ကုိဗဟိန္း (၁၉၃၈ - ၃၉)

တကသ ဥကၠႉ ကုိေအာင္ဆန္း (ဗုိလ္ခဵႂပ္) ႎႁတ္ထၾက္ သၾားသဴဖင့္၊ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ဆက္လက္ တာဝန္ ယူရဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ၁၉၂၉ ခု ဝၝဆုိလၽန္း ၁၀ ရက္ ဗုဒၭဟူးေနႚ နံနက္ ၇ နာရီ အခဵိန္တၾင္ အင္းဝ႓မိႂႚ ကုိင္းတန္းရပ္၌ ဖၾားဴမင္သည္။ အဖ ဦးမႀင္ အမိ ေဒၞဦး တုိႚ၏ ပဥၤမေဴမာက္ သား ဴဖစ္သည္။

မႎၩေလး႓မိႂႚ ေအဘီအမ္ မိန္းကေလးေကဵာင္း၊ သကဵသီဟ ဘုရား အနီး ဆရာငုံေကဵာင္း၊ မႎၩေလး႓မိႂႚ ဗဟုိ အမဵႂိးသား အထက္တန္း ေကဵာင္းမဵားတၾင္ ပညာ ဆည္းပူး ခဲ့၏။ ၁၉၃၄ ခုႎႀစ္ တၾင္ မႎၩေလး ဥပစာ ေကာလိပ္၌ စတင္ ပညာ သင္ဳကား ခဲ့သည္။ ၁၉၃၅ - ၃၆ ခုႎႀစ္တၾင္ မႎၨေလး ဥပစာ ေကာလိပ္ ေကဵာင္းသားမဵား သမဂၢ အမႁေဆာင္ ဴဖစ္၏။ ၁၉၃၆ခု ေကဵာင္းသား သပိတ္တၾင္ စစ္ကုိင္း အစုိးရ အထက္တန္း ေကဵာင္းသုိႚ သပိတ္ သၾားတားရာ၊ ေကဵာင္းအုပ္႒ကီး မစၤတာ ေဒၝင္းႎႀင့္ စေကာက္ မဵားက ဝုိင္း႟ုိက္ သဴဖင့္ ဒဏ္ရာ ရရႀိ ခဲ့သည္။ ၁၉၃၆ - ၃၇ ခုႎႀစ္တၾင္ မႎၩေလး ဥပစာ ေကာလိပ္ ေကဵာင္းသားမဵား သမဂၢ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့၍ အထက္တန္းကုိ ပၝႉိ ဘာသာ ဂုဏ္ထူးဴဖင့္ ေအာင္ဴမင္ ခဲ့ေလသည္။

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္တၾင္ ဆက္လက္ ပညာ ဆည္းပူး၍ ၁၉၃၈ - ၃၉ခု တၾင္ တကသ အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရသည္။ တကသ ဥကၠႉ ကုိေအာင္ဆန္း ႎႁတ္ထၾက္ သၾားေသာ အခၝ၊ တကသ ဥကၠႉ အဴဖစ္ထက္ ဗကသ ဥကၠႉ အဴဖစ္ လူသိ မဵားခဲ့သည္။

၁၉၃၈ ခုႎႀစ္၌ ေရနံေဴမ သပိတ္ ေပၞေပၝက္ ခဲ့သည္။ ေရနံေဴမ သပိတ္ သမား မဵားသည္ ရန္ကုန္႓မိႂႚသုိႚ ခဵီတက္ ဆႎၬ ဴပရန္၊ ႎုိဝင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေနႚတၾင္ ေရနံေခဵာင္း ႓မိႂႚမႀ ထၾက္ခဲ့ ဳက၏။ ဥကၠႉ ကုိဗဟိန္းႎႀင့္ ကုိဗေဆၾ တုိႚသည္ ေရနံေခဵာင္း ႓မိႂႚတၾင္ ေပၞေပၝက္လဵက္ ရႀိေသာ ေကဵာင္းသား သပိတ္ အေရးႎႀင့္ ေရနံေဴမမႀ ခဵီတက္ လာေသာ သပိတ္ သမားမဵား အေရးကုိ စုံစမ္းရန္ ခရီး ထၾက္ခဲ့ ဳကသည္။ မေကၾး႓မိႂႚ၌ ေရနံေဴမမႀ ခဵီတက္ လာေသာ သပိတ္သမား မဵားအား တရား ေဟာေနစဥ္၊ အဖမ္း ခံခဲ့ ရေလသည္ သမဂၢ ဥကၠႉႎႀင့္ အတၾင္းေရးမႀႃးအား ဖမ္းဆီး သဴဖင့္ ေကဵာင္းသား သပိတ္ ေပၞေပၝက္ ခဲ့ေလသည္။

ေကဵာင္းသား မဵားသည္း အတၾင္းဝန္မဵား ႟ုံးသုိႚ ခဵီတက္ ဆႎၬ ဴပဳကရာ၊ ေဂၞရာ စာသင္ မဵားက ဴမင္းႎႀင့္ တုိက္ နံပၝတ္ တုတ္ႎႀင့္ ႟ုိက္သဴဖင့္၊ ဂဵပ္ဆင္ ေကာလိပ္မႀ ကုိေအာင္ေကဵာ္ ကဵဆုံး ခဲ့သည္။ ေကဵာင္းသား အမဵားအဴပား ဒဏ္ရာ ရခဲ့ ဳက၏။ ေကဵာင္းသား အလုပ္သမား လယ္သမား သပိတ္ ေပၝင္းစုံ စုစည္း မိကာ၊ ၁၃၀၀ ဴပည့္ အေရးေတာ္ပုံဟု သမုိင္းဝင္ မႀတ္တမ္း တင္ခဲ့ ဳကရသည္။ ေကဵာင္းသူ ေကဵာင္းသားမဵား ႓မိႂႚမ သပိတ္ စခန္းတၾင္ အစာငတ္ခံ ဆႎၬ ဴပခဲ့ ဳကသည္။ ေဒၝက္တာ ဘေမာ္ အစုိးရ ဴပႂတ္ကဵ၍ ဦးပု အစုိးရ တက္႓ပီး၊ ေကဵာင္းသား သပိတ္ အေရး ႓ပီးဆုံး ခဲ့ရ ေလသည္။

ကုိဗဟိန္းသည္ ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္တၾင္ တကၠသုိလ္မႀ ထၾက္၍ ဒုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံးသုိႚ ဝင္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၄၀ ခုႎႀစ္တၾင္ ဖမ္းဆီး ခံခဲ့ ရ႓ပီး၊ အဂႆလိပ္ အေဴပးတၾင္ မႎၩေလး ေထာင္မႀ သခင္ႎု တုိႚႎႀင့္ အတူ လၾတ္ေဴမာက္ ခဲ့သည္။ ဂဵပန္ေခတ္ ေဒၝက္တာ ဘေမာ္ အစုိးရ လက္ထက္တၾင္၊ ႎုိင္ငံဴခားေရး ဌာန အတၾင္းဝန္ အဴဖစ္ ေဆာက္႟ၾက္ ခဲ့၏။ ၁၉၄၅ခု ဂဵပန္ ေတာ္လႀန္ေရးတၾင္ ေတာင္ငူ ခ႟ုိင္တၾင္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။

ကုိဗဟိန္းသည္ ဗမာဴပည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီကုိ စတင္ တည္ေထာင္သူ တဦး ဴဖစ္႓ပီး၊ ၁၉၄၆ ခု ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီ ေဴပာင္ထူေထာင္ေသာ အခၝတၾင္ ဗဟုိ ေကာ္မတီ ဴဖစ္ခဲ့သည္။ ေနာင္တၾင္ ေပၝလစ္ဗဵႃ႟ုိ အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္၍ ဗမာဴပည္ အလုပ္သမားမဵား သမဂၢ (A.B.T.U.C) ၏ ဥကၠႉ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၄၆ ခု ႎုိဝင္ဘာ ၂၀ ရက္ေနႚတၾင္ မႎၩေလး႓မိႂႚ ဴပည္သူႚ ေဆး႟ုံ႒ကီးတၾင္ ကၾယ္လၾန္ အနိစၤ ေရာက္ခဲ့သည္။ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္၏ လၾတ္လပ္ေရး ေမာ္ကၾန္းဝင္ စာရင္းတၾင္ ပထမဆင့္မႀ ေကဵညာ ေပးဴခင္း ခံခဲ့ရသူ ဴဖစ္ေလသည္။