အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဒုဥကၠႉ၊ ဗဟန္း ႓မိႂႚနယ္ အမႀတ္ (၂) ဴပည္သူ ့ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ ဗိုလ္မႀႃး႒ကီးေဟာင္း သီရိပဵံခဵီ ဦးဳကည္ေမာင္

ဦးဳကည္ေမာင္ကို အဖ ဦးဘိုးသိန္း၊ အမိ ေဒၞေငၾခင္ တိုႚမႀ ၁၉၂၀ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ ရက္တၾင္ ေမၾးဖၾားခဲ့တယ္။ ၁၉၃၆ မႀာ တကၠသိုလ္ ဝင္တန္း ေအာင္႓ပီး ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ကို တက္ေရာက္ သင္ဳကားခဲ့တယ္။ ၁၉၃၈ တတိယ ေကဵာင္းသား သပိတ္ မႀာ ေရႀႚတန္းက ပၝဝင္ခဲ့သူ ဴဖစ္တယ္။ ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္ ဗိုလ္ေအာင္ေကဵာ္ နဲႚ အတူ ဦးေခၝင္းမႀာ နယ္ခဵဲႚ ဴမင္းစီး ပုလိပ္ေတၾရဲႚ နံပၝတ္ ဒုတ္နဲႚ အ႟ိုက္ ခံခဲ့ရလိုႚ ဒဏ္ရာ ဴပင္းထန္စၾာ ရရိႀခဲ့သူ တဦး ဴဖစ္တယ္၊၊ ဗိုလ္ေအာင္ေကဵာ္ ဒဏ္ရာ ဴပင္းထန္ လၾန္းလိုႚ လဲကဵ သၾားရာ အခဵိန္ ကေန ကၾယ္လၾန္သည္ အထိ အနီးကပ္ ေဖးမ ဴပႂစု ခဲ့သူလည္း ဴဖစ္ပၝတယ္၊၊

၁၉၄၁ - ဘီေအ ေနာက္ဆံုးႎႀစ္ စာေမးပၾဲကို ေကဵာခိုင္း႓ပီး ဗမာ့ လၾတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ) သိုႚ ဝင္ခဲ့တယ္။

၁၉၄၃ က ၁၉၄၅ အထိ - ဂဵပန္ႎိုင္ငံ စစ္တကၠသိုလ္ အပတ္စဥ္ (၅၇) မႀာ သင္တန္း ႓ပီးဆံုးတဲ့ အထိ စစ္သင္တန္း တက္ေရာက္ခဲ့တယ္။

၁၉၄၅ - ဗမာ့ ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (သနက ၅) မႀာ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္။

၁၉၄၈ - တပ္ရင္းမႀႃး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္။

၁၉၅၁ - ထိုစဥ္က ေမ႓မိႂႚမႀာ အေဴခစိုက္တဲ့ ေဴမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္တၾင္ စစ္ဦးစီး ပထမတန္း တာဝန္ ထမ္းေဆာင္။

၁၉၅၃ - တပ္မဟာ (၇) တပ္မဟာမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၅၅ - ၅၆ တၾင္ အေမရိကန္ ႎိုင္ငံ ဖိုႛဒ္လဲဗင္းဝပ္ရႀိ ကၾပ္ကဲမႁႎႀင့္ စစ္ဦးစီး တကၠသိုလ္တၾင္ သင္တန္း တက္ေရာက္ ခဲ့တယ္။

၁၉၅၈ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္ အထိ ေနဴပည္ေတာ္ စစ္ဌာနခဵႂပ္ (ယခု ရန္ကုန္တိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္) တိုင္းမႀႃး၊ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္အထိ အေနာက္ ေတာင္တိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္ (ပုသိမ္) တိုင္းမႀႃး၊ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တယ္။

၁၉၆၂ - တပ္မေတာ္မႀ ႎိုင္ငံေတာ္ အာဏာ သိမ္းယူစဥ္တၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ အဴဖစ္ တာဝန္ ေပးအပ္ဴခင္း ခံရတယ္။

၁၉၆၂ မႀ ၆၃ - အေနာက္ေတာင္တိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္ တိုင္းမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ယူစဥ္ စစ္တပ္နဲႚ နိုင္ငံေရး အခန္း ကၸကို ေကာင္းစၾာ ခၾဲဴခား သိရိႀသူ တဦး ဴဖစ္တဲ့ အတၾက္ ၁၉၆၂ စစ္အာဏာ သိမ္းယူတဲ့ ကိစၤကို အဴပင္းအထန္ ဆန္ႚကဵင္ ခဲ့တယ္။

၁၉၆၃ - ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ က ႒ကီးမႀႃး ကဵင္းပတဲ့ ဒူးယား ႎႀီးေႎႀာ ဖလႀယ္ပၾဲကို မတက္ေရာက္ဘဲ အမိန္ႚ အာဏာ ဖီဆန္ ခဲ့လိုႚ တပ္က အဴငိမ္းစား ေပးဴခင္း ခံခဲ့ရတယ္။

၁၉၆၅ - ဇၾန္လ ၂ ရက္ေနႚတၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ ကို လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ ဴဖႂတ္ခဵရန္ ဳကံစည္မႁနဲႚ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ က ဗိုလ္မႀႃး႒ကီးေဟာင္း ဦးဳကည္ေမာင္ကို ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း ခဲ့တယ္။ [ေထာင္က ဴပန္လၾတ္ လာတဲ့ အခဵိန္ကို ရႀာလုိႚ မေတၾႚေသးပၝ။ သိရႀိသူမဵား ရႀိပၝက ေဴပာဴပ ေစလို ပၝတယ္။]

၁၉၈၈ - ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံု ဴဖစ္ဴဖစ္ခဵင္း တလခန္ႚ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းဴခင္း ခံရ။

- ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံု ကာလ အ႓ပီး အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဖၾဲႚစည္းတဲ့ အခၝ ဦးေအာင္႒ကီး ဦးေဆာင္တဲ့ အဖၾဲႚကေန ပၝလာ႓ပီး ဗဟို အလုပ္မႁေဆာင္ အဖၾဲႚဝင္ သုေတသန ဌာနမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့တယ္။ ႎိုင္ငံေရး လမ္းစဥ္ခဵင္း မတူညီလိုႚ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ကေန ဦးေအာင္႒ကီး အုပ္စု ခၾဲထၾက္ရာမႀာ ဦးေအာင္႒ကီးရဲႚ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အေပၞ စၾပ္စၾဲခဵက္ ေတၾကို လက္မခံဘဲ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ဘက္က ဴပတ္ဴပတ္သားသား ရပ္တည္ မဲေပး ခဲ့တယ္၊၊

၁၉၈၉ - ဥကၠႉ ဦးတင္ဦးနဲႚ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္တိုႚ အဖမ္း ခံခဲ့ရ ႓ပီးေနာက္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ယာယီ ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့တယ္။

၁၉၉၀ - ေမလ (၂၇)၊ ပၝတီစံု အေထၾေထၾ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ မႀာ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ကို မဲ အဴပတ္အသတ္နဲႚ အႎိုင္ ရရႀိေအာင္ ဦးေဆာင္ ခဲ့႓ပီး၊ ကိုယ္တိုင္လည္း ဗဟန္း ႓မိႂႚနယ္ မဲဆႎၬနယ္ အမႀတ္ (၂) ကေန ဝင္ေရာက္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ခဲ့ရာ ခိုင္လံုမဲ ၇၃.၁၇ ရာခိုင္ႎႁန္းနဲႚ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ အဴဖစ္ အေ႟ၾးခဵယ္ ခံခဲ့ရတယ္။

- ဇူလိုင္ (၂၈၊ ၂၉) ရက္ေနႚမႀာ ေ႟ၾးေကာက္ပဲၾ အႎိုင္ရ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ ေတၾကို စုစည္း႓ပီး ဂႎၭီ ခန္းမမႀာ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္မဵား အစည္းအေဝး ပၾဲ႒ကီးကို ဦးေဆာင္ ကဵင္းပကာ ဂႎၭီ ခန္းမ ေဳကညာစာတမ္း ထုတ္ဴပန္ ခဲ့တယ္။

- ဂႎၭီ ခန္းမ အစည္းအေဝး ႓ပီးေနာက္ စစ္အုပ္စုရဲႚ ဖမ္းဆီးဴခင္းကို ခံခဲ့ရတယ္။ ပုဒ္မ ၅ ည နဲႚ အစိုးရ လ႖ႂိဝႀက္ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆ (၂) ခ နဲႚ ၆ (၃) အရ ဴပစ္မႁ ထင္ရႀားတယ္ ဆုိ႓ပီး ေထာက္ဒဏ္ အႎႀစ္ ၂၀ ခဵမႀတ္ဴခင္း ခံရ႓ပီး၊ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၁ ည နဲႚ ႓ငိစၾန္း တယ္လိုႚ ဆိုကာ ဴပည္သူ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ အဴဖစ္က ပယ္ဖဵက္ေဳကာင္း ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ေကာ္မရႀင္က ၁၉၉၁ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေနႚမႀာ ေဳကညာ ခဲ့တယ္။

၁၉၉၅ - မတ္လ ၁၄ရက္ေနႚမႀာ အင္းစိန္ အကဵဥ္းေထာင္က ဴပန္လၾတ္ လာ႓ပီး၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္လည္း ဇူလိႀႂင္လ ၁၀ ရက္ေနႚမႀာ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္က ဴပန္လည္ လၾတ္ေဴမာက္ လာခဲ့တယ္။

- ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ေနႚ၊ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဴပန္လည္ ဖၾဲႚစည္းတဲ့ အခၝ မႀာေတာ့ ဦးဳကည္ေမာင္ကို ဗဟို အလုပ္အမႁေဆာင္ အဖၾဲႚ ဒုတိယ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တာဝန္ ေပးခဲ့တယ္။

- ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ဴခံဝင္းေရႀႚ အပတ္စဥ္ စေန တနဂႆေႎၾ လူထု ေဟာေဴပာပၾဲ ေတၾမႀာ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္နဲႚ အတူ စစ္အုပ္စုကို ပၝးနပ္တဲ့ စကားလံုးေတၾ၊ ထိမိတဲ့ သံုးသပ္ခဵက္ ေတၾနဲႚ ေထာက္ဴပ ေဟာေဴပာတာကို လာေရာက္ နားေထာင္တဲ့ လူထု႒ကီးက ေကဵနပ္ အားရ႓ပီး ဦး႒ကည္ေမာင္ ရပ္တည္ခဵက္ အေပၞ အားကိုး ယံုဳကည္မႁ ႒ကီးမား လာကာ လူထုရဲႚ အထူး ေလးစားဴခင္း ခံရသူလည္း ဴဖစ္တယ္။

- မဵႂိးဆက္သစ္ လူငယ္ ေတၾကို ေခၝင္းေဆာင္မႁ နည္းပညာ ေတၾနဲႚ ပတ္သက္လိုႚ ကမာၲ တဝႀမ္း ေခတ္မီ တိုးတက္မႁ ေတၾနဲႚ ခဵိန္ထိုးကာ မႀတ္သား ဖၾယ္ရာ၊ အတု ယူဖၾယ္ရာ ေတၾကို အခဵိန္နဲႚ အမ႖ ေဆၾးေႎၾး သင္ဳကား ဴပသ ေပးေနခဲ့သူ ဴဖစ္တယ္၊၊ ဒၝအဴပင္ သူ ဝၝသနာ ပၝတဲ့ ဂီတ အႎုညာ ကိုလည္း လူငယ္ ေတၾကို ေလ့လာ တတ္က႗မ္း ေစခဲ့တယ္၊၊

၁၉၉၆ - တေလ႖ာက္လံုး ႒ကီးေလးတဲ့ ပၝတီ တာဝန္ေတၾ အဴပင္ အမဵႂိးသားေနႚ အခမ္းအနား၊ လၾတ္လပ္ေရးေနႚ အခမ္းအနား ေတၾမႀာ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္ကဵ ေနႚေရာ ညပၝ မနားဘဲ လူငယ္ေတၾနဲႚ လက္ပၾန္းတတီး အနီးကပ္ ဦးေဆာင္မႁ ေပးခဲ့တယ္။

- ႎိုဝင္ဘာ ၉ ရက္ ကေမာၲဇ ရိပ္သာ အဝင္ဝနဲႚ တကၠသိုလ္ ရိပ္သာလမ္း တိုႚမႀာ ၂ ႒ကိမ္တိုင္တိုင္ စစ္အုပ္ရဲႚ လက္ကိုင္ဒုတ္ ဳကံ့ဖၾံႚ ေတၾက ဦးဳကည္ေမာင္ ၊ ဦးတင္ဦးနဲႚ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ တိုႚကို အသက္ အႎၩရာယ္ ဴဖစ္ေစ ႎိုင္တဲ့ လုပ္ဳကံမႁ႒ကီး ႎႀစ္႒ကိမ္ လုပ္ခဲ့ရာမႀာ ဦးဳကည္ေမာင္ရဲႚ ဦးေခၝင္းနဲႚ ပၝးမႀာ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ ရခဲ့တယ္၊၊

၂၀၀၄ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လ ၁၄ ရက္ေနႚ မၾန္းလၾဲ ၁၂ နာရီ ၁၅ မိနစ္ ခန္ႚမႀာ ေ႟ၿေတာင္ဳကား (၁) ရပ္ကၾက္၊ ကေမာၲဇ ရိပ္သာလမ္း ေနအိမ္ အမႀတ္ ၂၄ မႀာ ကၾယ္လၾန္ ခဲ့တယ္။

ကိုးကား။

၁။ ၃ ႎႀစ္ဴပည့္ ႎႀစ္လည္ ကာလ အထိမ္းအမႀတ္ အဴဖစ္ တပည့္ သားေဴမးမဵား စုေပၝင္း ထုတ္ေဝတဲ့ လက္ကမ္း စာေစာင္။

၂။ ခင္မင္းဇင္ ဘေလာ့

၃။ ႎိုင္ငံေရး သမားႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး - တင္ေမာင္ဝင္း၊ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ႎိုဝင္ဘာ၊ ေခတ္႓ပိႂင္ ဂဵာနယ္တုိက္။