ဆက္သၾယ္မႁ ဧရိယာ ဴပင္ပတၾင္ ေရာက္ရႀိ ေနပၝသည္

"လူ႒ကီးမင္း ေခၞဆိုေသာ ဖုန္းမႀာ ဆက္သၾယ္မႁ ဧရိယာ ဴပင္ပတၾင္ ေရာက္ရႀိ ေနပၝသဴဖင့္" စသည့္ အသံမဵိႂးကို ဴမန္မာ အမဵားစု ဳကားဖူး ဳကပၝလိမ့္မည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံရႀိ လက္ကိုင္ဖုန္း၊ တယ္လီဖုန္း အမဵားစုက သာမန္ အခဵိန္တၾင္ပင္ ေကာင္းေကာင္း ဆက္သၾယ္၍ မရတတ္ ဳကပၝ။ ယခုလို မုန္တိုင္း တိုက္႓ပီး ကာလတၾင္ ဆက္သၾယ္ေရး ကိစၤမဵားက ပို၍ ဆိုးပၝ ေတာ့သည္။

စစ္အစိုးရ ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ဗိုလ္ခဵႂပ္ သိန္းစိန္က ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမဵား ႓ပီးဆံုးခဲ့႓ပီ။ ဴပန္လည္ ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းမဵား စေတာ့မည္ဟု ထိုင္း ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ကို ေဴပာခဲ့သည္။ ယံုဳကည္ရ ခပ္ခက္ခက္ပင္ ဴဖစ္သည္။ အဴခား သတင္းမဵားတၾင္ ဴပႍနာမဵားက မဳကားခဵင္မႀ အဆံုး။ အကူအညီမဵား ဴဖန္ႚဴဖႃး ပိုႚေဆာင္ရန္ အတၾက္ အတတ္ပညာ၊ နည္းပညာ၊ က႗မ္းကဵင္မႁ၊ လူအင္အား သူတိုႚထံတၾင္ ရႀိသည္ဟု ဆိုေသးသည္။ ႎိုင္ငံတကာ အကူအညီ ေပးေရး လုပ္သားမဵား မလိုဟုလည္း ကန္ႚသတ္ ပိတ္ပင္ ေနေသးသည္။

သိုႚေသာ္လည္း ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ဆိုသူ ဗိုလ္ခဵႂပ္ သိန္းစိန္ ကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ ခန္ႚခၾဲေနသည့္ အမဵႂိးသား သဘာဝေဘး ကာကၾယ္ ေစာင့္ေရႀာက္ေရး ဗဟို ေကာ္မတီ၏ စီမံ ခန္ႚခၾဲမႁမဵား တၾင္ပင္ ကေမာက္ကမ ဴဖစ္ရပ္မဵား၊ လိုအပ္ခဵက္မဵား အမဵားအဴပား ေတၾႚေနရ ပၝသည္။ အဴခား ကိစၤမဵား ထားဦး။ ဆက္သၾယ္ေရး ကိစၤ တခုကိုပင္ ဴကည့္၍ မိမိ ေထာက္ဴပ လိုေသးသည္။

ယခုလို ကပ္ေဘး ဒုကၡ႒ကီးက ဴမန္မာ ႎိုင္ငံအတၾက္ သာမဟုတ္ ကမာၲ အတၾက္ပၝ အတန္ ႒ကီးမားသည့္၊ လူအေသအေပဵာက္ မဵားဴပား လၾန္းလႀသည့္ ကပ္ေဘး ဒုကၡ႒ကီး ဴဖစ္သည္။ ဤသဘာဝ ကပ္ေဘးကို ႎိုင္ငံတကာ အစိုးရမဵားႎႀင့္ ဴပည္သူမဵားက စိုးရိမ္ ပူပန္ ေနဳကပၝသည္။ သတင္း ထူးဴခားခဵက္ မဵားကို သိလို ေနဳကသည္။ ဴမန္မာ လူမဵိႂးမဵား အတၾက္ဆိုလ႖င္ ႒ကိမ္မီးအံုးမ႖၊ ေဆၾမဵိႂး မိတ္ေဆၾမဵား အတၾက္ ပူပန္ ဳကသည္။ ႎိုင္ငံသား မိမိ လူမဵိႂး အခဵင္းခဵင္း အတၾက္ ပူပန္ ေနဳကပၝသည္။ မိမိ ကိုယ္တိုင္ပင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚရႀိ မိသားစုမဵား ကိုပင္ ယခုတိုင္ ဆက္သၾယ္၍ မရေသးပၝ။

ဤအေဴခအေနတၾင္ ႎိုင္ငံတကာ သတင္း ဌာနမဵားႎႀင့္ ႎိုင္ငံတကာ အဖၾဲႚအစည္းမဵား အတၾက္ "ေဴပာေရး ဆိုခၾင့္ရႀိသူ" မထားရႀိပၝ။ သတင္း ဴပန္ဳကား ထုတ္ဴပန္ ေပးေနမည့္ ဌာနမဵိႂး သူတိုႚ ဖၾဲႚစည္းထားသည္ ဆိုသည့္ အမဵိႂးသား သဘာဝေဘး ကာကၾယ္ ေစာင့္ေရႀာက္ေရး ဗဟို ေကာ္မတီတၾင္ ရႀိမေနပၝ။ ယခင္က ကုလ အထူးသံ ဂမ္ဘာရီ လာစဥ္က ထၾက္ထၾက္ ေဴပာေနသည့္ "ေဴပာေရးဆိုခၾင့္ အာဏာပိုင္ အဖၾဲႚ" က မည္သည့္ေနရာ ေရာက္ေနမႀန္း မသိရပၝ။ ေနႚစဥ္ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ မဵားလည္း မေတၾႚဳက ရပၝ။ ဤကိစၤမဵား ထားလိုက္ဦး။ မိမိတိုႚ တဦးခဵင္း ေမးဴမန္း စံုစမ္း ႎိုင္မည့္ ေဟာ့လိုင္း (Hotline) ေခၞ ဆက္သၾယ္ စံုစမ္း ေမးဴမန္း ႎိုင္မည့္ ဌာနမဵားလည္း ဖၾဲႚစည္း ထားရႀိဴခင္း မရႀိပၝ။

ဤကိစၤမဵိႂးက အစိုးရ တခု အတၾက္ ခက္လႀသည္ဟု မထင္ပၝ။ သိုႚမဟုတ္ သာမန္ အဲန္ဂဵီအို အဖၾဲႚအစည္း တခုကပင္ ေဆာင္႟ၾက္နိုင္သည့္ လုပ္ငန္းမဵိႂး ဴဖစ္ပၝသည္။ ဥပမာ - ႎိုင္ငံရပ္ဴခားတၾင္ ရႀိေနသည့္ ေဆၾမဵိႂး သားခဵင္းမဵားက ဴမန္မာႎိုင္ငံရႀိ အေရးေပၞဖုန္း (Hotline) နံပၝတ္ တခုကို ဆက္သၾယ္မည္။ ေဆၾမဵိႂး မိတ္ေဆၾမဵား ေဘးအႎၩရာယ္ ကင္းလၾတ္ - မလၾတ္ စံုစမ္း ႎိုင္မည္။ အဴပန္အလႀန္ ဆက္သၾယ္ႎိုင္မည္။ အကူအညီ လိုအပ္ပၝ ကလည္း အကူအညီ ေပးႎိုင္ ပၝလိမ့္မည္။ ဖုန္းလိုင္း႒ကိႂးမဵား ဴပတ္ေတာက္ေနသည့္ အထူးသဴဖင့္ ယခုလို ကာလတၾင္ ဤကဲ့သိုႚ ဝန္ေဆာင္မႁမဵိႂးက အထူး လိုအပ္ပၝသည္။

ဤဌာနတၾင္ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္း အမဵားအဴပား ထားရႀိႎိုင္႓ပီး ထိုသူမဵားက လူကိုယ္တိုင္ သၾားေရာက္ စံုစမ္း ေပးဴခင္း၊ ဴပန္ဳကား ေပးဴခင္း၊ ရႀာေဖၾ ေပးဴခင္းမဵားလည္း ဴပႂႎိုင္ပၝလိမ့္မည္။ ဥပမာ -ဆိုပၝစိုႚ။ လပၾတၨာရႀိ လူတဦးက အဴခား ေဒသရႀိ မိတ္ေဆၾ၊ ေဆၾမဵိႂးမဵား ရႀိေနပၝက အကူအညီ ေတာင္းခံႎိုင္မည့္ အဴပင္၊ အဴခား ေဒသရႀိ သူမဵား ကလည္း ကပ္ေဘးသင့္ ေဒသရႀိ မိမိတိုႚ အသိအက႗မ္းမဵားကို ဆက္သၾယ္ ေပးႎိုင္လိမ့္မည္။ အဴပန္အလႀန္ ကူညီေပးႎိုင္ ဳကပၝလိမ့္မည္။ "ကဵန္းမာ သက္ရႀင္ ရႀိေနေဳကာင္း" သိရ၍ သက္ဴပင္း သက္မ ခဵႎိုင္ ပၝလိမ့္မည္။

သိုႚေသာ္ ယခု ၁၉ ရက္တိုင္ လာသည့္တိုင္ ဤကဲ့သိုႚ ဝန္ေဆာင္ ကူညီ ေပးမႁမဵိႂး မေတၾႚရပၝ။ ဘီဘီစီ (BBC) ဴမန္မာပိုင္း ဌာနက တတ္ႎိုင္သမ႖ ၀န္ေဆာင္မႁ ေပးေနေသာ္လည္း အစိုးရပိုင္ ႟ုပ္ဴမင္သံဳကား၊ ေရဒီယို၊ သတင္းစာ မဵားက အလားတူ ဝန္ေဆာင္မႁမဵိႂး လုပ္ေဆာင္ ေပးဴခင္း မရႀိပၝ။ ဤသိုႚဴဖင့္ ယခုတိုင္ မိမိ ဖုန္းဆက္တိုင္း ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပသိုႚ ေရာက္ေနသည္ကို ဳကံႂေနရ ပၝသည္။

ရန္ကုန္ ႓မိႂႚ႒ကီးရႀိ လူထုမဵားလည္း ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပသိုႚ ေရာက္ေန ဳကရပၝသည္။ ကပ္ေဘးသင့္ ေဒသရႀိ သန္းႎႀင့္ ခဵီသည့္ အိုးအိမ္မဲ့ ဒုကၡသည္မဵား သည္လည္း ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပသိုႚ ေရာက္ေနဳက ပၝသည္။ ေနာက္ဆံုး စစ္အစိုးရက လူလူခဵင္း စာနာမႁ ကင္းမဲ့စၾာ ႎိုင္ငံတကာ အကူအညီမဵားကို ကန္ႚသတ္ ပိတ္ပင္ ထားေသာေဳကာင့္ ဴမန္မာ တႎိုင္ငံလံုးသည္ပင္ ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပသိုႚ ေရာက္ေန ဳကရ ပၝသည္။

ယခုလို အကူအညီ ေပးေရး ကိစၤတၾင္ပင္ ႎိုင္ငံတကာနႀင့္ ဆက္ဆံေရး မည္မ႖ ညံ့ဖဵင္း၍ စစ္အစိုးရ၏ စဥ္းစားခဵက္မဵား မည္မ႖ ေခတ္ေနာက္ဴပန္ ဆၾဲေနသည္ကို ေတၾႚေန ဳကရပၝသည္။ အာဆီယံ ႎိုင္ငံမဵားမႀ အကူအညီ အဖၾဲႚမဵား ကိုသာ ေ႟ၾး၍ လက္ခံမည္။ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵားကို မယံုသကႆာ စိတ္ႎႀင့္ ပယ္ထားသည္ကို ေတၾႚေနရ ပၝသည္။ စစ္အစိုးရ၏ ကမာၲႚ အဴမင္ကိုပၝ ဆက္၍ တၾက္ဆ ႎိုင္ေသးသည္။

ဤသိုႚေသာ ကမာၲႚ အဴမင္မဵိႂးဴဖင့္ မည္သိုႚ ႎိုင္ငံတကာႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ ဳကပၝမည္နည္း။ မည္သိုႚ စီးပၾားေရး ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္ ဳကပၝမည္နည္း။ ဤသိုႚ စီမံ ခန္ႚခၾဲပံုမဵိႂးႎႀင့္ ဆိုလ႖င္ အာဆီယံ ႎိုင္ငံမဵား ႎႀင့္သာ ကုန္သၾယ္ စီးပၾား လုပ္ဳကေတာ့ မည္ေလာ။ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ ဆက္ဆံ မလုပ္ဳကေတာ့ ႓ပီေလာ၊ စဥ္းစားဖၾယ္ ဴဖစ္လာပၝသည္။ ပို၍ အကဵယ္အဴပန္ႚ စဥ္းစားလ႖င္ စစ္အစိုးရက ကမာၲ လၿမ္းပတ္ ဆက္သၾယ္မႁ (ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္း) မႀပၝ ဖယ္ခၾာ၍ အထီးတည္း ကဵင့္ဳကံ ေန႓ပီ ဆိုသည္ကိုပၝ ပို၍ ေပၞလၾင္ လာပၝေတာ့သည္။ ဗိုလ္ခဵႂပ္မႀႃး႒ကီး သန္းေ႟ၿ ဦးေဆာင္သည့္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ ကိုယ္၌က ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္း ေခတ္တၾင္ ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပသိုႚ ေရာက္ေနသည္ကို ေတၾႚဳကရ ပၝေတာ့သည္။

ဤေနရာတၾင္ ေသာမတ္စ္ ပီဘာေနး (Thomas P. M. Barnett) ဆိုသူ ပညာရႀင္ တဦး၏ တင္ဴပခဵက္က စိတ္ဝင္စားဖၾယ္ ေကာင္းလႀပၝသည္။ သူက အေမရိကန္ ဴပည္ေထာင္စု ေရတပ္မေတာ္ စစ္ေရး ေကာလိပ္မႀ ပၝေမာကၡ တဦး ဴဖစ္ဴပီး သူေရးသား ခဲ့သည့္ "ပင္တဂၾန္ စစ္ဌာနခဵႂပ္၏ ေနာက္ဆံုး ကမာၲႚ ေဴမပံု၊ ၂၁ ရာစုတၾင္ စစ္ႎႀင့္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အေဳကာင္း" (Pentagon's New Map: War and Peace in the Twenty-First Century) စာအုပ္က လူသိ မဵားလႀပၝသည္။ သူက အေမရိကန္ ႎိုင္ငံ ဝင္ေရာက္ စၾက္ဖက္ ခဲ့ရသည့္ စစ္ပၾဲမဵားႎႀင့္ ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္း သေဘာတရားကို ဆက္စပ္ တင္ဴပ ထားဴခင္း ဴဖစ္သည္။

သူက ေဴပာရာတၾင္ ဒုတိယ ကမာၲစစ္ ႓ပီးခဵိန္မႀ စ၍ အေမရိကန္က အဴခား အင္အားတူ၊ အင္အား႒ကီး ႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ စစ္ဆိုင္ရန္ ဴပင္ဆင္ ခဲ့ရသည္။ သို့ေသာ္လည္း ႓ပီးခဲ့သည့္ ႎႀစ္မဵားအတၾင္း အေမရိကန္ ႎိုင္ငံက ဝင္ေရာက္ စၾက္ဖက္ ခဲ့ရသည့္ စစ္ပၾဲမဵားကို ဴပန္ဳကည့္ေသာ အခၝ အဴခား ကမာၲႎႀင့္ မဆက္စပ္ ေနသည့္၊ တနည္း ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္းႎႀင့္ ေဝးကၾာ ဖယ္ခၾာ ေနသည့္ ႎိုင္ငံ မဵား တၾင္သာ ဴဖစ္ေပၞ ခဲ့ရသည္ကို သူ ေတၾႚရႀိရသည္။

သူက ကမာၲႚ ေဴမပံုတၾင္ ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္းႎႀင့္ ထဲထဲဝင္ဝင္ ေပၝင္းစပ္ေနသည့္ ႎိုင္ငံမဵားကို ေဖာ္ဴပသည္။ ဤႎိုင္ငံမဵားက စီးပၾားေရး စနစ္ အရ၊ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အရ၊ ဒီမိုကေရစီ အရ ေကာင္းမၾန္စၾာ လည္ပတ္ ရႀင္သန္ေနေသာ ႎိုင္ငံမဵား ဴဖစ္သည္။ သူ၏ အေခၞအရ ဤႎိုင္ငံမဵားကို ဗဟိုခဵက္မ ႎိုင္ငံ (core)၊ တနည္း ရႀင္သန္ လည္ပတ္ေနသည့္ ခဵက္မ (functioning core) ဟု သံုးသည္။ ကဵန္သည့္ ႎိုင္ငံမဵား ကေတာ့ ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္းႎႀင့္ မဆက္စပ္ ႎိုင္ဳကေသာ ႎိုင္ငံမဵား ဴဖစ္႓ပီး ၎တိုႚကို မခဵိတ္ဆက္ မိသည့္ ေခဵာက္ကမ္းပၝး (non-integrating gap) သိုႚ ကၾာဟ ေနသည့္ ကၾက္လပ္ (gap) ဟု ေခၞသည္။ ဤ ႎိုင္ငံမဵားတၾင္ ကာရစ္ဘီယန္ ပင္လယ္ေအာ္ရႀိ ႎိုင္ငံမဵား၊ အာဖရိကတိုက္ရႀိ ႎိုင္ငံ အားလံုးနီးပၝး၊ ေဘာလ္ကန္ ေဒသ၊ ေကာ့ေကးဆပ္ ေဒသ၊ အလယ္ပိုင္း အာရႀ၊ အေရႀႚ အလယ္ပိုင္းႎႀင့္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ၊ အေနာက္ေတာင္ အာရႀ ေဒသရႀိ ႎိုင္ငံမဵား ပၝဝင္ ေနဳကသည္ဟု ဆိုသည္။ သူ၏ သေဘာတရား အရ "(ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္းႎႀင့္ ခဵိတ္ဆက္ ထားမႁ မရႀိေသာ (ႎိုင္ငံမဵား) သည္ အႎၩရာယ္ ရႀိေနသည္" (Disconnectedness defines danger) ဟု ဆိုသည္။

ဘာေနး၏ အဆိုအရ ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္းႎႀင့္ ေဝးသည့္ ႎိုင္ငံမဵားသည္ ဆင္းရဲ ဳကသည္။ ဒီမိုကေရစီ မရႀိဳက။ ကမာၲႚ၏ ယဥ္ေကဵးေသာ လူႚတန္ဖိုးမဵားကို လက္မခံဳက။ ဴပႍနာ၊ ပဋိပကၡမဵားလည္း ဴပည့္ေနဳကသည္။ ဤသိုႚဴဖင့္ ေဳကာင္လိမ္ ေလႀခၝး သဖၾယ္ ဴပႍနာမဵားဴဖင့္ တဝဲလည္လည္ ဆင္းေနရင္း၊ ေနာက္ဆံုး အကဵပ္အတည္းမဵားက ကပ္ဆိုက္ လာရသည္။ ႎိုင္ငံတကာ မိသားစုက ဝင္မရႀင္းလ႖င္ မရႎိုင္ ေတာ့သည့္ အေနအထားမဵိႂး ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ဤအယူအဆ အေပၞ အေမရိကန္ ေရတပ္တၾင္လည္း စက္တင္ဘာ ၁၁၊ ေနာက္ပိုင္း ကာလတၾင္ အေလးအနက္ ေဆၾးေႎၾးမႁမဵား ရႀိလာခဲ့သည္ ဟုလည္း ဖတ္ရ ဖူးသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ကလည္း အလားတူ အေဴခအေနမဵိႂး ဆိုက္လာ ခဲ့႓ပီဟု ယူဆရသည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရက အထီးကဵန္ ဝၝဒကို ကဵင့္သံုး ေနရင္း ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္း၏ ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပတၾင္ ေနထိုင္ လာခဲ့သည္မႀာ ဳကာ႓ပီ ဴဖစ္သည္။

ယခု နာဂစ္ မုန္တိုင္း ကာလ လူသားခဵင္း စာနာမႁ ဆိုင္ရာ ကပ္ေဘး႒ကီး ဆိုက္ရသည့္တိုင္ အထီးကဵန္ ဝၝဒကို ဆက္လက္ ကိုင္စၾဲဆဲ ဴဖစ္ေနသည္။ ဤသိုႚ ဆက္လက္ ေနထိုင္ရန္ မဴဖစ္ႎိုင္ပၝ။ မ႟ႁမကယ္ႎိုင္ႎႀင့္ ႎိုင္ငံတကာက ဝင္ေရာက္ ကယ္ဆယ္ ရေတာ့မည့္ အေဴခအေနသိုႚ ဆိုက္လာခဲ့႓ပီ။

သိုႚေသာ္ စစ္အစုိးရက ေခၝင္းမာမာဴဖင့္ ဴငင္းပယ္ ေနဆဲ။ ေသခဵာသည့္အခဵက္ တခုေတာ့ ရႀိပၝသည္။

ဂလိုဘယ္ လိုက္ေဇးရႀင္း၏ ဆက္သၾယ္ေရး ဧရိယာ ဴပင္ပတၾင္ ေနထိုင္၍ စစ္အစိုးရ ေဴပာေဴပာေနသည့္ "ေခတ္မီ ဖၾံႚ႓ဖိႂး တိုးတက္သည့္ ႎိုင္ငံေတာ္႒ကီး" ကို တည္ေဆာက္ ႎိုင္လိမ့္မည္ မဟုတ္ပၝ။

ေအာင္သူဴငိမ္း