မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
ပုဂံေခတ္
အထက္တဆင့္ဴမင့္တဲ့ပုဂံ ရာဇဝင္ ေဴပာရင္ ဒုတ္ထမ္း႓ပီး ေဴပာရ တယ္လိုႚ ဆုိစမႀတ္ ရႀိခဲ့တယ္။ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ ေကဵာင္းအုပ္႒ကီး ဆရာ႒ကီး ဦးေဖေမာင္တင္က သူႚတပည့္ ေတၾကို ဒုတ္ထမ္း႓ပီး မေဴပာဳကနဲႚ တူ႟ၾင္း ထမ္း႓ပီး ရႀာဳကလုိႚ ေလးစား ဖၾယ္ရာ လမ္းႌၿန္ခဵက္ ေပးခဲ့ပၝတယ္။ သမိုင္း ပၝေမာကၡ ဆရာ႒ကီး ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ကလည္း ပံုဴပင္နဲႚ သမိုင္း ခၾဲမရေအာင္ တၾဲေနတယ္။ ဒၝေဳကာင့္ ေရႀး အဴဖစ္အပဵက္ ေတၾကို ေဴပာႎိုင္တဲ့ သက္ေသ အေထာက္အထား ေတၾကို ေဴမထဲက တူးရႎိုင္တယ္။ ေကဵာက္စာ ေမာ္ကၾန္းေတၾ ဖတ္႓ပီး အကဵႂိးအေဳကာင္း ဆက္လိုက္ရင္ သမိုင္း ဴဖစ္မယ္လိုႚ ဆိုထား ပၝတယ္။ ေဴမေပၞ ေဴမေအာက္ အေထာက္အထား ေတၾက ေဴပာတဲ့ ပုဂံေခတ္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ သမိုင္းကို ရသေလာက္ စုစည္း တင္ဴပ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမေစတီ ေကဵာက္စာ
၁၉၄၇ ခု၊ စပယ္ဦး စာေပကေန ဒုတိယအ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵိခဲ့တဲ့ 'နဝတ္ ကိုးသၾယ္' စာအုပ္ကေန ဦးေဖေမာင္တင္ရဲႚ "ဴမေစတီ ေကဵာက္စာ" စာတမ္းကို ဴပန္လည္ လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 363.3 kB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [Analyzes the Myazedi inscription created by Rajakumar, son of Kyansittha. The Myazedi inscription was written in four languages, Pali, Mon, Pyu and Myanmar. The author explains how and why the Myanmar languages were used on the inscription.]
ပုဂံေခတ္ ဗိသုကာႎႀင့္ အႎုပညာမဵား ေပၞေပၝက္ တိုးတက္ ေဴပာင္းလဲလာပံု
၁၉၆၉ ေမလထုတ္ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ စာေပႎႀင့္ လူမႁေရး သိပၯံဂဵာနယ္ အတၾဲ ၂၊ အမႀတ္ ၂ မႀာ ေရးသား ေဖာ္ဴပခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မႀႃး ဘရႀင္ရဲႚ "ပုဂံေခတ္ ဗိသုကာႎႀင့္ အႎုပညာမဵား ေပၞေပၝက္ တိုးတက္ ေဴပာင္းလဲလာပံု" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 4.1 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [Analysis of Bagan art and architecture that concludes that it is a fusion of Mon and Pyu motifs. Believes that Bagan people modified and created new art forms, as illustrated in prominent temples and pagodas like Ananda, Gadawpalin, Htilominlo, Sulamani, and Thatbyinnyu. They reveal how Bagan Pagodas systematically modified the built structures of earlier civilizations. The interior design and painting in Bagan's early period is a style akin to that found in Southern Indian; whereas later Bagan art is more like the Northern Indian style. The author believes that the wealth of donors and their good will was earned because they imagined Bagan to be a center of world miracles.]
ပုဂံေခတ္ ဖၾားေစာမဵား
၁၉၈၂ မႀာ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ 'ေငၾရတုသဘင္ အထိမ္းအမႀတ္ ပံုႎႀိပ္႓ပီး စာတမ္းစု' ကေန ဗိုလ္မႀႃး ဘရႀင္ရဲႚ "ပုဂံေခတ္ ဖၾားေစာမဵား" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 2.4 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [Paper read at the first Union of Burma Literary and Social Sciences Conference held on 23rd March 1966. In the Bagan period three queens named Pwa Saw were well known. They were important advisors to the kings who ruled during their lives. The author observes that Bagan inscriptions document several queens named Saw; three Pwa Saws were described: (1) Min Waing Pwa Saw (2) Saw Hla Wun Pwa Saw, and (3) Thitmathi Pwa Saw. They were clever and participated in the administration of the country.]
ပုဂံေခတ္ ဴမန္မာ ရာဇဝင္၊ ေအဒီ ၁၀၄၄ - ၁၂၈၈
". . . တ႟ုတ္တိုႚ နယ္ခဵဲႚလ႖င္ ဂဵိယံအဖိုႚ အဝၝး အ႓မိႂ ခံမည္ေလာ၊ ေတာေတာင္ ထူရာသိုႚ ေဴပးပုန္း လႀည့္လည္ ေနမည္ေလာ ဟူ၍ ဳကံႂရသည္။ လၾတ္လပ္ေရးႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁ အဳကား ေ႟ၾးခဵယ္ရန္ ခဲယဥ္းဘိ၏။ ခင္ဗဵားတိုႚ ဘိုးဘၾားမဵားက လၾတ္လပ္ေရးကို ေ႟ၾးခဲ့၏။ ယင္းကို မတိမ္ေကာရေလေအာင္ သတၨိဴဖင့္ ထိန္းသိမ္း ခဲ့ပၝသည္။ သိုႚေသာ္ ထို လၾတ္လပ္ေရးကို တန္ဖိုး႒ကီးစၾာ ေပးဳကရရႀာ၏။ အႎႀစ္ ႎႀစ္ေထာင္ တိုးတက္ေရးကို ေပးအပ္ ခဲ့ဳကရ၏။ ၃၀၀၀ ဘီစီ၌ ဂဵိယံ တိုႚသည္ တ႟ုတ္ ယဥ္ေကဵးမႁ အဆင့္အတန္း တူညီ ခဲ့လ႖င္ ေအဒီ ၇၀၀ ၌ကား ဴမန္မာတိုႚသည္ ၁၃၀၀ ဘီစီက တ႟ုတ္ေလာက္မ႖ တိုးတက္ဴခင္း မရႀိေတာ့ပၝ။ . . ." [၂၀၀၆ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လမႀာ သီရိေဆၾ စာအုပ္တိုက္က ပထမ အ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵီ ခဲ့တဲ့ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္းရဲႚ 'တေနႚတလံ ပုဂံ ဘယ္ေဴပး မလဲ' စာအုပ္က လၾတ္လပ္မႁကို အႎႀစ္ ႎႀစ္ေထာင္ ယဥ္ေကဵးမႁနဲႚ ေပးဆပ္႓ပီး ထိန္းသိမ္း ခဲ့ဳကတဲ့ ဴမန္မာ ဘိုးဖၾားေတၾ အေဳကာင္းပၝ ပၝဝင္တဲ့ "ပုဂံေခတ္ ဴမန္မာ ရာဇဝင္၊ ေအဒီ ၁၀၄၄ - ၁၂၈၈" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။]
ပုဂ့ံ ကဵက္သေရ
၂၀၀၁ ခုႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလမႀာ မံုေ႟ၾး စာအုပ္တုိက္က ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵိတဲ့ 'ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ဖုကုအုိကသၾား မႀတ္တမ္း' စာအုပ္က ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ေရးသားတဲ့ "ပုဂ့ံ ကဵက္သေရ" စာတမ္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီ စာတမ္းဟာ ၁၆ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၀ ေနႚ၊ ဂဵပန္ႎုိင္ငံ၊ ဖုကုအုိက႓မိႂႚ၊ ႟ုပ္သံဳကား အေဆာင္႒ကီး (Auditorium 15) မႀာ ကဵင္းပ ဴပႂလုပ္တဲ့ လူထု ေတၾႚဆုံပၾဲမႀာ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ဖတ္ဳကားခဲ့တဲ့ စာတမ္းလည္း ဴဖစ္ပၝတယ္၊ ေနာက္႓ပီး ႟ုပ္ရႀင္ ေတးကဗဵာ အတၾဲ ၁၆၊ အမႀတ္ ၁၀၊ ေအာက္တုိဘာနဲႚ အမႀတ္ ၁၁၊ ႎုိဝင္ဘာ ၂၀၀၀ မႀာလည္း ႎႀစ္ပိုင္းခၾဲ ပၝ႓ပီးသား ဴဖစ္တယ္။
အမုႎၾန္စာ (၂) (ပုဂံေခတ္ တရား ရာဇဝတ္ဴဖတ္ထုံး)
၂၀၀၆ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လမႀာ သီရိေဆၾ စာအုပ္တိုက္က ပထမ အ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵီ ခဲ့တဲ့ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္းရဲႚ 'တေနႚတလံ ပုဂံ ဘယ္ေဴပး မလဲ' စာအုပ္မႀ "အမုႎၾန္စာ (၂) (ပုဂံေခတ္ တရား ရာဇဝတ္ဴဖတ္ထုံး)" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ပုဂံ (၁)
၂၀၀၆ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လမႀာ သီရိေဆၾ စာအုပ္တိုက္က ပထမ အ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵီ ခဲ့တဲ့ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္းရဲႚ 'တေနႚတလံ ပုဂံ ဘယ္ေဴပး မလဲ' စာအုပ္မႀ "ပုဂံ (၁)" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ပုဂံ (၂)
၂၀၀၆ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လမႀာ သီရိေဆၾ စာအုပ္တိုက္က ပထမ အ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵီ ခဲ့တဲ့ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္းရဲႚ 'တေနႚတလံ ပုဂံ ဘယ္ေဴပး မလဲ' စာအုပ္မႀ "ပုဂံ (၂)" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ပုဂံသ႒ကႆန္
ရာစုသစ္စာအုပ္တိုက္မႀ ၁၅ ဳသဂုတ္၊ ၂၀၀၅ ထုတ္ ေဒၝက္တာသန္းထၾန္းရဲႚ 'ပုဂံေခတ္ ႎိုင္ငံေရးသမိုင္း' စာအုပ္မႀ "ပုဂံသ႒ကႆန္" ကို ဴပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
အမုႎၾန္စာ (ပုဂံေခတ္ တရား ရာဇဝတ္ဴဖတ္ထုံး)
ရာစုသစ္စာအုပ္တိုက္မႀ ၁၅ ဳသဂုတ္၊ ၂၀၀၅ ထုတ္ ေဒၝက္တာသန္းထၾန္းရဲႚ 'ပုဂံေခတ္ ႎိုင္ငံေရးသမိုင္း' စာအုပ္မႀ "အမုႎၾန္စာ (ပုဂံေခတ္ တရား ရာဇဝတ္ဴဖတ္ထုံး)" ကို ဴပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာဴဖစ္ပၝတယ္။