္သည္။ ထိုႛဴပင္ ေစဵး႒ကီး႒ကီး မေပးရဘဲ မူးယစ္ေဆးဝၝးအဴဖစ္ သံုးစဲၾ၍ရေသာ ေကာ္ကဲ့သိုႛေသာ မူးယစ္ေစတတ္သည့္ အရာမဵားကိုလည္း ယခုအပိုဒ္တၾင္ မထည့္သၾင္းထားေခဵ။ ထိုအရာမဵားကို ထည့္သၾင္းေဖာ္ဴပထားဴခင္း မရႀိေသာ္လည္း ထိုအရာမဵားသံုးစဲၾဴခင္းသည္ ကေလး၏ ကဵန္းမာေရးႎႀင့္ ဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁတိုႛကို အႎၨရာယ္ဴပႂေနသဴဖင့္ ကေလးအခၾင့္အေရး စာခဵႂပ္ပၝ အပိုဒ္ (၆) ႎႀင့္ (၂၄) အရ ထိုအရာမဵားအား ကေလးမဵား သံုးစဲၾဴခင္းအား တားဴမစ္ကာကၾယ္ေပးရန္ လိုအပ္သည္။
ကေလးမဵား မူးယစ္ေဆးဝၝး သံုးစဲၾဴခင္းသာမကဘဲ မူးယစ္ေဆးဝၝး ထုတ္လုပ္ဴခင္းႎႀင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္းတိုႛတၾင္ ကေလးမဵား ပၝဝင္ပတ္သက္မႁအား ကာကၾယ္ေပးရန္ အပိုဒ္ (၃၃) က ဆိုထားသည္။ ကေလးမဵားအား မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵား စိုက္ပဵႂိးသည့္ ေနရာတၾင္လည္းေကာင္း၊ ထိုကုန္ဳကမ္းမဵားကို သယ္ေဆာင္သည့္ ေနရာတၾင္လည္းေကာင္း၊ ေဆးဝၝးအဴဖစ္ ထုတ္လုပ္ဴဖန္ႛဴဖႃး ေရာင္းခဵသည့္ ေနရာတၾင္လည္းေကာင္း အသံုးဴပႂဴခင္းအား တားဴမစ္ေပးရန္လိုအပ္သည္။ ထိုသိုႛေသာ လုပ္ငန္းမဵႂိးသည္ အႎၨရာယ္ရႀိေစႎိုင္သည့္အဴပင္ ကေလး၏ ကဵန္းမာေရးကိုလည္း ထိခိုက္ေစသည္။ မူးယစ္ေဆးဝၝး ကူးသန္းေရာင္းဝယ္သယ္ေဆာင္ရာတၾင္ ပၝဝင္ေနရေသာ ကေလးမဵားအေနဴဖင့္လည္း တာဝန္ရႀိသူမဵား အာဏာပိုင္မဵား၏ ဖမ္းဆီးဴခင္း၊ ဂိုဏ္းအခဵင္းခဵင္း တိုက္ပဲၾမဵားအဳကား သတ္ဴဖတ္ခံရဴခင္းတိုႛ ႒ကံႂေတၾႛႎိုင္သည္။
ထိုႛဴပင္ ဤအပိုဒ္တၾင္ မူးယစ္ေဆးဝၝးလုပ္ငန္းမဵားတၾင္ ကေလးမဵား ပၝဝင္ဴခင္းမရႀိေအာင္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည့္ လုပ္ငန္းမဵားကိုေဖာ္ဴပထားသည္။ ထိုလုပ္ငန္းမဵားမႀာ ဥပေဒမဵားဴပဌာန္းဴခင္းႎႀင့္ ကေလးမဵားအေနဴဖင့္ မူးယစ္ေဆးဝၝး၏ ဆဲၾေဆာင္မႁ မခံရေအာင္ ပညာေရးႎႀင့္ အားကစား အစီအစဥ္မဵား ခဵမႀတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဴခင္းတိုႛ ဴဖစ္သည္။ မူးယစ္ေဆးဝၝးစဲၾ႓ပီး ဴပန္လည္ နာလန္ထထူေထာင္လာေသာ ကေလးမဵားႎႀင့္ပတ္သက္၍ အပိုဒ္ (၃၉) တၾင္ ထပ္မံ ေဖာ္ဴပထားပၝသည္။
အပိုဒ္ (၃၄)
စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ႎိုင္ငံမဵားသည္ ကေလးအား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းႎႀင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားဴခင္းတိုႛမႀ ကာကၾယ္ေပးရန္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။ ထိုရည္ရၾယ္ခဵက္အတိုင္း ကာကၾယ္ တားဆီးေစေရးအတၾက္ စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ ႎိုင္ငံမဵားသည္ ႎိုင္ငံေတာ္အဆင့္၊ ႎႀစ္ႎိုင္ငံအဆင့္ႎႀင့္ ႎိုင္ငံတကာအဆင့္တိုႛတၾင္ လိုအပ္သလို လုပ္ေဆာင္ရာတၾင္ -
(က) ကေလးမဵားအား တရားမဝင္ လိင္လုပ္ငန္းမဵားတၾင္ ပၝဝင္လုပ္ေဆာင္ေစရန္ ေသၾးေဆာင္ဴမႃဆၾယ္ ဖဵားေယာင္းဴခင္းမဵား၊
(ခ) ကေလးမဵားအား ဴပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းမဵားႎႀင့္ အဴခားတရားမဝင္ လိင္မႁကိစၤတိုႛတၾင္ အဴမတ္ထုတ္ေစခိုင္းဴခင္းမဵား၊
(ဂ) ကေလးမဵားအား လိင္စိတ္ဴမႃဆၾယ္ေသာ ေဴဖေဖဵာ္မႁမဵားႎႀင့္ ရုပ္ပံုမဵားတၾင္ အဴမတ္ထုတ္ အသံုးခဵဴခင္းမဵားတိုႛကို တားဴမစ္ဴခင္းဴပႂလုပ္ေပးရမည္။
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအဴမတ္ထုတ္ဴခင္းႎႀင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားဴခင္း
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အမူအကဵင့္ႎႀင့္ ပတ္သက္၍ စိတ္ဓာတ္ပိုင္း၊ လူမႁေရးပိုင္းႎႀင့္ တရားဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ သတ္မႀတ္ထားခဵက္မဵားသည္ လူႛအသိုင္းအဝိုင္း တခုႎႀင့္တခု၊ ဘာသာတရား တခုႎႀင့္တခု၊ ေခတ္ေရစီးေဳကာင္း တခုႎႀင့္တခုအဳကားတိုႛတၾင္ မတူညီႎိုင္ေပ။ ကေလးတိုႛ၏ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အမူအကဵင့္ႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္း ႎိုင္ငံအားလံုးအေပၞ လၿမ္းခံသတ္မႀတ္ႎိုင္ေသာ အဓိပၯာယ္သတ္မႀတ္ထားခဵက္တခု ခဵမႀတ္ရန္ မဴဖစ္ႎိုင္ပၝ။ ထိုႛေဳကာင့္ ထိုကိစၤႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ကေလးသူငယ္မဵား အခၾင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခဵႂပ္တၾင္ မည္သိုႛ လုပ္ေဆာင္ရမည္ဟူေသာ လမ္းႌၿန္ခဵက္မပၝဝင္ဘဲ မိဘအေနဴဖင့္ မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္ယံုဳကည္ခဵက္အရဴဖင့္သာ ကိုင္တၾယ္ေဴဖရႀင္းရန္ ဆိုထားပၝသည္။ ကေလးစာခဵႂပ္တၾင္ ကေလးမဵား၏ အခၾင့္အေရးႎႀင့္ ပတ္သက္၍ အထူးအႎၨရာယ္ဴပႂေနေသာ အခဵက္မဵားကိုသာ ကဵယ္ကဵယ္ဴပန္ႛဴပန္ႛ ထည့္သၾင္း ေဖာ္ဴပထားသည္ကို ေတၾႛရပၝသည္။
ယခုအပိုဒ္ (၃၄) တၾင္ ကေလးမဵားအား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားဴခင္း (Sexual Abuse) ႎႀင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္း (Sexual Exploitation) တိုႛမႀ ကာကၾယ္ေပးရန္ ေရးသားထားပၝသည္။ ထိုစကားလံုးႎႀစ္လံုးမႀာ ဆင္တူသေယာင္ရႀိေသာ္လည္း အဓိပၯာယ္ ထပ္တူထပ္မ႖မတူပၝ။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႁဆိုသည္မႀာ ကေလးအား ဆႎၬမပၝဘဲ လိင္ကိစၤအတၾက္ အသံုးဴပႂဴခင္း သိုႛမဟုတ္ သေဘာတူဆႎၬေဖာ္ဴပရန္အတၾက္ အရၾယ္ငယ္လၾန္းေသာ ကေလးမဵားအား လိင္ပိုင္းဆက္သၾယ္မႁလုပ္ဴခင္း သိုႛမဟုတ္ ထိုကေလးအား ထိမ္းသိမ္း ေစာင့္ေရႀာက္သည့္ အာဏာရႀိသူက ထိုကေလးအား လိင္ပိုင္းေစာ္ကားဴခင္းတိုႛကို ဆိုလိုသည္။ အကယ္၍ ကေလးထက္ အသက္႒ကီးေသာသူက ကေလးႎႀင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဆက္ဆံမႁ ကဵႃးလၾန္လ႖င္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႁေဴမာက္သည္။ ထိုႛဴပင္ ကေလးအား ေစာင့္ေရႀာက္ေပးရန္ တာဝန္ရႀိဳကေသာ ဆရာ ဆရာမမဵား၊ အားကစားနည္းဴပမဵား၊ ဘုန္းေတာ္႒ကီးမဵား၊ တရားေဟာ ဆရာမဵား၊ ကေလးေဂဟာမဵားမႀ ဝန္ထမ္းမဵားႎႀင့္ ကေလးကူညီ ေစာင့္ေရႀာက္ေရးအဖဲၾႛမဵားမႀ တာဝန္ရႀိသူမဵားသည္ ကေလးဴဖစ္သူႎႀင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဆက္သၾယ္မႁ တစံုတရာ ကဵႃးလၾန္ပၝကလည္း လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႁေဴမာက္သည္။ ကေလးအား မသင့္မေလဵာ္စၾာ ကိုင္တၾယ္ဴခင္း၊ ဖက္ဴခင္းတိုႛသည္ အင္အားသံုး အဳကမ္းဖက္ဴခင္း မရႀိေသာ္လည္း လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားဴခင္းပင္ဴဖစ္သည္။ ညစ္ညမ္းစာေပ၊ ရုပ္ပံု၊ ဗီၾဒီယိုမဵားကို ကေလးႎႀင့္အတူ ဳကည့္ရႁဴခင္း၊ ကေလးအခဵင္းခဵင္း လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴပႂအမူမဵား လုပ္ေဆာင္ေစ႓ပီး ဳကည့္႟ႁဴခင္း၊ ကေလး၏ ကိုယ္ခႎၭာဗလာကဵင္းကို ဓာတ္ပံုရိုက္ဴခင္း၊ လိင္စိတ္ဴဖင့္ မရိုးမသား ဳကည့္ရႁဴခင္းတိုႛမႀာလည္း ကေလးအား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားရာေဴမာက္ေပသည္။ ကေလးအား အေဳကာင္းရင္းမရႀိဘဲ လိင္ပိုင္းဆုိင္ ရာအေဳကာင္းမဵား ေဴပာဆိုဴခင္းသည္ပင္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ ရာေစာ္ကားမႁဟု သတ္ မႀတ္ႎိုင္သည္။
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႁသည္ ကေလးမဵားအေပၞ အဴခားနည္းမဵားဴဖင့္ ေစာ္ကားမႁမဵားကဲ့သိုႛပင္ ကေလးဘဝတေလဵာက္လံုးအတၾက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႁမဵားဴဖစ္ေစသည္။ ေစာ္ကားခံရေသာ ကေလးအေနဴဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္သိမ္ ငယ္ေနဴခင္း၊ ယံုဳကည္မႁကင္းမဲ့ဴခင္း၊ စိတ္အာရံုစူးစိုက္မႁ မဴပႂႎိုင္ေတာ့ဴခင္း၊ အဴခားသူမဵားႎႀင့္ မိတ္ေဆၾလုပ္ရန္ ခက္ခဲေနဴခင္းႎႀင့္ ေပဵာ္ရၿင္မႁမရႀိေတာ့ဴခင္း၊ အိပ္မက္ဆိုးမဵား မက္ေနဴခင္းစသည္တိုႛကို ခံစားရေတာ့သည္။ အခဵႂိႛကေလးမဵားဆိုလ႖င္ အရၾယ္မေရာက္ခင္ကထည္းက ထိုကေလးကိုယ္တိုင္ပင္ အဴခားသူမဵားကို ေစာ္ကားသူမဵား ဴဖစ္သၾားေလ့ရႀိသည္ကို ေလ့လာေတၾႛရႀိရသည္။
လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္မႁဆိုသည္မႀာ ကေလးငယ္မဵားအား ဴပည့္တန္ဆာအဴဖစ္ ေစခိုင္းဴခင္း၊ ညစ္ညမ္းစာေပမဵားတၾင္ အသံုးခဵဴခင္း၊ လိင္ဴပပဲၾမဵားတၾင္ ပၝဝင္ခိုင္းဴခင္းစသည္တိုႛကို ဆိုလိုသည္။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္ခံရေသာ ကေလးမဵားသည္ လိင္ေစာ္ကားခံရေသာ ကေလးမဵားနည္းတူ ခံစားရသည့္အဴပင္ အဴခားေသာအႎၨရာယ္မဵား ထပ္ေလာင္းရင္ဆိုင္ဳကႂံရဴပန္သည္။ ကေလး ဴပည့္တန္ဆာမဵားသည္ အဳကမ္းဖက္ေစာ္ကားမႁ၊ �ရိုက္ႎႀက္မႁမဵားကို ရင္ဆိုင္ရႎိုင္သည္။ ကေလးဴပည့္တန္ဆာမဵားကို ေကဵးက႗န္မဵားသဖၾယ္ ေစခိုင္းဴခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံဴခင္းမဵႂိး ဳကံႂႎိုင္သည္။ ထိုမ႖မက လိင္ဆက္ဆံဴခင္းမႀ ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂၝမဵားကူးစက္ ႎိုင္သလို မူးယစ္ေဆးဝၝးမဵားလည္း စဲၾကပ္ႎိုင္သည္။
ကေလးမဵားသည္ လိင္ေစာ္ကားမႁႎႀင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္မႁမဵားကို အသက္အရၾယ္မေရၾး ဳကံႂေတၾႛႎိုင္သည္။ ကဵားမမေရၾး ဴဖစ္ႎုိင္သည္။ ထိုသိုႛ ေစာ္ကားကဵႃးလၾန္သူမဵားမႀာလည္း မိသားစုအတၾင္းမႀ မိဘရင္းမဵား၊ အရၾယ္ေရာက္သူ အကို အမမဵား၊ အသက္ပို႒ကီးေသာ ကေလးမဵား၊ ေဆၾမဵႂိးမဵား၊ အိမ္နီးနားခဵင္းမဵားႎႀင့္ ကေလးမဵားကိုသာ လိင္ဆက္ဆံလိုသည့္ စိတ္ရႀိသူမဵား အမဵိႂးမဵိႂးဴဖစ္ႎိုင္သည္။ ထိုသိုႛ ေစာ္ကားသူမဵားထဲတၾင္ သာမန္ဳကည့္လ႖င္ ယံုဳကည္ေလးစား ခံရေလာက္ေသာ၊ အမဵားက ဳကည္ညိႂေသာသူမဵားလည္း ပၝဝင္ေနတတ္သည္။
ဴပည့္တန္ဆာအဴဖစ္ေရာက္ခဲ့ေသာ ကေလးမဵားကို သုေတသနလုပ္ဳကည့္ရာတၾင္ အမဵားစုမႀာ ၄င္းတိုႛ၏ေနအိမ္တၾင္ ပထမဆံုး ေစာ္ကားခံရေသာ ကေလးမဵား ဴဖစ္ေနသည္ကို ေတၾႛရႀိရသည္။ လိင္ေစာ္ကားခံရဴခင္းႎႀင့္ အဴခားနည္းအမဵႂိးမဵႂိးဴဖင့္ ေစာ္ကားခံရမႁေဳကာင့္ ကေလးမဵားသည္ ေနအိမ္မႀထၾက္ေဴပးကာ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ အသက္ရႀင္ရပ္တည္ရန္အတၾက္ ဴပည့္တန္ဆာအဴဖစ္ စည္းရံုးသိမ္းသၾင္း ခံလိုက္ရေတာ့သည္။
အခဵႂိႛႎိုင္ငံမဵားတၾင္ ကေလးမဵားကို လူေမႀာင္ခိုဂိုဏ္းမဵား လိုက္လံဝယ္ယူ႓ပီး ထို သူတိုႛကတဆင့္ ဴပည့္တန္ဆာအဴဖစ္ အသံုးခဵမည့္သူမဵားထံ တဆင့္ဴပန္လည္ ေရာင္းခဵဴခင္းမဵားရႀိသည္။ တခၝတရံတၾင္ မိဘရင္းမဵားကိုယ္တိုင္က အလုပ္အကိုင္ေကာင္းေကာင္း၊ ဝင္ေငၾေကာင္းေကာင္း ရရႀိမည္ဟူေသာ ေမ႖ာ္လင့္ခဵက္ဴဖင့္ ပဲၾစားမဵားထံ မိမိ၏ ရင္ေသၾးမဵားကို ကိုယ္တိုင္ ေရာင္းခဵလိုက္ဴခင္းမဵႂိးလည္း ရႀိသည္။
ကေလးမဵားႎႀင့္သာ လိင္ဆက္ဆံလိုေသာ သူမဵားအတၾက္ ရည္ရၾယ္၍ ဖၾင့္ထားေသာ ခရီးသၾားလုပ္ငန္းမဵား၊ ေဟာ္တယ္မဵားသည္ ႎိုင္ငံတခဵႂိႛတၾင္ ရႀိေနဆဲဴဖစ္သည္။ ဆင္းရဲမဲၾေတမႁႎႀင့္ အာဏာပိုင္တိုႛ၏ လာဒ္စားမႁတိုႛေဳကာင့္ ဖံၾႛဴဖိႂးတိုးတက္မႁနည္းေသာ ႎိုင္ငံမဵားရႀိ ကေလးမဵားမႀာ လိင္အဴမတ္ထုတ္မႁဒဏ္ကို ပိုမိုခံစားရေလ့ရႀိသည္။ ခဵမ္းသာ႐ကၾယ္ဝသည့္ ႎိုင္ငံဴခားခရီးသည္မဵားက ထိုဆင္းရဲလဵက္ရႀိေနေသာ ႎိုင္ငံမဵားမႀ ကေလးမဵားကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားရန္ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ လာေရာက္လည္ပတ္ဳကသည့္ လိင္ခရီးသၾားလုပ္ငန္းမဵားကိုလည္း တားဆီး ပိတ္ပင္မႀသာ ကေလးမဵားအား လိင္ပိုင္းအဴမတ္ထုတ္ဴခင္း ပေပဵာက္ေစႎိုင္မည္ဴဖစ္သည္
အပိုဒ္ (၃၅)
စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ ႎိုင္ငံမဵားသည္ ကေလးမဵားအား ဴပန္ေပးဆဲၾရန္၊ ေရာင္းခဵရန္၊ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ရန္စသည့္ ရည္ရၾယ္ခဵက္မဵားဴဖင့္ မည့္သည့္အသၾင္မဵႂိးဴဖင့္ဴဖစ္ေစ ထိုသိုႛလုပ္ေဆာင္ဴခင္းကို တားဆီးကာကၾယ္ေပးရန္အတၾက္ ႎိုင္ငံေတာ္အဆင့္၊ ႎႀစ္ႎိုင္ငံအဆင့္ႎႀင့္ ႎိုင္ငံတကာအဆင့္တိုႛတၾင္ လိုအပ္သလို လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။
ကေလးေရာင္းစားဴခင္း
ဤအပိုဒ္ (၃၅) တၾင္ ႎိုင္ငံအစိုးရမဵားအေနဴဖင့္ ကေလးမဵားအား ဴပန္ေပးဆဲၾဴခင္း၊ ေရာင္းစားဴခင္းႎႀင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္းတိုႛကို တားဆီးရန္အတၾက္ တာဝန္ဝတၨရားမဵား အပ္ႎႀင္းထားသည္။
ဴပန္ေပးဆဲၾဴခင္းဆိုသည္မႀာ စင္စစ္အားဴဖင့္ ကေလးခိုးဴခင္းပင္ဴဖစ္သည္။ ေငၾေဳကးရရႀိလိုေသာေဳကာင့္ ကေလးအားဴပန္ေပးဆဲၾ၍ ဓားစာခံအဴဖစ္ ဖမ္းဆီးထား႓ပီး ေတာင္းသည့္ေငၾရပၝက ဴပန္လၿတ္ေပးဴခင္းမဵႂိးကို ဴပန္ေပးဆဲၾဴခင္းဟု အမဵားကသိရႀိေသာ္လည္း ကေလးကို ထာဝရ ေခၞေဆာင္သၾားသည့္ ဴပန္ေပးဆဲၾဴခင္းမဵႂိးလည္း ရႀိေသးသည္။ ကေလးကိုဴပန္ေပးဆဲၾသူသည္ ယာယီထိမ္းသိမ္းထားရန္ဆိုေသာ ရည္ရၾယ္ခဵက္မဵႂိးဴဖင့္မဟုတ္ဘဲ ဴပန္လည္ေရာင္းစားရန္ဟူေသာ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ ခိုးယူဴပန္ေပးဆဲၾဴခင္းကို ဆိုလိုဴခင္းဴဖစ္သည္။
ကေလးအား ေရာင္းခဵဴခင္းကို တရားမဝင္ အဴပႂအမူအဴဖစ္ သတ္မႀတ္၍ ပိတ္ပင္ခဲ့သည္မႀာ ရာစုႎႀစ္ပင္ ေကဵာ္လၾန္လာခဲ့႓ပီးဴဖစ္သည္။ ထိုႛေဳကာင့္ ကေလးေရာင္းခဵဴခင္း ပေပဵာက္သၾား႓ပီဟု ထင္ေကာင္းထင္ႎိုင္ေသာ္လည္း အမႀန္တကယ္တၾင္ ကေလးမဵားအား ေရာင္းခဵဴခင္းသည္ ယခင္ကထက္ပင္ ပိုမိုကဵယ္ဴပန္ႛလာသည္ကို ေတၾႛရသည္။ ႎႀစ္စဥ္ႎႀစ္တိုင္း ကေလးေပၝင္းမဵားစၾာ ေရာင္းခဵခံေနရလဵက္ ရႀိေနဆဲပင္။
ကေလးေရာင္းခဵဴခင္းႎႀင့္ အမဵားဆံုး ဆက္စပ္ေနေသာ အဴခားအဴမတ္ ထုတ္မႁမဵားမႀာ ကေလးမဵားအား ဴပည့္တန္ဆာအဴဖစ္ ေစခိုင္းမႁႎႀင့္ ကေလးလုပ္သားအဴဖစ္ ေစခိုင္းမႁတိုႛ ဴဖစ္သည္။
ေမၾးကင္းစကေလးငယ္မဵားကို ေမၾးစားရန္ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ ေရာင္းခဵမႁမဵႂိး လည္းရႀိေသးသည္။ အခဵႂိႛေမၾးကင္းစ ကေလးမဵားမႀာ မိဘမဵားႎႀင့္ ဴပႂစုေစာင့္ေရႀာက္သူမဵားက ေသေသခဵာခဵာ ေစာင့္ေရႀာက္မႁ မရႀိ၍ ခိုးယူခံရေသာ ကေလးမဵားဴဖစ္သလို အခဵႂိႛမႀာ ေမၾးေမၾးခဵင္း မသမာေသာ ဆရာဝန္ႎႀင့္ ေဆးရံုဝန္ထမ္းမဵား၏ အကူအညီဴဖင့္ ေဆးရံုတၾင္ ခိုးယူခံရေသာ ကေလးမဵားလည္း ရႀိသည္။ တခၝတရံတၾင္ အေဖမေဖာ္ႎိုင္ေသာ ကေလးမဵား၊ လက္ထပ္ဴခင္းမရႀိဘဲ ေမၾးလာေသာ ကေလးမဵားကို မိခင္ရင္းကိုယ္တိုင္က ေရာင္းခဵလိုက္သည္မဵႂိးလည္း ရႀိသည္။
ယခု အပိုဒ္တၾင္ေဖာ္ဴပထားေသာ ကေလးမဵားအား ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္း ဆိုသည့္လုပ္ငန္းသည္ ယခုအခၝတၾင္ ႎိုင္ငံတကာဂုိဏ္းမဵားဖဲၾႛ၍ လုပ္ကိုင္ေနေသာ စီးပၾားေရးတခု ဴဖစ္လာသည္ကို ေတၾႛရသည္။ ထိုကဲ့သိုႛ ကေလးမဵားအား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္ရန္ႎႀင့္ ညစ္ညမ္းစာေပမဵားတၾင္ အသံုးဴပႂရန္ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္းအား တိတိကဵကဵ တားဴမစ္သည့္ ကေလးသူငယ္မဵား အခၾင့္အေရးဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တဲၾစာခဵႂပ္ကို သကၠရာဇ္ ၂ဝဝဝ ခုႎႀစ္တၾင္ ထပ္မံဴပဌာန္း လာႎိုင္ခဲ့သည္။
အပိုဒ္ (၃၆)
စာခဵႂပ္အဖဲၾႛဝင္ ႎိုင္ငံမဵားသည္ ကေလးအား အဴခားနည္းမဵားဴဖင့္ အဴမတ္ထုတ္ေစာ္ကားမႁမဵားႎႀင့္ ကေလး၏ဘဝ သာယာခဵမ္းေဴမႛမႁကို ထိခိုက္ေစမည့္ ပေယာဂအစဲၾမဵားမႀ ကာကၾယ္ေပးရမည္။ အဴခားနည္းမဵားဴဖင့္ အဴမတ္ထုတ္ေစာ္ကားမမဵား ကေလးမဵားအား နည္းမဵႂိးစံုဴဖင့္ အဴမတ္ထုတ္ ေစာ္ကားမႁမဵားကို ဤစာခဵႂပ္ပၝ အပိုဒ္အသီးသီးတၾင္ ေဖာ္ဴပထားခဲ့႓ပီးဴဖစ္သည္။ အပိုဒ္ (၃၂) တၾင္ ကေလးမဵားအား အလုပ္ေစခိုင္းဴခင္းႎႀင့္ စီးပၾားေရးအရ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ အပိုဒ္ (၃၃) တၾင္ ကေလးမဵားအား မူးယစ္ေဆးဝၝး လုပ္ငန္းမဵားတၾင္ ေစခိုင္းဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ အပိုဒ္ (၃၄) တၾင္ ကေလးမဵားအား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ အပိုဒ္ (၃၅) တၾင္ ကေလးမဵားအား ေရာင္းခဵဴခင္း ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ အပိုဒ္ (၃၈) တၾင္ ကေလးမဵားအား စစ္သားအဴဖစ္ ေစခိုင္းဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း အသီးသီးေဖာ္ဴပထားသည္။ ယခုအပိုဒ္ (၃၆) သည္ ထိုအပိုဒ္မဵားတၾင္ ေဖာ္ဴပထားဴခင္းမရႀိေသးေသာ အဴခားနည္းလမ္းမဵားဴဖင့္ ကေလးမဵားအေပၞ အဴမတ္ထုတ္မႁမဵားကို ကာကၾယ္ေပးရန္အတၾက္ စာခဵႂပ္တၾင္ မပၝေသးေသာ အဴခားအဴမတ္ထုတ္မႁ ပံုစံမဵားအားလံုးဟူ၍ လၿမ္းဴခႂံေဖာ္ဴပထားဴခင္းဴဖစ္သည္။
စာခဵႂပ္ပၝ အဴခားအပိုဒ္မဵားတၾင္ ေဖာ္ဴပာထားေသးဴခင္းမရႀိသည့္ ကေလးမဵားအေပၞ အဴမတ္ထုတ္မႁ ဥပမာတခုမႀာ ကေလးမဵားကို မူးယစ္ေဆးဝၝးႎႀင့္ ဴပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းမဵားတၾင္ မဟုတ္ဘဲ အဴခား ရာဇဝတ္လုပ္ငန္းမဵားလုပ္ရန္ ေစခိုင္းဴခင္းဴဖစ္သည္။ အခဵႂိႛႎိုင္ငံမဵားတၾင္ ရာဇဝတ္လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူတိုႛသည္ ကေလးမဵားကို ခိုးဝႀက္ရန္ေစခိုင္းတတ္သလို အခဵႂိႛေနရာမဵား၌ ကေလးမဵားအား အဴခားသူမဵားကို လုပ္႒ကံသတ္ဴဖတ္ရန္ ေစခိုင္းဴခင္း စသည့္ ႒ကီးမားသည့္ ရာဇဝတ္မႁမဵႂိး ကဵႃးလၾန္ခိုင္းသည္ကိုလည္း ေတၾႛရသည္။ ထိုသိုႛေစခိုင္းဴခင္းသည္ ကေလးမဵားအား အဴမတ္ထုတ္ ေစခိုင္းဴခင္းဴဖစ္႓ပီး ကေလးမဵား၏ ဘဝယာသာမႁကို ထိခိုက္ေစသည္။
ေနာက္ထပ္ဥပမာတခုမႀာ ကေလးမဵားအား ေလာင္းကစားခၾင့္ဴပႂဴခင္းႎႀင့္ ကၾန္ဴပႃတာဂိန္းမဵားအား အလၾန္အဳကႃး ကစားခၾင့္ဴပႂဴခင္းဴဖစ္သည္။ ေလာင္းကစားဴခင္းသည္ စဲၾတတ္ေသာ အဴပႂအမူ ဴဖစ္႓ပီး ေလာင္းကစားမႁကို စဲၾေနေသာသူသည္ ေငၾႎႀင့္အခဵိန္ကို စည္းကမ္းမရႀိ သံုးစဲၾတတ္႓ပီး တာဝန္မဲ့သူတဦး ဴဖစ္သၾားေစႎိုင္သည္။ အခဵႂိႛေသာ စိတ္ပညာရႀင္မဵားသည္ ကၾန္ဴပႃတာဂိန္းမဵားကို အလၾန္အဳကႃး ကစားဴခင္းမႀာလည္း လူကိုစဲၾေစေဳကာင္းဆိုသည္။ ဂိန္းကစားဴခင္းကို စဲၾေနေသာ ကေလးတေယာက္သည္ ထိုသိုႛ ကစားႎိုင္ရန္အတၾက္ လိုအပ္ေသာေငၾရရႀိရန္ ခိုးယူဴခင္းမဵား၊ ေကဵာင္းစာကို စိတ္မဝင္စားေတာ့ဴခင္းမဵား၊ မိသားစုႎႀင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ မေနမႁမဵားကို ေနာက္ဆက္တဲၾ အေနဴဖင့္ ကဵႃးလၾန္လာေပလိမ့္မည္။
ကေလးမဵားအား ႎိုင္ငံေရးအတၾက္ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းမႀာလည္း စာခဵႂပ္ပၝ ကဵန္အပိုဒ္မဵားတၾင္ တိတိကဵကဵ မေဖာ္ဴပထားေသးေသာ အဴမတ္ထုတ္ဴခင္းတမဵႂိးဟု ဆိုႎိုင္သည္။ အစိုးရဴဖစ္ေစ၊ ႎိုင္ငံေရးအဖဲၾႛအစည္းမဵားကဴဖစ္ေစ ကေလးမဵားကို မိမိတိုႛႎိုင္ငံ ေရးအကဵႂိးအတၾက္ ဝၝဒဴဖန္ႛရာတၾင္ အသံုးခဵေလ့ရႀိသည္။ ဥပမာ - ဆႎၬဴပပဲၾမဵားတၾင္ သတင္းဌာနမဵားက ဓာတ္ပံုရိုက္၊ ဗီၾဒီယုိရုိက္ေစရန္အတၾက္ ကေလးမဵားကို ေခၞေဆာင္ကာ အမဵားစိတ္ဝင္စားေစရန္ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ အသံုးခဵဴခင္းသည္ ကေလးမဵားအေပၞ ႎိုင္ငံေရးအဴမတ္ထုတ္ဴခင္းဴဖစ္သည္။ တခၝတရံတၾင္ လံုဴခႂံေရးတပ္ဖဲၾႛမဵား ဝင္ေရာက္ဴဖႂိခၾင္းဴခင္းမႀ ကာကၾယ္ရန္ ကေလးမဵားကို ဆႎၬဴပပဲၾမဵား၏ ေရႀႛဆံုးတၾင္ ေနရာေပး ခဵီတက္ခိုင္းဴခင္းမဵႂိးလည္း ရႀိတတ္သည္။ အကယ္၍ လံုဴခႂံေရးတပ္မဵားက ဆႎၬဴပမႁကို ဝင္ေရာက္ဴဖႂိခဲၾသည့္အတၾက္ ကေလးမဵား ထိခိုက္သၾားပၝက �ဴဖႂိခၾင္းရန္ အမိန္ႛေပးေသာ အစိုးရအေနႎႀင့္ မဵက္ႎႀာပဵက္စရာ ဴဖစ္ေစေသာရည္�ရၾယ္ခဵက္လည္း ပၝဝင္သည္။ အခဵႂိႛေသာ ႎိုင္ငံေရးေခၝင္းေဆာင္မဵား၊ အမတ္ေလာင္းမဵားသည္ လူ႒ကိႂက္မဵားေစရန္ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ ကေလးမဵားႎႀင့္ ယႀဥ္တဲၾ၍ ဓာတ္ပံုအရိုက္ခံသည္လည္း ရႀိတတ္ေသးသည္။
တခၝတရံတၾင္ တခဵႂိႛအဖဲၾႛအစည္းမဵားႎႀင့္ အစိုးရမဵားသည္ ကေလးမဵား၏ ဆႎၬႎႀင့္အဴမင္မဵားကို တင္ဴပခၾင့္ရရႀိေစရန္အတၾက္ ကေလးမဵားအတၾက္ အႎၨရာယ္ မဴဖစ္ေစေသာ အေဴခအေနမဵႂိးဴဖင့္ ကေလးမဵားကို ပၝဝင္တင္ဴပခၾင့္�ဴပႂသည့္အဴဖစ္မဵႂိးလည္း ရႀိတတ္ပၝသည္။ ထိုသိုႛ ႎိုင္ငံေရးတၾင္ဴဖစ္ေစ အေဳကာင္းအရာ တခုခုအေပၞဴဖစ္ေစ ကေလးမဵား၏ ပၝဝင္မႁရႀိရန္ လုပ္ေဆာင္ဴခင္းမဵႂိးဴဖစ္ပၝက ကေလး