ဗိုလ္သန္းေ႟ၿ လမ္းစဥ္ကို ေ႟ၾးမလား၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ လမ္းစဥ္ကို ေ႟ၾးမလား

နအဖ စစ္အစိုးရက သူတိုႛရဲႚ စစ္အာဏာရႀင္ စနစ္ကို တရားဝင္ အတည္ ဴဖစ္ေစဖိုႛ အတၾက္ ဖၾဲႚစည္းပံု အေဴခခံ ဥပေဒ အေဴခခံမူေတၾ ေရးဆၾဲ ခဵမႀတ္ရာမႀာ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ ေတၾကို ပၝးပၝးနပ္နပ္နဲႛ အသံုးခဵ ခဲ့သလို၊ အခုလည္း မဳကာခင္ ကဵင္းပ ဴပႂလုပ္မဲ့ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပံု အေဴခခံ ဥပေဒ ဴပည္လံုးက႗တ္ ဆႎၬ ခံယူပၾဲနဲႛ ၂၀၁၀ ခုႎႀစ္၊ အေထၾေထၾ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ေတၾမႀာလည္း အပစ္ရပ္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚအစည္းေတၾ အားလံုး သူတိုႛနဲႛ အတူ ပူးေပၝင္း ပၝဝင္ ဳကဖိုႛ နအဖက နည္းအမဵႂိးမဵႂိးနဲႛ စည္း႟ံုး သိမ္းသၾင္းမႁေတၾ ဴပႂလုပ္ေနတာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။

နအဖက သူတိုႛရဲႚ ေဳကညာခဵက္ ၁/ ၂၀၀၈ နဲႛ ၂/ ၂၀၀၈ တိုႛကို မထုတ္ဴပန္မီ ႎႀစ္ပတ္ အလို ဇန္နဝၝရီ လကုန္ပိုင္း ေလာက္က စ႓ပီး စရခ ေခၞ တပ္မေတာ္ စစ္ဘက္ေရးရာ လံုဴခံႂေရး အရာရိႀခဵႂပ္ ဒုတိယ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ရဲဴမင့္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အဖၾဲႚနဲႛ တခဵိန္က ဴပည္သူႚ ဆက္ဆံေရးနဲႛ စိတ္ဓာတ္ စစ္ဆင္ေရး ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ဖူးတဲ့ ယဥ္ေကဵးမႁ ဝန္႒ကီး ဌာန ဝန္႒ကီး ဗိုလ္ခဵႂပ္ ခင္ေအာင္ဴမင့္ ဦးေဆာင္တဲ့ အဖၾဲႚ ေတၾဟာ အေရႀႚေဴမာက္တိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္နဲႛ ေဴမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္ နယ္ေဴမ ေတၾမႀာ ရိႀတဲ့ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚေတၾ ထံကို သၾားေရာက္ ေတၾႚဆံု ခဲ့႓ပီး စည္း႟ံုးတာေတၾ ဴပႂလုပ္ ခဲ့ပၝတယ္။ အလားတူ အမႀတ္ (၁)၊ (၂)၊ (၃)၊ (၄) စစ္ဆင္ေရး အထူး အဖၾဲႚမႀႃး ေတၾနဲႛ သက္ဆိုင္ရာ စစ္တိုင္းမႀႃး ေတၾကလည္း သူတိုႛ နယ္ေဴမ အသီးသီးမႀာ ရိႀတဲ့ အပစ္ရပ္၊ လက္နက္ခဵ၊ အသၾင္ေဴပာင္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚ ေတၾနဲႛ ေတၾႚဆံု႓ပီး စည္း႟ံုး သိမ္းသၾင္းတာေတၾ ဴပႂလုပ္ ခဲ့ဳက ပၝတယ္။

အခုလို နအဖ ဗိုလ္ခဵႂပ္ေတၾ လူခၾဲ႓ပီး အပစ္ရပ္ နယ္ေဴမ ေတၾကို တိုးတိုးတိတ္တိတ္ သၾားေရာက္ စည္း႟ံုး ေနဳကတာဟာ သူတိုႛရဲႚ ႎိုင္ငံေရး လမ္းဴပ ေဴမပံုပၝ အဓိက အေရး အ႒ကီးဆံုး အပိုင္း ဴဖစ္တဲ့ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပံု အေဴခခံ ဥပေဒ မူဳကမ္းကို ဴပည္လံုးက႗တ္ ဆႎၬ ခံယူပၾဲနဲႛ အတည္ ဴပႂႎိုင္ဖိုႛ အေရးမႀာ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ ေတၾက သူတိုႛကို ေထာက္ခံ ကူညီမႁ မဴပႂဘဲ ဴမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု ေတၾနဲႛ အတူ ပူးေပၝင္း ကန္ႛကၾက္ လာမႀာကို အထူး စိုးရိမ္ ပူပန္ ေနလိုႛ ဴဖစ္ပၝတယ္။ တိုင္းရင္းသား အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ ေတၾနဲႛ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတၾ ဆက္စပ္ ပူးေပၝင္း မိသၾားမႀာကို စစ္အစိုးရက အစိုးရိမ္ဆံုး ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒၝေဳကာင့္လည္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲ ဳကဖိုႛ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾး ခဲ့ဳကစဥ္ ကတည္းက အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အပၝအဝင္ ႎိုင္ငံေရး ပၝတီ ေတၾနဲႛ လံုးဝ အဆက္ အသၾယ္ မဴပႂလုပ္ဖိုႛ နဝတက ကန္ႛသတ္ တားဴမစ္ ထားခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ လၾန္ခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ကုန္ပိုင္း ေလာက္က စ႓ပီး အင္အား႒ကီး အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ တခဵႂိႚဟာ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ကို ေထာက္ခံတဲ့ အရိပ္အေယာင္ေတၾ စတင္ ဴပသ လာတဲ့ အတၾက္ နအဖ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾဟာ ငၝးရံႚ ဴပာလူး သလို ဴဖစ္ခဲ့ ဳကပၝတယ္။

လၾန္ခဲ့တဲ့ႎႀစ္ ႎိုဝင္ဘာ ၈ ရက္ေနႛမႀာ ကုလ သမဂၢ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃးခဵႂပ္ရဲႚ အထူး ကိုယ္စားလႀယ္ မစၤတာ ဂမ္ဘာရီက တဆင့္ ထုတ္ဴပန္ ခဲ့တဲ့ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္၏ ေဳကညာခဵက္ ကို ကန္ႛကၾက္ ႟ႁတ္ခဵဖိုႛ နအဖက အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ ေတၾကို ဖိအား ေပးခဲ့စဥ္က အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ၊ လက္နက္ခဵ အဖၾဲႚနဲႛ အသၾင္ေဴပာင္း အဖၾဲႚေပၝင္း ၃၇ ဖၾဲႚက နာခံ႓ပီး ေဳကညာခဵက္ေတၾ အသီးသီး ထုတ္ဴပန္ ေပးခဲ့ ဳကေပမဲ့ အင္အား႒ကီး အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ တခု ဴဖစ္တဲ့ မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီက ကန္ႛကၾက္ဴခင္း မဴပႂတဲ့ အဴပင္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ရဲႚ ေဳကညာခဵက္ကို ႒ကိႂဆို ေထာက္ခံ ခဲ့တာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။ အင္အား အ႒ကီးဆံုး အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ တခု ဴဖစ္တဲ့ ဝဴပည္ ေသၾးစည္း ညီႌၾတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) နဲႛ သူႛရဲႚ မဟာမိတ္ေတၾ ဴဖစ္ဳကတဲ့ ကိုးကန္ႛ အဖၾဲႚ ေခၞ ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူမဵႂိးစုမဵား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္ေပၝင္းစု (MNDA)၊ အခၝ အဖၾဲႚ ေခၞ ရႀမ္းဴပည္နယ္ အေရႀႚပိုင္း ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ အဖၾဲႚ (NDAA) တိုႛ ကေတာ့ နအဖ ဖိအား ေပးတာကို လက္မခံဘဲ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ရဲႚ ေဳကညာခဵက္ကို ကန္ႛကၾက္ ႟ႁတ္ခဵတာေတၾ လုပ္ဖိုႛ ဴငင္းဆို ခဲ့ဳကတယ္။ အလားတူ ကခဵင္ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အဖၾဲႚ (KIO) ကလည္း ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ရဲႚ ေဳကညာခဵက္ကို ကန္ႚကၾက္ ႟ႁတ္ခဵတာမဵႂိး မလုပ္ခဲ့ ပၝဘူး။ (KIO) အဖၾဲႚရဲႚ (၁၅) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ဗဟို ေကာ္မတီ စံုညီ အစည္းအေဝး အ႓ပီး ေအာက္တိုဘာ ၂၀ ရက္ေနႛ ရက္စၾဲနဲႛ ထုတ္ဴပန္ခဲ့တဲ့ ေဳကညာခဵက္မႀာ တိုင္းရင္းသားေတၾ ေတာင္းဆို ထားတဲ့ အခဵက္ေတၾ ပၝေအာင္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပံု အေဴခခံ ဥပေဒမႀာ ထည့္သၾင္း ေရးဆၾဲ ေပးဖိုႛနဲႛ ကုလ သမဂၢက အဳကံဴပႂ တိုက္တၾန္း ထားတဲ့ ဴမန္မာ့ ႎိုင္ငံေရး အကဵပ္အတည္းေတၾကို ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾး႓ပီး ေဴဖရႀင္း သၾားေရး ဆိုတဲ့ အခဵက္နဲႛ တ႟ုတ္ဴပည္သူႚ သမၳတ ႎိုင္ငံက အဳကံ ဴပႂထားတဲ့ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံမႀာ အမဵႂိးသား ဴပန္လည္ သင့္ဴမတ္ေရး၊ ႓ငိမ္းခဵမ္း တည္႓ငိမ္မႁ ရရိႀေရး အတၾက္ ညင္သာ သိမ္ေမၾႚစၾာ ေဴဖရႀင္း သၾားဳကေရး၊ ဆိုတဲ့ အခဵက္ ေတၾကို ႒ကိႂဆို ေထာက္ခံေဳကာင္း ေဖာ္ဴပ ထားတာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။

ဒီလို အင္အား႒ကီး အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚေတၾ အနက္ တခဵႂိႚက ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ရဲႚ ေဳကညာခဵက္ကို ေဴပာင္ေဴပာင္တင္းတင္း ေထာက္ခံ သူက ေထာက္ခံ၊ သၾယ္ဝိုက္႓ပီး ေထာက္ခံ သူက ေထာက္ခံ၊ ဘာမႀ မေဴပာေပမဲ့ ကန္ႛကၾက္ ႟ႁတ္ခဵဖိုႛ ဴငင္းသူက ဴငင္း၊ လုပ္လာ ဳကတဲ့ အေပၞ နအဖ ဗိုလ္ခဵႂပ္ေတၾ အတၾင္းမႀာ စိုးရိမ္စိတ္ေတၾ ဴဖစ္ေပၞ လာခဲ့ ဳကပၝတယ္။ ဒၝ့အဴပင္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္က သူႚရဲႚ ေဳကညာခဵက္ အေပၞ နားလည္မႁ လၾဲေန ေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတၾ ရိႀရင္ အခဵိန္ မေ႟ၾး လာေရာက္ ေဆၾးေႎၾးဖိုႛ ထပ္မံ ကမ္းလႀမ္း လိုက္တာ ဟာလည္း အေဳကာက္ လၾန္ေနတဲ့ နအဖ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾကို ႓ဖဲေဴခာက္ လိုက္သလို ဴဖစ္သၾား ေစခဲ့ ပၝတယ္။

အခုလည္း နအဖရဲႚ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၉ ရက္ေနႛ ေဳကညာခဵက္ေတၾ ကို အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အပၝအဝင္ တိုင္းရင္းသား ႎိုင္ငံေရး ပၝတီေတၾ၊ တိုင္းရင္းသား ေတာ္လႀန္ေရး အင္အားစုေတၾ၊ ဴပည္တၾင္း ဴပည္ပ ဴမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု ေတၾနဲႛ ႎိုင္ငံ တကာက အဴပင္းအထန္ ဆန္ႛကဵင္ ကန္ႛကၾက္ ႟ႁတ္ခဵ ေနခဵိန္မႀာ အင္အား႒ကီး အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ တခု ဴဖစ္တဲ့ မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီက နအဖရဲႚ ေဳကညာခဵက္ ေတၾကို ကန္ႛကၾက္ ႟ႁတ္ခဵ ခဲ့တဲ့ အဴပင္ မၾန္ဴပည္သူ ေတၾနဲႛ ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ အားလံုး စစ္အစိုးရရဲႚ ဴပည္သူႛ ဆႎၬ ခံယူပၾဲကို ဆန္ႛကဵင္ ကန္ႛကၾက္ ဳကဖိုႛ တိုက္တၾန္း ႎိႁးေဆာ္ ထားတဲ့ ေဳကညာခဵက္ တေစာင္ကို ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၁၉ ရက္ေနႛ ရက္စၾဲနဲႛ ဦးေဆာင္ ထုတ္ဴပန္ ခဲ့တာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။ တဴခား အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚ႒ကီး တခု ဴဖစ္တဲ့ ကခဵင္ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အဖၾဲႚ (KIO) ကလည္း စစ္အစိုးရရဲႚ ေဳကညာခဵက္ ေတၾကို ေထာက္ခံ ႒ကိႂဆို ေပမဲ့ ေမလ ဴပည္လံုးက႗တ္ ဆႎၬ ခံယူပၾဲနဲႛ ၂၀၁၀ ခုႎႀစ္ အေထၾေထၾ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ေတၾမႀာ ဴမန္မာ ဴပည္သူ အားလံုးရဲႚ ဆႎၬ ေတၾကို လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္နဲႛ တရား မ႖တမႁ ရိႀရိႀ ေဖာ္ထုတ္ ဴပသခၾင့္ ရရိႀဖိုႛ လိုအပ္ေဳကာင္း၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၂၀ ရက္ေနႛမႀာ ေဳကညာခဵက္ တေစာင္ကို ထုတ္ဴပန္ ခဲ့တာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။

KIO အဖၾဲႚရဲႚ ထုတ္ဴပန္ ေဳကညာခဵက္ ေတၾဟာ မဴပတ္မသားနဲႛ ေလႀနံ ႎႀစ္ဖက္ နင္းထား သလို ဴဖစ္ေန ေပမဲ့ သူတိုႛ မႀာလည္း သူတိုႛ အခက္အခဲနဲႛ သူတိုႛ ရိႀေနဳက မႀာမိုႛ မရဲ ေသာ္လည္း က႗ဲ႓ပဲ စီးဴပ ေနရတာကို အေကာင္းဴမင္ ေပးဳကဖိုႛ လိုပၝ လိမ့္မယ္။

နအဖ အေနနဲႛ သူတိုႛရဲႚ ေဳကညာခဵက္ေတၾ အေပၞ ဴပည္တၾင္း ဴပည္ပက ဝိုင္းဝန္း ကန္ႛကၾက္ ဆန္ႛကဵင္ ႟ႁတ္ခဵ ေနတာကို ဳကံ့ဖၾံႚေတၾ ဦးေဆာင္တဲ့ လူစု လူေဝး ေအာ္ဟစ္ ပၾဲ႒ကီး ေတၾနဲႛ လက္တုန္ႛဴပန္ဖိုႛ စီစဥ္ ေနပၝတယ္။ နအဖရဲႚ ေဳကညာခဵက္ ႒ကိႂဆို ေထာက္ခံပၾဲ ေတၾကို ဳကံ့ဖၾံႚ ေတၾနဲႛ သူတိုႛရဲႚ မိတ္ဖက္ အဖၾဲႚအစည္း ေတၾက ဦးေဆာင္႓ပီး လာမဲ့ မတ္လ အတၾင္း တဴပည္လံုးမႀာ ကဵင္းပ ဴပႂလုပ္ ဳကဖိုႛ နအဖက ႌၿန္ဳကား ထားပၝတယ္။ (ဧ႓ပီလ ေရာက္မႀ ဝင္ေရာက္ခၾင့္ ေပးမယ္ ဆိုတဲ့ မစၤတာ ဂမ္ဘာရီရဲႚ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ခရီးစဥ္ကို ေစာ႓ပီး မတ္လ အတၾင္းမႀာ လာခၾင့္ ဴပႂဖိုႛ နအဖက အရိပ္အေယာင္ ဴပသ လာတာ ဟာ တခဵက္ခုတ္ ႎႀစ္ခဵက္ဴပတ္ ဆိုသလို ကုလ သမဂၢနဲႛ ႎိုင္ငံ တကာရဲႚ ေတာင္းဆိုခဵက္ ေတၾကို အေလးထား လိုက္ေလ႖ာ ရာလည္း ေရာက္၊ သူတိုႛရဲႚ ေဳကညာခဵက္ကို တႎိုင္ငံလံုးမႀာ ရိႀတဲ့ ဴပည္သူ လူထုက ႓ခိမ္ႛ႓ခိမ္ႛသဲသဲ ႒ကိႂဆို ေထာက္ခံေဳကာင္း မစၤတာ ဂမ္ဘာရီကို ဴပသရာလည္း ေရာက္ေအာင္ လုပ္ဖိုႛ ဴဖစ္ႎိုင္ ပၝတယ္။)

ႎိုင္ငံေရး ဴပႍနာ ေတၾကို ႎိုင္ငံေရး အရ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးတဲ့ နည္းနဲႛ အေဴဖရႀာ ႎိုင္မယ္ ထင္႓ပီး နအဖနဲႛ အပစ္ရပ္ ခဲ့ဳကတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အင္အားစု ေတၾဟာ "နာလည္း နာေသး၊ နံလည္း နံေသး" ဆိုတဲ့ အဴဖစ္မဵႂိးနဲႛ ရင္ဆိုင္ ေနဳက ရပၝတယ္။ ႎိုင္ငံေရး အရ တန္းတူ ရည္တူ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးခၾင့္ မရတဲ့ အဴပင္ စစ္အာဏာရႀင္ စနစ္ကို တရားဝင္ ဴဖစ္ေအာင္ အေဴခခံမူ ေတၾ ေရးဆၾဲ ခဵမႀတ္တဲ့ ေနရာ မႀာလည္း ပၝခဲ့ ဳကရ သလို၊ အခုလည္း အဲဒီ အေဴခခံ မူေတၾ အေပၞမႀာ ေရးဆၾဲ ထားပၝတယ္ ဆိုတဲ့ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပံု အေဴခခံ ဥပေဒ ကို အတည္ဴပႂ ေပးရမဲ့ အဆင့္ အထိ ပၝဝင္ဖိုႛ အတင္းအကဵပ္ ႓ခိမ္းေဴခာက္ ခိုင္းေစတာကို ခံေန ဳကရ ဴပန္တာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလမႀာ အာဏာသိမ္း တက္လာ ခဲ့တဲ့ နဝတ စစ္အစိုးရ က လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရး အင္အားစု ေတၾကို ရႀင္းလင္း ေခဵမႁန္း ပစ္ဖိုႛ ႒ကိႂးပမ္း အားထုတ္ ခဲ့ရာမႀာ ၁၉၄၈ - ၅၈ ဖဆပလ အစိုးရ လက္ထက္၊ ၁၉၅၈ - ၅၉ အိမ္ေစာင့္ အစိုးရ လက္ထက္၊ ၁၉၆၀ - ၆၂ ပထစ အစိုးရ လက္ထက္၊ ၁၉၆၂ - ၈၈ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီနဲႛ မဆလ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ ေတၾမႀာလို လက္နက္ ခဵဖိုႛ၊ လက္နက္ ဴဖႂတ္သိမ္းဖိုႛကို အဓိက မထားဘဲ လက္နက္ကိုင္ လမ္းစဥ္ စၾန္ႛလၿတ္ေဳကာင္း ကိုသာ တရားဝင္ ေဳကညာ႓ပီး ဥပေဒ ေဘာင္အတၾင္း ဝင္ေရာက္ကာ သူတိုႛနဲႛ အတူ ေဒသ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရး လုပ္ငန္း ေတၾကို အတူ လက္တၾဲ လုပ္ေဆာင္ဖိုႛ ဆိုတဲ့ နည္းဗဵႃဟာ သစ္ကို ေဴပာင္းလဲ ကဵင့္သံုး ခဲ့တာေဳကာင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရး အင္အားစု အမဵားအဴပားဟာ စစ္အစိုးရရဲႚ ေထာင္ေခဵာက္ကို မဴမင္ေတာ့ပဲ (တခဵိႂႚ ကေတာ့ ဴမင္ဴမင္၊ သိသိ႒ကီးနဲႛ) တဖၾဲႚ႓ပီး တဖၾဲႚ နအဖနဲႛ ပူးေပၝင္း သၾားခဲ့ ဳကတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ကေန ၁၉၉၂ ခုႎႀစ္ အတၾင္း ဗမာဴပည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီ က ခၾဲထၾက္ လာခဲ့ ဳကတဲ့ ကိုးကန္ႛ တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ ဝ တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ ဗကပ တပ္မဟာ (၇၆၈) နဲႛ တပ္မဟာ (၈၁၅) ေဒသမႀ ရႀမ္း အခၝ တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ SSA ရႀမ္း တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ ဗကပ (၁၀၁) စစ္ေဒသမႀ ကခဵင္ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတၾ အပၝအဝင္ PNO ပအိုဝ္း တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ PSLP ပေလာင္ တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ KNG ကယန္း တိုင္းရင္းသား အင္အားစု၊ စတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမဵိႂးစု လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚ ၉ ဖၾဲႚဟာ နဝတ စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾနဲႛ လက္တၾဲ ခဲ့ဳကပၝတယ္။

၁၉၉၃ ခုႎႀစ္ ကေန ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္ အတၾင္း ကခဵင္ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အဖၾဲႚ (KIO)၊ ကရင္နီ လူမဵႂိးေပၝင္းစံု လၾတ္ေဴမာက္ေရး တပ္ဦး (KNPLF)၊ ကယန္း ဴပည္သစ္ ပၝတီ (KNLP)၊ ရႀမ္းဴပည္ လူမဵႂိး ေပၝင္းစံု ဴပည္သူႚ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အဖၾဲႚ (SNPLO)၊ ကရင္နီ အမဵႂိးသား တိုးတက္ေရး ပၝတီ (KNPP)၊ မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီ (NMSP)၊ စတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရး အဖၾဲႚ (၆) ဖၾဲႚ တိုႛကလည္း နဝတ စစ္အစိုးရနဲႛ ထပ္မံ လက္တၾဲ သၾားခဲ့ ဳကဴပန္ ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ KNPP အဖၾဲႚ ကေတာ့ စလယ္ဝင္ ဖင္မမဲခင္ အပစ္ရပ္ အ႓ပီး ၃ လေလာက္ အဳကာ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လမႀာ နဝတ စစ္အစိုးရကို ဴပန္လည္ တိုက္ခိုက္ ခဲ့တာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္မႀာ ေဖေဖာ္ဝၝရီ လမႀာ ဘိန္းဘုရင္ ခၾန္ဆာ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ ရႀမ္းဴပည္ တပ္မေတာ္ (MTA) ဟာ နဝတ စစ္အစိုးရနဲႛ အေပးအယူ လုပ္႓ပီး အ႔ကင္းမဲ့ လက္နက္ ခဵခဲ့ပၝတယ္။ ၁၉၉၇ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ မႀာေတာ့ ဗကပ (ရခုိင္ ဴပည္နယ္) အဖၾဲႚ လက္နက္ ခဵခဲ့တာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ကေန ၁၉၉၇ ခုႎႀစ္ အထိ နဝတ စစ္အစိုးရထံ ပူးေပၝင္း၊ လက္နက္ ခဵသၾားတဲ့ လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚ ၁၇ ဖၾဲႚ ရိႀခဲ့ေပမဲ့ KNPP အဖၾဲႚက ဴပန္တိုက္တဲ့ အတၾက္ နအဖနဲႛ ပူးေပၝင္းတဲ့ အဖၾဲႚ ၁၆ ဖၾဲႚသာ ရိႀတယ္လိုႛ ဆိုႎိုင္ ပၝတယ္။ နဝတ၊ နအဖ စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾဟာ အပစ္ မရပ္ပဲ လက္နက္ကိုင္ တိုက္ခိုက္ ေနဆဲ KNU, KNPP, SSA (ေတာင္ပိုင္း) တိုႛလို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အင္အားစုေတၾ ကိုသာ နည္းမဵႂိးစံုနဲႛ စည္း႟ံုး ႓ဖိႂခၾဲ ခဲ့တာ မဟုတ္ဘဲ သူတိုႛနဲႛ အပစ္ရပ္ ထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား အဖၾဲႚေတၾ ကိုလည္း နည္းမဵႂိးစံုနဲႛ စည္း႟ံုး ႓ဖိႂခၾဲ ခဲ့ဳကတဲ့ အဴပင္ တခဵႂိႚ အဖၾဲႚငယ္ ေတၾကို လက္ရဲ ဇက္ရဲနဲႛ လက္စတုံး သုတ္သင္ ရႀင္းလင္း ပစ္ခဲ့တာေတၾ ရိႀခဲ့ ပၝတယ္။ စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾကို ပူးသတ္ဖိုႛ အတၾက္ အပစ္ရပ္ တာပၝလိုႛ ဆင္ေဴခ ေပးခဲ့တဲ့ အဖၾဲႚ တခဵႂိႚ ဟာလည္း အခုေတာ့ စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾရဲႚ ပူးသတ္ တာကိုသာ မ႟ႁမလႀ ခံေန ဳကရ႓ပီး အစိတ္စိတ္ အမၿာမၿာ ႓ပိႂကၾဲ ေနဳကတာကို ေတၾႚရ ပၝတယ္။

ဒီမိုကရက္တစ္ ကရင္ ဗုဒၭဘာသာ တပ္မေတာ္ (DKBA)၊ ဘုရားကုန္း အထူး ေဒသ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အဖၾဲႚ၊ ေဟာင္သေရာ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အဖၾဲႚ၊ သံေတာင္ ႓မိႂႚနယ္ အထူး ေဒသ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အဖၾဲႚ၊ သံေတာင္ ေဴမာက္ပိုင္း အထူး ေဒသ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အဖၾဲႚ၊ ကရင္နီ အမဵႂိးသား ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးႎႀင့္ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရး ပၝတီ (KNPDP)၊ ကရင္နီ အမဵႂိးသား ဒီမိုကရက္တစ္ ပၝတီ (KNDP)၊ ကရင္နီ အမဵႂိးသား စည္းလံုး ညီႌၾတ္ေရး အဖၾဲႚ (ေမာ္ခဵီး ေဒသ)၊ ဆိုတဲ့ KNU နဲႛ KNPP တိုႛက ဖဲ့ထုတ္ စည္း႟ံုး ထားတဲ့ အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚေတၾ အဴပင္ နအဖနဲႛ အပစ္ရပ္ ထားတဲ့ အဖၾဲႚေတၾ ကေန ခၾဲထုတ္၊ ဖဲ့ထုတ္ စည္း႟ံုး ခဲ့တဲ့ ရႀမ္းဴပည္ အမဵႂိးသား တပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၁၉)၊ ရႀမ္းဴပည္ အမဵႂိးသား တပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၁၁)၊ ရႀမ္းဴပည္ အမဵႂိးသား တပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၆)၊ ရႀမ္းဴပည္ အမဵႂိးသား တပ္မေတာ္ (ခၾဲထၾက္) ဝမ္ယိန္း မိသားစု အဖၾဲႚ၊ ရႀမ္းဴပည္ အမဵႂိးသား တပ္မေတာ္ (ခၾဲထၾက္) မိုင္းယၾန္း အဖၾဲႚ၊ ရႀမ္းဴပည္ တပ္မေဟာ္ တပ္မဟာ (၇၅၈)၊ ပအိုဝ္း ေဒသ တိုင္းရင္းသားမဵား စည္းလံုး ညီႌၾတ္ေရး အဖၾဲႚ (PNLO)၊ ပအိုႚဝ္ အမဵိႂးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး အဖၾဲႚ (PNLO)၊ KIO ခၾဲထၾက္ ဦးလဆန္ေအာင္ဝၝ အဖၾဲႚ၊ တိုႚအဴပင္ တဴခား အဖၾဲႚငယ္ ေလးေတၾလည္း ရိႀေနတာကို ေတၾႚရ ပၝတယ္။

ခၾန္ဆာရဲႚ MTA အဖၾဲႚနဲႛ ဗကပ အဖၾဲႚေတၾ ကေန ခၾဲထၾက္၊ ပဲ့ထၾက္ သၾားခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚ ငယ္ေလးေတၾ အမဵားအဴပား ကိုလည္း နအဖက ေသာင္းကဵန္းသူ ဆန္ႛကဵင္ေရး အဖၾဲႚ၊ ဴပည္သူႚစစ္ အဖၾဲႚ၊ ရဲအဖၾဲႚ၊ ဘာအဖၾဲႚ ညာအဖၾဲႚ၊ စတဲ့ အမည္ မဵႂိးစံုနဲႛ လက္နက္ ကိုင္ေဆာင္ခၾင့္ အပၝအဝင္ မူးယစ္ ေဆးဝၝး ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခဵခၾင့္ေတၾ ေပး႓ပီး တိုင္းရင္းသား အခဵင္းခဵင္း ေသၾးခၾဲ ထိန္းခဵႂပ္ ႎိုင္ေအာင္ အစီအစဥ္ ရိႀရိႀ ဆက္လက္ ေမၾးဴမႃ ထားတာကို ေတၾႚရ ပၝတယ္။ ေ႟ၿဴပည္ေအး ေခၞ MTA တပ္ဖၾဲႚ ဝင္ေဟာင္း မိသားစုမဵား ဖၾံႚ႓ဖိႂး တိုးတက္ေရး အဖၾဲႚ၊ MTA မတ္ကဵန္း ေဒသ ဖၾံႚ႓ဖိႂး တိုးတက္ေရး အဖၾဲႚ၊ နာ႟ိုင္း ေဒသ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရးႎႀင့္ ဘဝသစ္ ထူေထာင္ေရး အဖၾဲႚ၊ ကၾတ္ခိုင္ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ မန္ပန္ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ အုမ္းစၾမ္ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ တာမိုးညဲ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ လံုထန္ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ ေရႀာက္ေဟာ္ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ ပန္ေဆး ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ မံုးဟင္ - မံုးဟ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ မံုးကိုး ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ ေဖာင္းဆိုင္ ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ ပိန္းဆာ (လားဟူ) ဴပည္သူႚစစ္ (ဌာေန) အဖၾဲႚ၊ မိုင္းေကာင္ အထူး တိုက္ခိုက္ေရး ရဲတပ္ဖၾဲႚ၊ ကၾမ္းလံု အထူး တိုက္ခိုက္ေရး ရဲတပ္ဖၾဲႚ၊ ဆိုတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚငယ္ေပၝင္း မဵားစၾာ ေတၾႚႎိုင္ ပၝတယ္။

တခဵိန္က အဂႆလိပ္ နယ္ခဵဲႚ ေတၾက ဴမန္မာဴပည္ကို ေသၾးခၾဲ အုပ္ခဵႂပ္ ခဲ့သလို အခုလည္း စစ္အာဏာရႀင္ အဆက္ဆက္က တိုင္းရင္းသား ေတၾကို ေသၾးခၾဲ အုပ္ခဵႂပ္ ေနတာ ထင္ရႀား ပၝတယ္။ တိုင္းရင္းသား အားလံုး စစ္အာဏာရႀင္ စနစ္ ေအာက္က လၾတ္ေဴမာက္ဖိုႛ၊ အခဵင္းခဵင္း ေသၾးခၾဲ ခံေနရမႁက လၾတ္ေဴမာက္ဖိုႚ အတၾက္ ဴမန္မာ လူမဵႂိးေတၾ အပၝအဝင္ အဖိႎႀိပ္ခံ တိုင္းရင္းသား အားလံုး ဒီအခဵိန္မႀာ စုစည္း ညီႌၾတ္ ဳကဖိုႛ အေရး႒ကီးဆံုး အခဵိန္ကို ေရာက္ရိႀ လာေန ဳက႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။

ဗိုလ္သန္းေ႟ၿ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ နအဖ စစ္အာဏာရႀင္ေတၾ က ဒီမိုကေရစီ စနစ္ အမည္ခံ၊ ဴပည္ေထာင္စု အမည္ခံ၊ စစ္အာဏာရႀင္ တဴပည္ေထာင္ စနစ္ကို ရာသက္ပန္ တရားဝင္ ကဵင့္သံုးႎိုင္ဖိုႛ အဴပင္းအထန္ ႒ကိႂးပမ္း အားထုတ္ ေနဳကတာကို တိုင္းရင္းသား အဖၾဲႚအစည္း အားလံုး ထင္ထင္ရႀားရႀား ဴမင္ေတၾႚ ႎိုင္သလို ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု ေတၾကလည္း ႎိုင္ငံသားတိုင္း တန္းတူ ညီမ႖ အခၾင့္အေရးေတၾ ရရိႀ ဳက႓ပီး ေရရႀည္ တည္တန္ႛ ခိုင္႓မဲတဲ့ အမဵႂိးသား ဴပန္လည္ သင့္ဴမတ္ေရး၊ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးနဲႛ ေရရႀည္ ဖၾံႚ႓ဖိႂး တိုးတက္ေရး ေတၾကို အာမခံခဵက္ ေပးႎိုင္တဲ့ စစ္မႀန္တဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ ဴပည္ေထာင္စု႒ကီး တည္ေဆာက္ ႎိုင္ေရး အတၾက္ ဘဝေတၾ၊ အသက္ေတၾ ေပးဆပ္႓ပီး အဴပင္းအထန္ ႒ကိႂးပမ္း အားထုတ္ ေနဳကတာကို ေတၾႚဴမင္ ႎိုင္ဳက ပၝတယ္။

အပစ္ရပ္ အဖၾဲႚေတၾ အပၝအဝင္ တိုင္းရင္းသား အဖၾဲႚအစည္း အားလံုး အေနနဲႛလည္း ဒီတိုက္ပၾဲမႀာ ေလႀနံ ႎႀစ္ဖက္ နင္းထား႓ပီး သာရာဖက္မႀာ ေခဵာ္လဲ ေရာထိုင္ လုပ္လိုႛ မရ ႎိုင္သလို၊ ေဘးက ပၾဲဳကည့္ ပရိသတ္ လုပ္ေန လိုႛလည္း မရႎိုင္ ပၝဘူး။ ဒီပၾဲဟာ သူႚစည္း ကိုယ့္စည္း၊ သူႚသမိုင္း၊ ကိုယ့္သမိုင္း ေရးဳကရမဲ့ အဆံုးအဴဖတ္ တိုက္ပၾဲ တခု ဴဖစ္တာေဳကာင့္ ဗိုလ္သန္းေ႟ၿရဲႚ လမ္းစဥ္ကို ေ႟ၾးမလား၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ရဲႚ လမ္းစဥ္ကို ေ႟ၾးမလား ဆိုတာ ဴပတ္ဴပတ္သားသား ဆံုးဴဖတ္ ဳကဖိုႛ လိုအပ္ ေန႓ပီ ဴဖစ္ေဳကာင္း သံုးသပ္ တင္ဴပ လိုက္ရ ပၝတယ္။